ସ୍ତୋଷ୍ୟେ ଭକ୍ତ୍ୟା-ବିଷ୍ଣୁ ମନାଦିଂ ଜଗଦାଦିଂ ଯସ୍ମିନ୍ନେତତ୍

ସଂସୃତିଚକ୍ରଂ ଭ୍ରମତୀତ୍ଥମ୍ ।ଯସିନ୍ ଦୃଷ୍ଟେ ନଶ୍ୟତି ତତ୍

ସଂସୃତିଚକ୍ରଂ ତଂ ସଂସାରଧ୍ଵାନ୍ତ ବିନାଶଂ ହରି ମୀଡେ ।।

ଯିଏ ଅନାଦି ଅର୍ଥାତ ଜନ୍ମାଦିରହିତ ,ଜଗତର ଆଦିଭୁତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କଠାରେ (ଯାହାକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରି)ଏହି ସଂସାରଚକ୍ର ଏହିପରି ଭାବରେ ଵିଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଅଛି ,ଯାହାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସଂସାରଚକ୍ର ରୂପ ମାୟାଜାଲ ଖଣ୍ଡିତ ହୁଏ ,ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ ଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହକାରେ ସ୍ତବ କରୁଅଛି,ସେଇ ସଂସାର ଅନ୍ଧକାର ନାଶକାରୀ ହରୀଙ୍କୁ ସ୍ତବ କରୁଅଛି ।

ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁର ବର୍ଣ୍ଣନା

ବୈକୁଣ୍ଠର ଶଦ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି , ଯେଉଁଠାରେ କୁଣ୍ଠା ନଥାଏ। କୁଣ୍ଠା ଅର୍ଥାତ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା , ଅକର୍ମଣ୍ଯତା , ନିରାଶା , ହତାଶା , ଆଳସ୍ଯ ଏବଂ ଦରିଦ୍ରତା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ ଏଭଳି ସ୍ଥାନ , ଯେଉଁଠାରେ କର୍ମହୀନତା ଏବଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ହୋଇନଥାଏ। କୁହାଯାଇଥାଏ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣ୍ଯ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ସ୍ବର୍ଗ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠ ଯାଇଥାନ୍ତି।

ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଉପରେ ମହାଦେବ , ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମଦେବ ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି। ଠିକ୍ ସେହିଭଳି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ। ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥିତି ତିନଟି ସ୍ଥାନରେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ସେଗୁଡିକୁ ହେୁଛି ଧରିତ୍ରୀ , ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ସ୍ବର୍ଗ। ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠ ସାଗର ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଇଥାଏ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ପରେ ଏହାକୁ ଗୋଲୋକ ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଉଛି। କାରଣ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଜଣେ ହୋଇଥିବାରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ଯ ବୈକୁଣ୍ଠ କୁହାଯାଇଥାଏ।

ପ୍ରଥମ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ

ଧରିତ୍ରୀରେ ବଦ୍ରିନାଥ , ଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ଦ୍ବାରିକା ପୁରୀକୁ ମଧ୍ଯ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ କୁହାଯାଇଥାଏ। ଚାରି ଧାମ ମଧ୍ଯରୁ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ବଦ୍ରିନାଥ। ବଦ୍ରିଦାଥ ବ୍ଯତୀତ ଦ୍ବାରିକା ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମକୁ ମଧ୍ଯ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ କୁହାଯାଇଥାଏ। କୁହାଯାଇଥାଏ ସତ୍ଯଯୁଗରେ ବଦ୍ରିନାଥ ଧାମର ସ୍ଥାପନା ନାରାୟଣ ହିଁ କରିଥିଲେ।

ଦ୍ବିତୀୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ

ଦ୍ବିତୀୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ ପୃଥିବୀ ବାହାରେ ଥିବା କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବାହାରେ ଏବଂ ତିନି ଲୋକ ଉପରେ ଥିବା କୁହାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଧାମ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବା ପ୍ରକୃତି ଠାରୁ ତିନି ଗୁଣା ବଡ। ଏହାର ଦେଖାଶୁଣା ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଛୟାନବେ କୋଟି ଭକ୍ତ ନିଯୁକ୍ତ ରହିଛନ୍ତି। ଆମ ପ୍ରକୃତିରୁ ମୁକ୍ତି ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ଯେକ ଜୀବାତ୍ମା ଏହି ପରମଧାମରେ ଶଙ୍ଖ , ଚକ୍ର , ଗଦା ଏବଂ ପଦ୍ମ ସହ ପ୍ରବିଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରୁ ସେହି ଜୀବାତ୍ମା କେବେ ବି ପୁଣିଥରେ ଫେରିନଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଚାରି ପାଟରାଣୀ ଶ୍ରୀଦେବୀ , ଭୂବେଦୀ , ନୀଳା ଏବଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ବାସ କରିଥାନ୍ତି।

ତୃତୀୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ

ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ବାରିକା ପରେ ଅନ୍ଯ ଏକ ନଗର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ , ଯାହାକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ କୁହାଯାଉଥିଲା। କିଛି ଇତିହାସକାରଙ୍କ ମୁତାବିକ ଅରାବଳୀ ପାହାଡ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ଅନେକ ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମ ଅବସ୍ଥିତ। ଯେଉଁଠାରେ ମଣିଷ ନୁହେଁ ବରଂ ସାଧକମାନେ ମଧ୍ଯ ରହିଥାନ୍ତି। ଭାରତର ଭୌଗଳିକ ସଂରଚନାରେ ଅରାବଳୀ ପ୍ରାଚୀନତମ ପର୍ବତ। ଭୂ-ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର ସବଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ପର୍ବତ ଅରାବଳୀ ପର୍ବତ। ମାନ୍ଯତା ରହିଛି ଏଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବୈକୁଣ୍ଠ ନଗର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ।

ହରି ନାମ ଗୋଟିକ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସାର ।ଏହି ହରି ନାମକୁ ବହୁ ସୁର ,ସିଦ୍ଧ ନର ଜପ କରି ମୁକ୍ତି ପାଇ ଥିଲେ ।ହରିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଙ୍ଗିରା ମୁନିବର ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ହୋଇଥିଲେ । ସୋମବଂଶୀୟ ରାଜା ପଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ହରି ନାମ ଭଜି ମୋକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ ।ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ହରୀଙ୍କ ଭଣଜା ଅଭିମନ୍ୟୁ ହରି ନାମ ଧରି ସଂସାର ରୁ ତରି ଯାଇଛନ୍ତି । ଅଭିମନ୍ୟୁ ଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରୀକ୍ଷିତ ହରି ନାମକୁ ଧରି ସଂସାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରପତି ଭାବେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି ।

ଅଭିମନ୍ୟୁ ଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରୀକ୍ଷିତ ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମନେଲେ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରକରି ଚାଲିଲେ ।କୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରକରି ପରୀକ୍ଷିତ ସୋମବଂଶ ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାର୍ମିକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ ।

ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ସର୍ବଦା ନିଜ ମୁଖରେ କୃଷ୍ଣ ,କୃଷ୍ଣ ରଟନା କରିଥିବା ଓ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ମଜ୍ଜି ରହୁଥିବା ର ଜାଣି ଦିନ ଶୁକ ମୁନି ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି ପହଁଞ୍ଚିଲେ ।ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ମୁନି ଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣିପାତ କଲେ ।ଧୂପ ଦୀପ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସାଇଲେ ।ପରୀକ୍ଷିତ କହିଲେ -"ଭୋ ମୁନି ଦେବ ! ଆପଣଂକ ସାକ୍ଷାତ ପାଇ ମୁଁ ଆପଣଂକ ଭିତରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।ଆପଣଂକୁ ଦେଖି ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିବାର ଅନୁଭବ କରୁଛି "।

ଶୁକମୁନି ,ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କୁ କହିଲେ "ତୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ରେ ଶ୍ରୀହରି ସେବକ ତେଣୁ ମୁଁ ତୋ ପାଖକୁ ଆସିଲି ।ଧନ୍ୟ ତୁମେ ପରୀକ୍ଷିତ ଧନ୍ୟ ତୁମ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି "।ଶୁକମୁନି ପୁନଶ୍ଚ କହିଲେ -"ଯେଉଁ ଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରେ ଶରଣ ପଶେ ସେଇ ଲୋକ ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଟି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ "।

ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଶୁକ ମୁନି ଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଯେ ହରିନାମ କିପରି ବ୍ରହ୍ମ ନାମରେ ନାମିତ ହେଲା ?ହେ ମୁନିବର ମୋତେ ସବୁଦିନ ଶ୍ରୀହରି ଚରିତ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି କହିବା ହେବେ ।ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟହ ହରି ନାମ ଶୁଣିବାକୁ ଇଛା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ।ପୁନଶ୍ଚ ପରୀକ୍ଷିତ ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ କହିଲେ "ଆପଣ ବିଦ୍ୟାବନ୍ତ ,ବୈଷ୍ଣବ ,ଯୋଗୀ ,ଜ୍ଞାନବନ୍ତ , ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ହରି ଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି ତେଣୁ ଆପଣଂକୁ ହରି କଥା ମାନ ପଚାରୁଛି !ଦୟା ପରବେଶ ହୋଇ ହରି ଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ" ।

