ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପ୍ରଭାବ:

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାବିତ, ଲେଖକ ଓ ବାରିଷ୍ଟର ଥିଲେ। ୧୮୭୪, ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୭ ତାରିଖ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

‘‘ଗୋପଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀ ଥିଲେ। ସେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିପତ୍ତି ଥିଲା। ସେ ଏକ ବିଳାସମୟ ଜୀବନ ବିତାଇପାରିଥାନ୍ତେ କିନ୍ତୁ ସେ ସେପରି କରିନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅବଦାନ ହେଉଛି ସେ ୭ ଖଣ୍ଡ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ରଚନା କରିଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ସେ ଅନେକ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ। ବହୁ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିଥିଲେ ।

‘‘ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଲୋକସାହିତ୍ୟ ଗବେଷକ, ଭାଷା ପ୍ରବୀଣ। ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ତତ୍‌କାଳୀନ ଗ୍ରାମୀଣ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ପରେ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଯିଏ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ସରଳ ଓ ସହଜ ଶବ୍ଦକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଚିତ ‘ଦୁନିଆର ହାଲଚାଲ’, ‘ଆମ ଘର ହାଲଚାଲ’, ‘ନନାଙ୍କ ବସ୍ତାନୀ’ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ରତ୍ନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଭାଷାକୋଷ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ତାକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଛି। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଲୋକସାହିତ୍ୟର ସେ ଥିଲେ ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମ ’’, କହିଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ପ୍ରମୁଖ ଶାସନ ସଚିବ ବିଷ୍ଣୁପଦ ସେଠୀ।

‘‘ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷା କୋଷ ନିର୍ମାଣ କରି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷକୁ ରୁଦ୍ଧିମନ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ପରିଶ୍ରମ ଅତୁଳନୀୟ। ଭାଷାକୋଷ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଷାକୋଷ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ପରିଚିତ। ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଖୋଦ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ଗୋପଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲେ। କାରଣ ଭାରତ ବର୍ଷର ଯେଉଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ରହିଛି ତାହାର ବିକାଶ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଚାହୁଁଥିଲେ’’, କହିଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ।

‘‘ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ବୃତ୍ତିରେ ଜଣେ ଓକିଲ ହୋଇଥିଲେ ବି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଅଭିରୁଚି ହେତୁ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଭାଷାର କୋଣାର୍କ ପୂଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ତିଆରି କରି ଏ ଜାତିର ଐତିହାସକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାରେ ‘ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଲେଖା ଲେଖିଥିଲେ। ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଲେଖା ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ, ପାର୍ସୀ ଏବଂ ଅନେକ ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା‘‘, କହିଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଚିବ ଶୁଚିସ୍ମିତା ମନ୍ତ୍ରୀ।

‘‘ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ଥିଲା ଅତି କଠିନ। ୧ ଲକ୍ଷ ୮୫ ହଜାର ଶବ୍ଦର ସଂକଳନ କରିବା ଓ ତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିବା ଏବଂ ତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଏକ ଅସାଧ୍ୟ କାମ। ସେତେବେଳେ ପୁଣି ଓଡ଼ିଶାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ଦାବିରେ ସଂଗ୍ରାମ ଚାଲିଥିଲା। ତା’ ଭିତରେ ଏଭଳି ଏକ ଚେଷ୍ଟା ସତରେ ଅତୁଳନୀୟ’’, କହିଛନ୍ତି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଜଣେ ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥା ତେଲାଙ୍ଗାନା ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ।

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ନାଁରେ ଏକ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।

‘‘ରାତି ଅଧରେ ଡିବିରି ଆଲୁଅରେ ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମୁଖର ଭାଷାକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ତାକୁ ଏବେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର କୋଣାର୍କ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି। କେବଳ ଭାଷାକୋଷ ନୁହେଁ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ବେଶ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର’’, କହିଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ଡକ୍ଟର କୈଳାସ ଚନ୍ଦ୍ର ଟିକାୟତ ରାୟ।

‘‘ପ୍ରତିକୂଳ ପରସ୍ଥିତିରେ ବି ଗୋପଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଯେଉଁ ଅନୁକୂଳ ତିଆରି କରିଯାଇଛନ୍ତି ତାହା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଗୌରାବାନ୍ୱିତ କରିଛି। ୧୯୧୨ରୁ ୧୯୪୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ଜାତି ନିର୍ମାଣର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି’’ , କହିଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଡକ୍ଟର ସନ୍ତୋଷ ତ୍ରିପାଠୀ।

ଭାଷାକୋଷ ବ୍ୟତୀତ ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଜୀବନୀ, ଚିଠି, ସମୀକ୍ଷା, ମୁଖବନ୍ଧର ଲେଖକ ଓ ସଂକଳକ ଭାବେ ଗୋପଳ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁପରିଚିତ । ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିଥିବା ଓ ସମାଲୋଚନାକୁ ଖାତିର କରୁନଥିବା ଏହି ପ୍ରତିଭା ୧୬ ମେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଦୁନିଆରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ ।

ଶୋକ ଗୀତିକା, ମାତୃସ୍ମତି:

