ପ୍ରକୃତରେ ଯାହା ଦ୍ବାରା ଯେତେ ଅଧିକ ଉପକାର ସାଧିତ ହୁଏ, ତାହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସେତେ ଅଧିକ। ଗୋମାତାର ମହିମା ବିଷୟରେ ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ଗୋଦାନର ଫଳ ତ କହିଲେ ନ ସରେ । ପୂର୍ବକାଳରେ ରାଜା-ମହାରାଜା ମାନେ ଧେନୁକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟରେ ମଣ୍ଡିତ କରି ଦାନ କରୁଥିଲେ । ଗୋଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ବୈତରଣୀ ନାମକ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଥାଏ । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋସେବା ଓ ଗୋପାଳନ କରି ଗୋପାଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗୋ- ସେବାପରାୟଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଗୋମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ଅନେକ ସୁଫଳ ମିଳିଥିବା କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ଗୋ ଦୁଗ୍ଧକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହାର ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ଗୋମାତା ଦେହରେ ସକଳ ଦେବତା ନିବାସ କରନ୍ତି |ସ୍ଵୟଂ ଧନର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୋମୟରେ ନିବାସ କରନ୍ତି -‘ଗୋମୟେ ବସତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ।’ ବିଷୟରେ ଶରଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣାଇଥିଲେ।

ଏକଦା ସର୍ବ ଅଳଙ୍କାର ଯୁକ୍ତା ଜଗନ୍ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନୋରମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗାଈ ଗୋଠରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ | ତାଙ୍କର ରୂପ-ବୈଭବ ଓ ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ୟରେ ବିସ୍ମିତା ହୋଇ ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ଜିଜ୍ଞାସା କରନ୍ତେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମହାରାଣୀ ଈଷତ ଗର୍ବ ସହକାରେ ଆପଣା ପରିଚୟ ଦେଲେ “ ଧେନୁମାନେ ! ମୁଁ ଜଗତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମାଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ। ସାରା ସଂସାର ମୋତେ ପାଇବାକୁ ଲାଳାୟିତ । ମୁଁ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଗଲେ |ମୋର ଆଶ୍ରିତ ଥିବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ,ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭୃତି ଦେବଗଣ ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦ ରହନ୍ତି। ଦେବତା ଓ ଋଷିଙ୍କୁ ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ହିଁ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ | ମୁଁ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ ଓ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ମୋ ସହଯୋଗରେ ଧର୍ମ ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସୁଖଦ ହୁଅନ୍ତି। ଅତଏବ ହେ ସୁଖଦାତ୍ରି ଗୋବୃନ୍ଦ ! ମୋ ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳିନୀର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରି ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ ହୁଅ।'

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଭିମାନସୂଚକ ବଚନ ଶୁଣି ଗାଈମାନେ ଉପେକ୍ଷା ପୂର୍ବକ କହିଲେ— ‘“ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ଚଞ୍ଚଳା ତା'ଛଡ଼ା ଅନେକଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ତୁମର ଏକାପରି ସମ୍ପର୍କ | ତେଣୁ ଆମେ ତୁମକୁ ବାଧା ଦେଉ ନାହୁଁ | ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଆନନ୍ଦରେ ଯାଇପାର | ପ୍ରଭୁଙ୍କ କରୁଣାରୁ ଏମିତି ଆମର ଦେହ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଠାମ | ପୁଣି ଆମର ତୁମଠାରେ କି ପ୍ରୟୋଜନ ? ତୁମେ ଯେଉଁ ଦର୍ଶନ ଦେଲ ସେତିକି ଯଥେଷ୍ଟ ।”

ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଟିକିଏ ସଂକୁଚିତା ହୋଇ ତାଙ୍କ ଏଭଳି ଅପମାନ ନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାରୁ – ଗାଈମାନେ ବିନୟ ସହକାରେ କହିଲେ - ‘“ହେ ଦେବୀ ଆମେ ତୁମକୁ ଅପମାନିତ ଅଥବା ହତାଦର କରୁ ନାହୁଁ, କେବଳ ତ୍ୟାଗ କରୁଛୁ। ତାହା ବି ତୁମର ଚଞ୍ଚଳତା କାରଣରୁ | ଛାଡ଼, ଅଧିକ ତର୍କବିତର୍କରେ କି ଲାଭ ? ଜାଣ ଯେ ଆମର ତୁମଠାରେ ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ । ତୁମେ ଯେଣେ ଇଚ୍ଛା ତେଣେ ଯାଇପାର।

ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆତୁର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ | ହେ ଗୋମାତାଗଣ! ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ ଜାଣ ଯେ ମୁଁ ଜଗତରେ ଅବହେଳିତା ଓ ଉପେକ୍ଷିତା ହୋଇଯିବି । ତୁମେ ତ ସୌଭାଗ୍ୟମୟୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶରଣଦାତ୍ରୀ । ପୁଣି ମୁଁ ତୁମର ଭକ୍ତା । ତେଣୁ ମୋତେ ଆପଣାର ମଣି ଅଙ୍ଗୀକାର ବା ଗ୍ରହଣ କର, ମୋର ମହତ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇ ସମ୍ମାନିତା ହେବି। ତୁମେ ତୁମର ଯେକୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ ଇଚ୍ଛା ମୋତେ ଟିକିଏ ସ୍ଥାନ ଦିଅ। କୁତ୍ସିତ ନିମ୍ନାଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଟିକିଏ ଜାଗା ମିଳିଗଲେ ମୁଁ ସେଠି ସୁଖରେ ନିବାସ କରିବି। ସତ କହିଲେ ତୁମ ଦେହରେ କୁତ୍ସିତ ଅଙ୍ଗ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ। ତୁମେ ପରମ ପବିତ୍ରା ଓ ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳିନୀ । ତେଣୁ ଦୟାକରି ମୁଁ ତୁମ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ କେଉଁଠି ରହିବି ଆଜ୍ଞା ହେଉ।"

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କରୁଣ ବଚନ ଶୁଣି କରୁଣା ଓ ବାତ୍ସଲ୍ୟର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଗୋମାତାଗଣ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ବିମର୍ଶ କରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ କହିଲେ— ‘‘ହେ ଶୁଭେ! ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ! ଯଦି ତୁମର ଏଭଳି ଭାବନା, ଆମେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ। ତୁମେ ଆମ ଗୋମୟ ଓ ଗୋ- ମୂତ୍ରରେ ନିବାସ କର ; କାରଣ ଏ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦୁଇଟି ପରମ ପବିତ୍ର।” ସେହି ଦିନଠୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଗୋମୟରେ ରହି ନିଜକୁ ଧନ୍ୟ ମନେ କଲେ । ତେଣୁ , ଗୋବରରେ ଘର , ଘର ଅଗଣା ,ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡା ପ୍ରଭୃତି ଲିପା ପୋଛା କଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମାଁ ଖୁସି ହୁଁଅନ୍ତି |