ଯସ୍ୟୈକାଶାଦିତମଶେଷଂ ଜଗଦେତତ୍

ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ଯେନ ପିନଦ୍ଧଂ ପୁନରିତ୍ ଥମ୍ ।

ଯେନ ବ୍ୟାପ୍ତଂ ଯେନ ବିବୁଦ୍ଧଂ ସୁଖଦୁଃଖଂ

ତଂ ସଂସାରଧ୍ଵାନ୍ତ ବିନାଶଂ ହରିମୀଡେ ।।

ଯାହାଙ୍କର ଅଂଶବିଶେଷରୁ ଏହି ଅଶେଷ ଜଗତ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୁତ ହୋଇଅଛି ,ଆଉ ଯିଏ ଏହି ଜଗତକୁ ଏହି ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ରଖିଅଛନ୍ତି ,ଯାହାଙ୍କର ଏହି ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ,ଯାହାଙ୍କଠାରୁ (ଜଗତରେ) ସୁଖଦୁଃଖ ବିବୁଦ୍ଧ ହୋଇଅଛି ,ସେଇ ସଂସାର ଅନ୍ଧକାର ନାଶକାରୀ ହରିଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ତବ କରୁଅଛି ।ଯଦି ଆପଣଂକ ଗୁଣ ଗାନ ,ଓ କଥାବସ୍ତୁ ଉପସ୍ଥାପନ ରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ରହିଯାଏ ତାହାଲେ ଏ ଅଧମ କୁ ପ୍ରଭୁ କ୍ଷମା କରିଦେବେ ।

ସଂସାର ସର୍ଜନାର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ

***************************

ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପ୍ରତ୍ୟହ ଦିନ ଶୁକମୁନି ଙ୍କ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥାଆନ୍ତି ।ଶୁକମୁନି ଠିକ୍ ସମୟରେ ହରି ଭକ୍ତପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି ।ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ହରିରସାମୃତ ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି ।ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁପଚାରିଲେ ଭୋ ଦେବ !ମୋତେ ବିସ୍ତାର କରି କୁହନ୍ତୁ ଯେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କିପରି ହୋଇଥିଲା ?।ଶୁକମୁନି ,ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ କହିଲେ ଏସବୁ ଭାଗବତ ରସକଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି ,ତୁମେ ମାନଯୋଗ ସହକାରେ ଶ୍ରବଣ କର ।

ଅନନ୍ତ ବିହାରୀ ପ୍ରଭୁ ଭଗବାନ କମଳା ଙ୍କୁ ଘେନି ଲୀଳା କରୁଥାନ୍ତି ।ପ୍ରଭୁ ମଧୁହାରୀ ଦିନେ ଏକାନ୍ତରେ ବିଚାର କଲେ ସଂସାର କରିବା ପାଇଁ ।ମାତ୍ର କେଉଁଠି ଓ କେଉଁଠାରେ ଅବତରି ସଂସାର ସୃଷ୍ଟି କରିବେ ଏକଥା ତାଙ୍କ ମନରେ ଥାଏ।କିଛି ସମୟ ପରେ ପ୍ରଭୁ ରଘୁନାଥ ,ମାତା କମଳାଙ୍କ ସହିତ ରତି କ୍ରୀଡା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ରତିକ୍ରୀଡା ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଝାଳ ବାହାରି ଗଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା ।ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରି ସେଇ ସ୍ବେଦ ରୁ ଗୋଟିଏ କୁମାରୀ ଉତ୍ପନ କଲେ ।ସେଇ କୁମାରୀ ଜଣଙ୍କ ଧରାପୃଷ୍ଠ ର ପ୍ରଥମ ଆଦିନାରୀ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ ।ପ୍ରଥମ ଆଦିନାରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମିତ କୁମାରୀ ର ନାମ "କେତୁକା "ରଖାଗଲା ।ଏହି ନାମ କରଣ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀହରି ରଖିଥିଲେ ।ଏହାପରେ ପ୍ରଭୁ ରଘୁନାଥ କମଳା ଙ୍କୁ ଛାଡି କେତୁକା କୁ କୋଳାଗ୍ରତ କଲେ ।ତତ୍ପରେ ବ୍ରହ୍ମଅଣ୍ଡ କୁ ନେଇ କେତୁକାର ଅଧଃଅଙ୍ଗ ଦେଲେ ।ଆଦିନାରୀ ଙ୍କର ଯୋନି ନଥିଲା ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମଅଣ୍ଡ ତାଙ୍କଠାରେ ଯାଇ ପାରିଲାନାହିଁ ।ଏହା ଦେଖି ପ୍ରଭୁ ଅନନ୍ତ ବିହାରୀ ନିଜ କନିଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗୁଳି ନଖ ରେ କେତୁକା ଶରୀର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ କିଛି ଅଂଶ ଚିରିଦେଲେ ।କେତୁକା ଙ୍କର ଯୋନି ବାଟ ଶରୀର ଭିତରେ ଦ୍ଵାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳି ଯିବା ଭଳି ବାଟ ହୋଇଗଲା ।