୧୮୯୮ ମସିହାରେ ଲିଖିତ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ "ମାତୃସ୍ମତି" ମାତୃ ପ୍ରେମ ଏବଂ ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଛିଡା ହୋଇଛି | ଏହି ଦୁଃଖଦ କବିତାରେ ପ୍ରହରଜ ମାତୃଭାଷାର ମହତ୍ତ୍ଵ କୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ଏକ ମାତାର ହୃଦୟର ନିଃ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଭକ୍ତି ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି | ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚିତ୍ର ଏବଂ ଗୀତିକାର ଭାଷା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପାଠକମାନଙ୍କୁ ମାତୃ ସ୍ନେହର ଗଭୀରତାକୁ ନେଇ ବଳିଦାନ, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରେମର ବିଷୟବସ୍ତୁ ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି ।

ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡିଶାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା "ମାତୃସ୍ମତି ଜଣେ ମାତାର କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯିଏ ମାତୃ ଭକ୍ତିର ମୂଖ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଏ | ଏହି ନାମହୀନ ମା’ଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ବଳିଦାନକୁ ପ୍ରହାରଜ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ପିଲାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରେମର କୌଣସି ସୀମା ଜାଣେ ନାହିଁ | ତା’ର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ କୋମଳ ଯତ୍ନ ସହିତ ପୋଷଣ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶାନ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ କଷ୍ଟ ସହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଦୃଢତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି ।

"ମାତୃସ୍ମତି" ର ଏକ ଚମତ୍କାର ଦିଗ ହେଉଛି ପାଠକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାବପ୍ରବଣତା ଏବଂ ସହାନୁଭୂତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଚମତ୍କାର ବ୍ୟବହାର | ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ମାତାର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଣ୍ଣନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଯାହା ପାଠକଙ୍କୁ କବିତା ଜଗତରେ ବୁଡ଼ାଇଥାଏ | ସବୁଜ କ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପବନର କୋମଳ ଗଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିବରଣୀ ନାୟକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଖପାଖ ସହିତ ପାଠକଙ୍କ ସଂଯୋଗକୁ ଗଭୀର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ |

କବିତାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହେଉଛି ମା ପାଇଁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ବଳିଦାନର ଚିତ୍ର | ନିଜ ସନ୍ତାନର ସୁସ୍ଥତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ କଷ୍ଟ ଏବଂ ବୈଦ୍ଧତ୍ୟ ସହିବାକୁ ମାଆର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରି ପ୍ରହାରଜ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚିତ୍ରିତ କରିଛନ୍ତିି । ମାତୃ ପ୍ରେମର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପରତା ଏବଂ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରୁଛନ୍ତି | ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ, ପ୍ରହରଜ ମାତୃମାନଙ୍କ ବଳିଦାନର ଗଭୀରତାକୁ ଦର୍ଶାଇ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନିଜ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ପାଇଁ ମାତୃମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଆଲୋକିତ କରିଛନ୍ତି |

ଅଧିକନ୍ତୁ, "ମାତୃସ୍ମତି" ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଏବଂ ଆଶାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ପାଇଁ ମାତୃ ପ୍ରେମର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଅନୁସନ୍ଧାନ କରେ | ଅନେକ ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସତ୍ତ୍ଵେ

ନିଜ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ମାତାର ଅଦମ୍ୟ ଭକ୍ତି ଅନ୍ଧକାରରେ ଆଲୋକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ | ତା’ର ପ୍ରେମ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତାର ଉତ୍ସ ହୋଇଯାଏ | ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ, ପ୍ରହର ଉଭୟ ମା ଏବଂ ପିଲାଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ତଥା ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ମାତୃ ପ୍ରେମର ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ପାଳନ କରନ୍ତି |

ମାତୃ ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ଏହାର ଅନୁସନ୍ଧାନ ସହିତ, "ମାତୃସ୍ମତି" ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବ୍ୟାପକ ବିଷୟବସ୍ତୁରେ ପ୍ରବେଶ କରେ | ଗ୍ରାମ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଗୀତ ଏବଂ ରୀତିନୀତିକୁ ଧରି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହାରାଜ ଓଡିଶାରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପଡ଼ୋଶୀ ତଥା ସହପାଠୀ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସହ ମା’ଙ୍କ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଆନ୍ତଃ ସଂଯୋଗ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ସମୟରେ ଏକତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି | ଅଧିକନ୍ତୁ, ସେ ଓଡିଶାର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, କବିତାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ରୀତିନୀତି, ଉପଭାଷା ଏବଂ ପରମ୍ପରା ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି କାହାଣୀର ସତ୍ୟତା ଏବଂ ଗଭୀରତା ପ୍ରଦାନ କରିଅଛନ୍ତି ।

ପରିଶେଷରେ, ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ "ମାତୃସ୍ମତି" ମାତୃ ପ୍ରେମ ଏବଂ ବଳିଦାନର ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଭାବରେ ଛିଡା ହୋଇଛି | ଏହାର ଗୀତିକାର ଭାଷା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚିତ୍ର ଏବଂ ଗଭୀର ଥିମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କବିତା ପାଠକମାନଙ୍କୁ ମାତୃତ୍ୱର ହୃଦୟରେ ଏକ ଝଲକ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ମା’ମାନଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପରତା, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ | ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଓଡିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନର ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ବିଜୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରା କରୁ, ଆଶାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ସହିତ, ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଏବଂ ଦିନର ଅନ୍ଧକାରକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରିବା ପାଇଁ ମାତୃ ପ୍ରେମର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

!!ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ (ଶୋକ ଗୀତିକା, "ମାତୃସ୍ମତି" )(Gopal Chandra Praharaj (Mourning Song, "Matrismati")

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ (ଶୋକ ଗୀତିକା, "ମାତୃସ୍ମତି" )(Gopal Chandra Praharaj (Mourning Song, "Matrismati")