ଭାସ୍କରୋ ଦକ୍ଷିଣନେତ୍ରଂ ବାମନେତ୍ରଂ ବିଧୂପମଂ ,

ମଙ୍ଗଳଃ ନାସିକାକ୍ଷେତ୍ରଂ ବୁଧ ଅଧରମେବ ଚ ।

ବୃହସ୍ପତିଃ ତିଳକଂ ଚ ସୁବର୍ଣ୍ଣରତ୍ନମଣ୍ଡିତଂ ,

ଶୁକ୍ରଃ ଚତୁରସ୍ରପ୍ରୋକ୍ତଃ ଶନିଃ ସର୍ବାଙ୍ଗବିସ୍ତାରଃ ।।

ରାହୁଃ କିରୀଟରୂପଶ୍ଚ ମକରାକୃତିରେବଚ ,

କେତୁଶ୍ଚ ଭୁଜଙ୍ଗାକାରଃ କୁଣ୍ଡଳୀ ନାଗରୂପକଃ ।

ଏବଂ ନବସମାହାରାଃ ଗ୍ରହାଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଃ ।।

ଅର୍ଥ:- ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମନାରାୟଣ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣନେତ୍ର (ଡ଼ାହାଣ ନେତ୍ର) ହେଉଛନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟ , ବାମନେତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର , ନାସିକା କ୍ଷେତ୍ର ମଙ୍ଗଳ , ଅଧର ବୁଧ , ସୁବର୍ଣ୍ଣରତ୍ନ ଖଚିତ ପଦ୍ମାକୃତି ଚିତାରେ ବୃହସ୍ପତି , ଚତୁସ୍କୋଣାକୃତି ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଶୁକ୍ର , ଶ୍ରୀମୁଖସ୍ଥ କଳାଭୂଇଁ (ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖର କଳା ଅଂଶ) ରେ ଶନି ବ୍ୟାପ୍ତ , ରାହୁରେଖାରେ ରାହୁ ଏବଂ ଭୁଜଙ୍ଗାକାର କୁଣ୍ଡଳୀ ବା ଝୋବାକଣ୍ଠୀରେ କେତୁଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁ ସେ ସମସ୍ତ ନଅଗୋଟି ଗ୍ରହର ସମନ୍ୱିତ ବିଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି ।

ନୀଳାଦ୍ରିପତି ନାରାୟଣ ନିତ୍ୟ ବିଳାସପ୍ରିୟ । ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀଛାମୁରେ ନିତ୍ୟ ସେବା ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି ଚଉଦ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଯେତକ ଦେବତା । ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଣତ ମୁଦ୍ରାରେ ରହିଥାନ୍ତି ନବଗ୍ରହ । ଯେହେତୁ ମଣିମା ମହାପ୍ରଭୁ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପରୁ ବାହୁଡ଼ି ବିଜେ କରି ଅଣସର ପିଣ୍ଡିରେ ବିଜେ କରିବା ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରାହୁରେଖା ଉଲାଗି ହୁଅନ୍ତି , ତେଣୁ ମହାପ୍ରଭୁ ରଥରେ ଯାଇ ବାହୁଡ଼ିବା ପରେ ଲାଗି ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ଶ୍ରାବଣ ଅମାବାସ୍ୟା ବା ଚିତାଲାଗି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁ ରତ୍ନଚିତା ଲାଗି ହୋଇସାରିଥାନ୍ତି । ମାତ୍ର ଶ୍ରୀମୁଖରେ ରାହୁରେଖା ଲାଗି ହୋଇ ନ ଥାନ୍ତି ।

ବିଦ୍ୟାପତେଶ୍ଚ କୁଳଜାସ୍ତଥା ବିଶ୍ୱାବସୋଃ ପ୍ରିୟେ ।

ଏତେ ଗତ୍ୱା ତୁ ଦେବାନାଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖାଦିକଂ ଦ୍ରୁତଂ ।।

ଅର୍ଥାତ୍ -: ବିଦ୍ୟାପତି ଓ ବିଶ୍ୱାବସୁ କୂଳର ସେବାୟତ ମାନେ ଯାଇ ବଡ଼ବାଡ଼ ଖାଉନ୍ଦ ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର , ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ , ଓ ମା’ ଭଦ୍ରାଙ୍କର ମୁଖମଣ୍ତଳରେ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳି ଓସାରର ରମଣୀୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖାରେ ଭୂଷିତ କରାଇବେ ।