ଶୁକମୁନି ହସିଦେଇ କହିଲେ "ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁ ହରିଙ୍କର ଭକ୍ତ ଅଟୁ ,ଏଣୁ ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଏକଚିତ୍ତ ରେ ହରି ଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁ "।ଏହି ହରିବଂଶ ଶୁଣିଲେ ତୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଯିବୁ ।ଏ ଜନ୍ମ ରୁ ତୁ ନିଶ୍ଚିତ ତରିଯିବୁ ।ତୋତେ ଧର୍ମ ,ଅର୍ଥ ,କାମ ,ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।ଏଣୁ ହେ ପରୀକ୍ଷିତ ସଂକଳ୍ପରେ ହରି ବଂଶର ଚରିତ ଶୁଣ "।

ଶୁକ ମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଏକଥା ଶୁଣିବା ପରେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କଲେ ଓ କହିଲେ ମୋ ଆଗେ ଆପଣ ଶ୍ରୀହରି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ।ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ପୃଥିବୀ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ?ଓ ଏହାକୁ କିପରି ନାରାୟଣ ରଚିଲେ ?।

"ପ୍ରଥମେ କହିବା ହେଉ ପୃଥିବୀ ଭିଆଣ କିପରି ରଚିଲେ ଏହା ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ "।।

ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ କୁ ଶୁକମୁନି ଅତି ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦେଇ କହିଲେ "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଗତଗତ କରେ ସେହିପରି ନାରାୟଣ ଙ୍କର ଆଦି କି ଅନ୍ତ ନାହିଁ ।ସତ୍ୟ , ତ୍ରେତୟା ଦ୍ଵାପର ,କଳି ଏ ଚାରିଯୁଗ କିପରି ଆତ ଯାତ ହେଉଛନ୍ତି ତାହା କେବଳ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଜଣା ।ସଂସାର ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ ସମସ୍ତେ ନାଶ ଯାଆନ୍ତି ଏପରିକି ଦେବତା ,ମାନବ ,ଦୈତ୍ୟ ନାଗଲୋକ ସମସ୍ତେ ଲୀନ ହୋଇ ନିରାକାର ପୁରୁଷଙ୍କ ଠାରେ ମିଶି ଯାଆନ୍ତି ।ଯାହାଙ୍କର ରାତି କି ଦିନ ନଥାଏ ,ସକାଳ କି ସନ୍ଧ୍ୟା ନଥାଏ , ଯାହାଙ୍କର ଆହାର କି ନିଦ୍ରା ନଥାଏ , ସେ ଜଗାମୋହନ କେବଳ ପୁରୁଷ ରୂପରେ ଲୀଳା କରୁଥାଏ । ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଅନଳ ଯାହାଙ୍କୁ କିଛି ଜଣାପଡେ ନାହିଁ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ପୁରୁଷ ଯେକି ପୃଥିବୀରେ ରହି ଅଛନ୍ତି ।

ତାଙ୍କର ଲୀଳାଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଫା ଓ ନିର୍ମଳ ଅଟେ ।ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂହାସନ ଏଠାରୁ ସତୁରି କୋଟି ଯୋଜନ ଅଟେ ।ତାଙ୍କର ପାଚେରୀ ଓ ସିଂହଦ୍ଵାର ଲକ୍ଷେ କୋଟି ଯୋଜନ ଯାଏ ଲମ୍ବିଥାଏ । ବିଶାଶହ କୋଟି ସିଂହାସନ ର ଓସାର ଓ ପାଚେରୀ ର ଓସାର ସସ୍ରେ କୋଟି ସ୍ଥଳ ଭାଗ ଅଟେ ।ସେଠାରେ ନିଳାମ୍ବର ପୁରୁଷ ରହି ଖେଳ ଖେଳୁଥାନ୍ତି ।ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ପାହାଚରେ ଉଠି ଗଲେ ନିର୍ବାଣ ପୁରୁଷ ଙ୍କୁ ପାଇ ପାରିବ ।ରତ୍ନ ,ମଣି ମାଳାରେ ସୁଶୋଭିତ ପୁର ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।

