"ଗୁରୁ" — ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଦୂର ଦେଖିଲେ ବହୁତ ସାଧାରଣ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଓ ବ୍ୟାପକ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷରର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଏକ ଜୀବନ ଧାରାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ। ପୁରାଣ ଓ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର ସମ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି।

ପ୍ରାଚୀନ ଏକ ଦୋହା ରହିଛି:

"ସବ ଧରତୀ କାଗଜ କରୁଁ, ଲିଖନ ସବ ବନରାୟ,

ସାତ ସମୁଦ୍ର କି ମସୀ କରୁଁ, ଗୁରୁ ଗୁଣ ଲିଖା ନା ଜାୟ।"

ଅର୍ଥାତ୍‌ ବହୁତ ବଡ଼ ଧରାକୁ କାଗଜ କରିଦିଅ, ସମସ୍ତ ବନକୁ କଲମ ଓ ସାତଟି ସମୁଦ୍ରକୁ ଶାହି କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୁରୁଙ୍କ ଗୁଣ ଲିଖି ଶେଷ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୋହା ଗୁରୁଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।

ଗୁରୁ କେବଳ ପାଠ ପଢ଼େଇବା ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହେଁ। ସେ ଜୀବନର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରି, ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଗୁରୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି — “ଗୁ” ଅର୍ଥ ଅନ୍ଧକାର, “ରୁ” ଅର୍ଥ ଆଲୋକ। ଅର୍ଥାତ୍‌, ଯିଏ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଦେଇଥାଏ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଗୁରୁ।

ଆମେ ଜଣେ ଶିଶୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛୁ, କିଛି ଜାଣୁନାହିଁ। ନିଜ ଜୀବନର ଠିକ ଓ ଭୁଲ, ନୀତି ଓ ନୀତିବିହୀନତା, ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା, ଏହାକୁ ବୁଝିବାର ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିବା ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ଗୁରୁ। ଗୁରୁ ଆମ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ, ଆମ ମାନସିକ ଓ ଆତ୍ମିକ ବୃଦ୍ଧିର ମୂଳ ଅଂଶ।

ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କେବଳ ବିଦ୍ୟା ଦେବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସଂସ୍କାର ଓ ନୀତି ଦେବା ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ ଜଣେ ମାପଦଣ୍ଡ, ଯାହା ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ମାନବ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଭାରତରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଯାହାକୁ ବ୍ୟାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଭି କୁହାଯାଏ, ବଡ଼ ଧୂମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ଉପହାର ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

ଗୁରୁ ଥିଲେ ହିଁ ଶିଷ୍ୟ ଗଢ଼ିପାରେ। ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ। ଯଦି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୁରୁ ଭାବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ନ ଦେଇଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିନାହାନ୍ତି।

ସେହିପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କ ଗୁଣ ଲେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ। ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି ତେଣୁ ଆମେ ଏହି ଆଲୋକମୟ ପଥ ଚାଲୁଛୁ। ସେମାନଙ୍କ ଚରଣତଳରେ ଆମ କୃତଜ୍ଞତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସଦା ଥାଉ।

ଶେଷରେ କହିବାକୁ ଚାହେଁ,

“ଗୁରୁ ବିନା ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ ବିନା ଜୀବନ ନାହିଁ।”

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଗୁରୁ ଶବ୍ଦ ଯେତିକି ଛୋଟ, ତା'ର ଅର୍ଥ ସେତିକି ବ୍ୟାପକ

ଗୁରୁ ଶବ୍ଦ ଯେତିକି ଛୋଟ, ତା'ର ଅର୍ଥ ସେତିକି ବ୍ୟାପକ