ଅଵ୍ୟୟ ପୁରୁଷ ପ୍ରଭୁ କେତୁକା ସହିତ ରତିକ୍ରୀଡା କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଶରୀର ରୁ ନିର୍ଗତ ବୀର୍ଯ୍ୟ କେତୁକା ଉଦରରେ ରହିଲା।

ସାତ ମନୁ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେତୁକାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସେଇ ବୀର୍ଯ୍ୟ ରହି ବା ପରେ କେତୁକା ଗୋଟିଏ ପଦ୍ମଫୁଲ ଟିଏ ପ୍ରସବ କଲେ ।

କେତୁକା ସେଇ ପଦ୍ମଫୁଲ ଟିକୁ ନେଇ ନାରାୟଣ ଙ୍କୁ ଦେଖାଇବାରୁ ନାରାୟଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ନାରାୟଣ ସେଇ ଫୁଲକୁ ଦେଖି ଜାଣି ପାରିଲେ ଯେ ପଦ୍ମଫୁଲ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଷ ଅଛି ଯାହାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ମୁହଁ ଓ ତିନୋଟି ଚକ୍ଷୁ ।ପୁତ୍ରଟିକୁ ପାଇ କେତୁକା ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜକୋଳ କୁ ନେଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ ।

ଦିନେ ଲୀଳାମୟ ପ୍ରଭୁ ଏକାନ୍ତରେ ଆତ୍ମାକୁ ଲୟ କରି ବସିଥାନ୍ତି ।ତାଙ୍କ ନାଭିରୁ ଚୌରାଶୀ କାଠି ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।ନାରାୟଣ ଙ୍କ ନାଭିରୁ ପଦ୍ମଗଛ ଟିଏ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ନାରାୟଣ ପଦ୍ମଫୁଲ କୁ ଜୀବନ୍ୟାସ ଦେଲାପରେ ପଦ୍ମଫୁଲ ଟି ଫୁଟିଥିଲା ଓ ତା ଭିତରେ ଥିବା କେଶର ରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।

ଏହି ପୁରୁଷ ଟିକୁ ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।ପୁରୁଷ ଟିର ନାମ "ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା " ନାମରେ ନାମିତ କରାଇଲେ ।ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନାମ କରଣ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଚାରୋଟି ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣାଇଥିଲେ ।ପୁନଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ "ଆଜିଠାରୁ ତୁମ ନାମ ବେଦପତି ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେବ ଓ ତୁମେ ସଚରାଚର ଭିଆଣ କରିବ।

ଏହାପରେ କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ଦୁଇପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଡକାଇ କହିଲେ "ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସୃଷ୍ଟି କୁ ତିଆରି କର ଓ ସଂସାର ରଚନା କର "।

