ଭାରତ ହେଉଛି ବିଶ୍ଵ ର ସର୍ବ ବୃହତ୍ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର। ଆଉ ଏହା କହିବା ର ଆବଶ୍ୟକତା ମନେ ହୁଏ ନାହିଁ କି ଏକ ଗଣ ତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ରେ ନିର୍ବାଚନ ର ଭୂମିକା କେତେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନ ହିଁ ଭୋଟର ମାନଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧି ବାଛିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଏ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରେ ଥରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ପସନ୍ଦ ବଦଳାଇବାକୁ ବି ସୁବିଧା ଦିଏ। ସାମ୍ବିଧାନିକ ଦୃଷ୍ଟି ରୁ ଏଠି ଜନତା ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବେ ସର୍ବା ଓ ନିର୍ବାଚନ ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ର ର ମହାପର୍ବ।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଯାହା କେତେ ଦିନ ଆଗରୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଚାଲିଛି ତାହା ହେଉଛି "ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ନିର୍ବାଚନ" ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ ରେ ଗୋଟିଏ ଥରରେ ଉଭୟ ଗୃହ ତଥା ଲୋକସଭା ଓ ସବୁ ରାଜ୍ୟର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକା ଦିନରେ ଅଥବା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଭିତରେ କରିବା ପାଇଁ। ଯାହା ଭାରତର ପ୍ରଧାମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜୀ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି। ୨୦୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଏହାକୁ ନେଇକି ଏକ ସରକାରୀ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଯାହା ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା।

ଏହା ବିଷୟରେ କିଛି ସକାରାତ୍ମକ ଓ ନକାରାତ୍ମକ ଦିଗ ଦେଖିବା। ତାପରେ ଆପଣ ନିଜେ ନିଷ୍ପତି ନେବେ ଦେଶରେ ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ନା ନୁହେଁ।

ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା ଏହାର କିଛି ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗ ଉପରେ। ଯଦି ଏହା ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହୋଇ ପାରିଲା ତେବେ ଏହାର ଅନେକ ଲାଭ ରହିବ। ପ୍ରଥମ କଥା ହେଉଛି ଦେଶର ରାଜନୀତି ମାହୋଲ ରେ ସ୍ଥିରତା ଆସିବ କାହିଁକି ନା ବାରମ୍ବାର ନିର୍ବାଚନ ହେବା ଯୋଗୁଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କିଛି ନା କିଛି ନିର୍ବାଚନ ଲାଗି ରହିଛି ଯାହା ଫଳରେ ନିର୍ବାଚିତ ଜନ ପ୍ରତିନିଧି ମାନେ ନିଜେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଦଳର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ରେ ଲାଗି ରହିଥାନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥିରତା ର ଅଭାବ ରୁ ଦେଶର ବିକାଶ ବାଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। କାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଉପଯୋଗୀ ବିକାଶ ବଦଳରେ ଯଦି ପ୍ରକୃତ ରେ ଜନ ଜୀବନ ଙ୍କ ଜୀବନ ର ମାନ ବଢ଼ାଯାଇ ପାରିବ ତାହା ହିଁ ହେବ ପ୍ରକୃତ ଉନ୍ନତି। ଆଉ ଏକ କଥା ହେଉଛି ବାରମ୍ବାର ନିର୍ବାଚନ ଯୋଗୁଁ ଦେଶର ଅନେକ ରାଜସ୍ବ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି ଯାହାକୁ ଏଡେ଼ଇ ଦିଆ ନପାରେ। ଅନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ରେ ଦେଖିଲେ ଏହି ଜନସାଧାରଣ ଙ୍କ ର ଅର୍ଥ ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତି ରେ ହିଁ ଲାଗି ପାରନ୍ତା। ଆଉ ଏମିତି ବାରମ୍ବାର ଇଲେକ୍ସନ ଯୋଗୁଁ ଦୁର୍ନୀତି ବା ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ର ବାଟ ମାରଣା ବି ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ "ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ନିର୍ବାଚନ" ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭଳି କାମ କରିବା। ଏହା ସବୁ ହେଉଛି ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗ। ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଦୁଇ ଗୃହ ର ନିର୍ବାଚନ ଏକା ସାଙ୍ଗରେ ହୁଏ।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଲେବଲ୍ ରେ ଏହାର ସୀମା କେତେ ବା ଏହାର ନକାରାତ୍ମକ ଦିଗ କଣ କଣ ରହିଛି। ପ୍ରଥମ ରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ଯେବେ ଲାଗୁ କରାଯିବ ତେବେ ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ମାନଙ୍କ ର ନିକଟ ଅତୀତରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିବ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମ୍ୟାଚ୍ କରିବନି ଓ ଯଦି ବାଧ୍ୟ କରି ଲଦି ଦିଆଯାଏ ତେବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ହେବ। ଯାହା ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାବରେ ଗଣା ହେବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ତ୍ରିପୁରା ଭଳି ରାଜ୍ୟ କୁ ନିଆଯାଉ ଯାହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୩ ରେ ହୋଇଥିଲା। ଯଦି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ନିର୍ବାଚନ ଲଦି ଦିଆଯାଏ ତେବେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତ ଅଧୁରା ରହିଯିବ ଓ ରାଜ୍ୟର ଉନ୍ନତି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଆଉ କିଛି ରାଜ୍ୟ ରେ ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜନୀତିକ ପାର୍ଟି କୁ ଲୋକସଭା ରେ ଜିତା ଯାଇଥିଲା ହେଲେ ସେ ଆଶାନୁରୂପ କାମ କରିଲା ନାହିଁ ତେବେ ତାଙ୍କୁ ବିଧାନସଭା ରେ ଭୋଟ୍ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେଲେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ ସେହି ଦଳକୁ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେଲେ ଏହି ପରି ଭାବରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ତେଣୁ ଏହି ଉଭୟ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ ମୋର ମତ ହେଉଛି ଯଦିଓ ଲାଗୁ ହେଲେ ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ବେଶୀ ରହିଛି କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଭଳି ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହା ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଓଲଟା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋପଡିଲେ ପାରେ।

ମୋର ଲେଖା କୁ ପଡ଼ିଥିବାରୁ ଅନେକ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ।

କୈବଲ୍ୟ ନାୟକ।

Kaibalya Nayak

ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ନିର୍ବାଚନ - କିଛି କଥା

ନିର୍ବାଚନ