ମାନବ ସମାଜ ରେ ସତ୍ୟ, ନୀତି ଓ ନ୍ୟାୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ସତ୍ୟବାନ, ନୀତିମତ ଓ ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟ, ସେମାନେ ସଦା ଆଦର, ନମ୍ରତା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଲାଭ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଭଲ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି କିଛି ଲୋକ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗୋଟିଏ ମୁହଁ ଦେଖାନ୍ତି, ଆଉ ଗୋପନରେ ଅନ୍ୟ ମୁହଁ ନେଇ ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ପାଖରୁ ଦୁଇ ଧରଣର ଆଚରଣକୁ ହିଁ "ଦୋମୁହାଁ ନୀତି" କୁହାଯାଏ।

ଦୋମୁହାଁ ନୀତିର ଅର୍ଥ

ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ମାନେ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ କଥା କହିବେ, କିନ୍ତୁ ପଛରେ ତାହାକୁ ବିପରୀତ କରି ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଓ କାମ ମଧ୍ୟରେ ମିଳ ନଥାଏ। ଏପରି ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଇ ପଛରେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି।

ଉଦାହରଣ

(୧) ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ନୀତି ଓ ସତ୍ୟ ଶିଖାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ କରନ୍ତି।

(୨) ଜଣେ ରାଜନେତା ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ଲୋକସେବା କହି କାନ୍ଦନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଲୋଭ ଓ ଦୁର୍ନୀତି କରନ୍ତି।

(୩) ଜଣେ ଅଭିଭାବକ ଝିଅ ପାଇଁ ନୀତି ଶିଖାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପୁଅ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆଜାଦି ଦେଇଦିଅନ୍ତି।

ଦୋମୁହାଁ ନୀତି କାହିଁକି ଆସେ?

ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ଲୋକଙ୍କ ଭୟ, ଲାଭଲୋଭ, ଆତ୍ମନ୍ୟୁନତା, ଅଭିନୟ ଓ ଆପଣକୁ ଭଲ ଦେଖାଇବା ଇଚ୍ଛାରୁ ଆସେ। ସେମାନେ ସତ୍ୟ କୁହିଲେ କିଛି ହେବ, ବା ସମ୍ମାନ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଭୟ ପାଇ ଦୋମୁହାଁ ଭାବେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଧରଣର ଆଚରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସମାଜ, ଦୁହିଁକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଦୋମୁହାଁ ନୀତିର କୁପ୍ରଭାବ

(୧)ବିଶ୍ୱାସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ: ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ରୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

(୨) ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ: ପରିବାର, ମିତ୍ରତା, ଓ ଶ୍ରମିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୋମୁହାଁ ଆଚରଣ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ।

(୩) ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ: ଆମ ପିଲା ଯଦି ଦେଖନ୍ତି ଯେ ଆମେ କୁହୁଛୁ ଏକ ଜିନିଷ, କିନ୍ତୁ କରୁଛୁ ଅନ୍ୟଥା, ତେବେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୋମୁହାଁ ଆଚରଣକୁ ଶିଖିଯିବେ।

ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ରୋକିବାର ଉପାୟ

ସତ୍ୟ ବେଳେ ବେଳେ ଅସୁବିଧା ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ମହାନ ଫଳ ଦିଏ। ତେଣୁ ସତ୍ୟ ଓ ନୀତିକୁ ଅତୁଟ ରଖିବା ଦରକାର।

ଯାହା ଆମେ କୁହୁଛୁ, ତାହିଁ ଆମେ କରିବା ଉଚିତ

ଆପଣ ଦୋମୁହାଁ ନ ହୋଇ, ଏକମୁହାଁ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀତିମତ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।

ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ—ମୁଁ ଯାହା କୁହେ, ସେଇ ଆଚରଣ କରୁଛି କି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆପଣଙ୍କୁ ନୀତି ଉପରେ ଆଣିବ।

ପରିଶେଷରେ

ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ନଷ୍ଟ କରି ତାଙ୍କ ନାମ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଆଶ୍ରୟକୁ ହ୍ରାସ କରେ। ଏହି ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ନା ଆମ ପରିବାର, ନା ଦେଶ, କେବଳ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅଶାନ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ ନୀତିକୁ ଆଧାର କରି, ଦୋମୁହାଁ ନୀତିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ଏକ ଭଲ ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଜୀବନ ଗଢ଼ିବା।

"ନୀତି ହେଉଛି ମାନବତାର ଆଧାର। ଯେଉଁଠି ଦୋମୁହାଁ ନାହିଁ, ସେଠି ଆଶା ଅଛି।"

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!