ପିତା କୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ଆଦେଶପାଇ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ସଂରଚନା ପାଇଁ ବାହାରି ପଡିଲେ ।ସଂସାର ଯେତେବେଳେ ଲିନ ହୋଇଯାଏ ସେତେବେଳେ ପ୍ରଳୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ ,ଅର୍ଥାତ ସବୁ ଆଡେ ଜଳ ମଗ୍ନ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।ଏହି ଜଳ ମହାଜଳ ରାଶି କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ତାଟକା ହୋଇଗଲେ ।ଯୁଆଡେ ଗଲେ ସବୁଆଡେ ଖାଲି ଜଳ ,ଜଳ ଆଉ ଜଳ !।ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଜଳ ଭାଗ ବୁଲି ସାରିବା ପରେ ଦେଖିଲେ "ଭୁବନ ନାମକ ନାଗ ଶଙ୍ଖ ଗିରି ନାମକ ପର୍ବତ କୁ ସେଇ ଜଳରାଶି ଭିତରେ ଟେକି କରି ଧରିଛି ।ପର୍ବତ ର ନାମ ଥିଲା ଶଙ୍ଖ ନିଧି ପର୍ବତ ।ପର୍ବତ ଟି ଲକ୍ଷେ ଯୋଜନ ଯାଏ ବ୍ୟାପି ଅଛି "।ରୁଦ୍ର ଭଗବାନ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ପର୍ବତ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଯୁଆଡେ ଦେଖିଲେ ସିଆଡେ ଖାଲି ଜଳ ଆଉ ଜଳ ଅନ୍ୟ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଦେଖା ନଯିବାରୁ ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ -ଆଜ୍ଞା ସବୁଆଡେ ତ ଜଳମୟ ଆମେ ସଂସାର ରଚନା କରିବୁ କିପରି ?।ରୁଦ୍ର ,ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଈଶ୍ୱର କହିଲେ "ଆସ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଲୋଡ଼ିବା ଓ କହିବା ସଂସାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆମେ ଗଠନ କରିବା ।ସେ ନିଶ୍ଚିତ କିଛି ବାଟ ବତାଇବେ ।ଏହା କହି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ,ବିଷ୍ଣୁ ଙ୍କ ନିକଟକୁ ବାହାରିଲେ ,ମାତ୍ର ବିଷ୍ଣୁ କେଉଁଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯିବାପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ବାଟ ପାଇଲେ ନାହିଁ।ଅଡ଼ୁଆରେ ପଡିଗଲେ କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ।କିଛି ଉପାୟ ନପାଇ ଶ୍ରୀହରି ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣା କଲେ ।

" ଜୟ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଅଟ ଆଦିମୂଳ

ତୁହିସିନା ନିଜେ ଅଟୁ ସଂସାରର ଠୂଳ

ସଂସାର ସର୍ଜନ କରି ନପାରିଲୁ ଆମ୍ଭେ

ଦୟାବହି ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୟନ୍ତୁ ଭାବଗ୍ରାହୀ ଏବେ "।

ରୁଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା କୁ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମ ଜାଣିପାରି ନିଜ ଦେହରୁ ଏକ ପୁରୁଷ କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।ତାଙ୍କର ନାମ ରଖିଲେ

"ଶଙ୍ଖଚକ୍ର ଚତୁର୍ଭୁଜ "।ନାରାୟଣ ଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ବାହାନ ଦେଇ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଦେଲେ ସଂସାର ଭିଆଣ କରିବା ପାଇଁ। ବ୍ରହ୍ମା ଙ୍କୁ ନାରାୟଣ ପ୍ରସନ ହେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା , ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରଣାମ କରି ଅନେକ ବିନୟ କରି କଥା ପଚାରିଲେ ହେ ପ୍ରଭୁ !ଏ ସଂସାର ଚାରିଆଡେ ଜଳମୟ ମୁଁ ଏହି ସମୟରେ କଅଣ କରିପାରିବି ?ହେ ଭାବଗ୍ରାହୀ ମୋତେ କିଛି ଆଜ୍ଞା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ଙ୍କକଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନ ଗରୁଡ଼ ବାହାନ ଉପରେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ବସାଇ କହିଲେ "ଚାଲ ଆମେ ଦେଖିବା କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ବେଢ଼ି କରି ଅଛି ଦେଖିବା ।ବ୍ରହ୍ମା ,ଵିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର ,ତିନିଜଣ ବିଚାର କଲେ ।

ଜଳରାଶି ଏତେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପି ଥିବା ଓ ବିଶାଳ ଜଳର ଗଭୀରତା ଦେଖି ତିନିଜଣ ଯାଙ୍କ ଆଦିଅନ୍ତ ନପାଇ ଫେରିଆସିଥିଲେ ଶଙ୍ଖଗିରି ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ।ସ୍ଥଳ ଭାଗ ନପାଇ ପୀତବାସ ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଗଲେ ।ଏହି ସମୟରେ ଆଦି ବ୍ରହ୍ମ ପୁରୁଷ ନିଜ କାନ ର ମଳି ରୁ ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ଜାତ କଲେ ।ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଦେଲେ "ମଧୁ ଓ କୈଟଭ "।ଏହି ଦୁଇଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଓ ଅସୁର ପ୍ରକୃତିର ।