"ସ୍ପଟିକ ନିର୍ମିତ ସ୍ତମ୍ଭ ବୈଡୁର୍ଯ୍ୟର ବତା

ଅଷ୍ଟ ରତ୍ନ ଖଞ୍ଜା ନୀଳା ପୋହଳା ମୁକୁତା ।

ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ବ୍ରହ୍ମ ଜାତୀୟ ପାଖୁଡା

ପୋହଳା ଲମ୍ବିଛି ମାଳ ମାଣିକ୍ୟର ଝରା ।।

ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଯୁକ୍ତ ହୀରା ପୁଞ୍ଜି ପୁଞ୍ଜି

ଦଶ ସହସ୍ର ଆଦିତ୍ୟ ପୁର ତେଜ ଗଞ୍ଜି ।।

ସେ ଅକ୍ଷୟ ଭୁବନରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ

ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ସେ ନିତ୍ୟ ସନାତନ "।

ଶୁକମୁନି ,ବୈକୁଣ୍ଠ ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯାଇ ପୁନଶ୍ଚ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କୁ କହିଲେ "ବତିଶ ଯୋଜନ ଯାଏ ସିଂହଦ୍ଵାର ଲମ୍ବିଅଛି ଏହାର ଉଭୟ ପାଖକୁ ଏଗାର ସହସ୍ର ଓସାର ର ସ୍ଥଳ ଭାଗ ଅଛି ।ସିଂହ ଦ୍ୱାରରେ ଜୟ ଓ ବିଜୟ ନାମକ ଦୁଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ହାତରେ ଲକ୍ଷେ ଭାର ଗଦା ଧରି ଜଗି ରହିଛନ୍ତି ।

ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରୀକୁ ମହାପଦ୍ମ ନାମକ ନାଗ ବେଢ଼ି କରି ରହିଛି ।ମହାପଦ୍ମ ନାଗର ଏକଲକ୍ଷ ନବେ ସହସ୍ର ଫଣା ,ତା'ର ନାକ ରୁ ବାହାରୁଥିବା ପବନ ରେ ମହାବିଷ ଅଛି । ଅଷ୍ଟ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜ ଯେତିକି ମହାପଦ୍ମ ନାଗ ର ଆଖିର ଡୋଳା ର ତେଜ ସେତିକି ଅଟେ ଯିଏକି ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀହରି ଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି ।ସେଇ ପଦ୍ମନାଗ ସମ୍ମୁଖରେ କୁମ୍ଭକ ନାମକ ଗରୁଡ଼ ଅଛି ,ସେଇ କୁମ୍ଭକ ଗରୁଡ଼ର ଆଖି ଚାରି ଯୋଜନ ଯାଏ ଲମ୍ବିଥାଏ ।

"ଶତାଧିକ ଯୂଣ ଅଟେ ତାହାର ଲାଙ୍ଗୁଡ଼

ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋଟ ବିସ୍ତାର ଦେହ ଅତିଗାଢ଼ ।

କେଡେ ମୋଟ ଅଟଇ ସେ ଯୂଣ ଶତଶତ

କଳ୍ପବଟ ଉପରେ ଅଟେ ସେହିସ୍ଥିତ "।

ଶୁକମୁନି କହିଚାଲୁଥାନ୍ତି ,ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ବୈକୁଣ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣନା କୁ ଶୁଣି ଗଦ୍ ଗଦ୍ ଚିତ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥାନ୍ତି ।ଶୁକ ମୁନି ,ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରି ପୁନଶ୍ଚ କହିଲେ "ସେଇ ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରରେ ଗଗନ ବିହାରୀ ନୀଳାଚଳ ପୁରୁଷ ବିଜେକରିଛନ୍ତି ।ସେଇ ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ,କମାଳଙ୍କୁ ଧରି ରହିଛନ୍ତି ।ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଙ୍କ ତେଜରୁ ପୃଥିବୀ ବା ଭୁବନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ।

"ହରିବଂଶ ଚରିତ ଏ ଅଟେ ମହାରସ

ଶୁଣ ତୁହି ପରୀକ୍ଷିତ ଗ୍ରନ୍ଥ ହରିବଂଶ ।।

ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତ ପୃଥିବୀ ଭିଆଣ ତଥା ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁକମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଲାପରେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କଲେ ।

ହରିବଂଶ (ଭାଗ-୨)

ହରିବଂଶ 🌹🌹(ଭାଗ-୨)