ପବିତ୍ର ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଭୋଗ ବଢିବା ପରେ ତଢାଉକରଣ ଓ ଦେଉଳକରଣ ସେବାୟତ ଭଣ୍ତାର ମେକାପଙ୍କୁ କହି ଭଣ୍ତାର ଘରୁ ପୂର୍ବରୁ ମୁଦ ହୋଇ ରହିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରାହୁରେଖା ବାହାର କରି ଆଣି ବେହେରଣ ଦ୍ୱାର ଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା ବଣିଆ ସେବାୟତ ମାନଙ୍କୁ ସେହି ରାହୁରେଖା ଗୁଡ଼ିକୁ ମାଜି ସଫା କରିବାକୁ କହିଥାନ୍ତି । ବଣିଆ ସେବାୟତ ମାନେ ଉକ୍ତ ରାହୁରେଖା ମାନଙ୍କୁ ମାଜି ସଫା କରନ୍ତି ।

ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭୋଗମଣ୍ତପ ନୀତି ବଢିବା ପରେ ପାଳିଆ ପ୍ରତିହାରୀ ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ମାନେ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଉଠି ଠାକୁରମାନଙ୍କର ବେଶ ମଇଲମ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ମହାଜନ ସେବକମାନେ ଭୂଦେବୀ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ନେଇ ଖଟଶେଯ ଘରେ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି । ସୁଧୁସୁଆର ସିଂହାସନ ତଳେ ଓଷୁଅ (ଝୁଣା ଓ ରାଶିତେଲରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ) ନେଇ ରଖିଥାନ୍ତି ଏବଂ ବୋଇରାଣୀ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପାହାଡା ପକାଇବେ । ବଣିଆମାନେ ସେହି ବୋଇରାଣୀ ପାହାଡା ଉପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରାହୁରେଖାକୁ ରଖି ଉକ୍ତ ଓଷୁଅରେ ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ପାଳିଆ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଦଇତାପତିମାନଙ୍କୁ ଡାକିଥାନ୍ତି । ଦଇତାପତିମାନେ ଆସି ବେହେରଣ ଦ୍ୱାର ତଳେ ଗୋଡ ଧୋଇ ସିଂହାସନ ଉପରକୁ ଉଠି ଗରାବଡୁ ସେବକ ଠାରୁ ହାତୁଆଣି ନେଇ ରାହୁରେଖା ଲାଗି କରନ୍ତି ।

ରାହୁରେଖା ଲାଗି କରି ଦଇତାପତି ସେବାୟତ ମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ ପାଳିଆ ମେକାପ ସେବାୟତ ଯାଇ ସିଂହାସନ ପୋଛା ମାରନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ତିନିବାଡରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ମହାସ୍ନାନ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ମହାଜନ ସେବାୟତ ମାନେ ଖଟଶେଜ ଘରୁ ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ଭୁଦେବୀଙ୍କୁ ନେଇ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ସେବାୟତ ମାନେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କୁ ବେଶ କରାଇଥାନ୍ତି । ବେଶ ବଢିଲେ ଦ୍ବିପ୍ରହର ଧୂପ ପୂଜା ହୋଇଥାଏ । ଦ୍ବିପ୍ରହର ଧୂପ ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଭୋଗ ବାହାରିବା ପରେ ପୋଖରୀଆରେ ପାଣି ପଡିଥାଏ । ତତ୍ପରେ ବଡ଼ବାଡ଼ରେ ମୁଦ୍ରହସ୍ତ (ମୁଦିରସ୍ତ) , ମଝିବାଡ଼ରେ ପତି ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାଡ଼ରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସାମନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବନ୍ଦାପନା ନୀତି କରିଥାନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ଯଥାବିଧି ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୀତିକାନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଗ୍ରହରୂପୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଓ ରାହୁରେଖା ଲାଗି

ଗ୍ରହରୂପୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଓ ରାହୁରେଖା ଲାଗି