ବ୍ରହ୍ମା ,ବିଷ୍ଣୁ ,ଓ ଶିବ ଭଗବାନ ଶଙ୍ଖ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ ଜଳ ଭିତରୁ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ବାହାରି ଆସିଲେ ତାଙ୍କ ଆଡକୁ ।ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ ଭଗବାନ ,ମୁଧୁ ,କୈଟଭ ଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ କଲେ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ଗୁହାରି କଲେ ।ସହସ୍ର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ବଳ ଯେତିକି ମଧୁ ,କୈଟଭ ବଳ ସେତିକି ବୋଲି ନାରାୟଣ ଅନୁଭବ କଲେ ।ସେ ଦୁହେଁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବକୁ ମାରିବାକୁ ଗୋଡାଇବାର ଦେଖି ଶ୍ରୀହରି ଭଗବାନ ସେ ଦୁଇ ଦାନବ ଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ ।ମଧୁ କୁ ଭାବବାନ ଶ୍ରୀହରି ବଧ କରିଥିବାରୁ ମଧୁରିପୁ ନାମ ରେ ସେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ ।ଶ୍ରୀହରି ସେଇ ଦୁଇ ଦାନବ ଙ୍କ ମୃତ ଶରୀରକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ,ଅସ୍ତି ଓ ମାଂସକୁ ଏକତ୍ର କଲେ ।କୁମ୍ଭାର ଯେପରି ମାଟି କୁ ଦଳି ମେଞ୍ଚା କରେ ସେହିପରି କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ଦାନବ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମାଂସକୁ ଦଳି ସାତ ମେଞ୍ଚା କରିଦେଲେ ।ଖଣ୍ଡ ,ଖଣ୍ଡ କରି ସାତ ଖଣ୍ଡ କୁ ଜଳରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ।ତାହା ସାତ ଦ୍ବୀପ ହୋଇଗଲା ।

ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଅସୁରଙ୍କ ମେଦ ଗଢିଲେ କରିଣ ସୁଠାମ ,ତେଣୁ

କରି ମେଦିନୀ ଯେ ହେଲା ତା'ର ନାମ ।ମେଦିନୀ କୁ ଗଭୀର ଜଳରେ ପେଲି ଦେବାରୁ ତାହା ଟଳଟଳ ହୋଇ ଭାସିଲ ।ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଗଲେ ଓ ଡ଼ରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।ଚିନ୍ତାକଲେ ବ୍ରହ୍ମା ଏବେ ମୁଁ କଅଣ କରିବି !,ସେ ଯଦି ପୁନର୍ବାର ମୋତେ ଗୋଡ଼ାଇବ ତେବେ କି ଉପାୟ କରିବି ମୁଁ ?।ମେଦିନୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷି ଧରିବାକୁ ଇଛାକରୁଥାଏ ଓପୁଣି ଜଳରେ ଭାସୁଥାଏ।ବ୍ରହ୍ମା ତାକୁ ଧରୁ ଧରୁ ସେଇ ମେଦ ଟି ଅଣି ଆକାର ର ହୋଇଗଲା ।ସେହି ଦିନଠାରୁ ତାହାର ନାମ ଧରଣୀ ହୋଇଛି ।

"ଧରୁ ଧରୁ ବ୍ରହ୍ମା ତହିଁ ହୋଇଗଲେ ଅଣି

ତେଣୁକରି ନାମ ତାର ହୋଇଲା ଧରଣୀ "।

ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆୟତ୍ତ ନହେବାରୁ ,ବ୍ରହ୍ମା କୋପାନିତ୍ୱ ହୋଇ ନିଜ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଧରିଲେ ।ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଟି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଣ୍ଠୁ ପଡି ସେଥିରୁ ଏକପବ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ।ସେଇ ପବ ଟିକୁ ବ୍ରହ୍ମା ନେଇ ଜଳରେ ପୋତି ଦେବାରୁ ମେଦିନୀ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଲା ଓ ଦଳକୁ ସପଦ କୋଟି ଯୋଜନ ପୁଟିଲା ।ଚଉଦ କୋଟି ଯୋଜନ ଉପରେ ରହିଲା ।ଏକୋଇଶ କୋଟି ଯୂଣ ସ୍ଥାପନ କଲାପରେ ଉପରେ ସାତ ଲୋକ ଓ ତଳେ ସାତ ଲୋକ ରହିଗଲା ।

"ଯେବଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଯେ ପୋତିଲାଟି ବ୍ରହ୍ମ

ତହିଁର ଉପରେ ରହେ ଗିରି ଶିଖାନାମ

ସେଇ ଶଙ୍ଖଗିରି ହେଲା ତହିଁର ଉପର

ସେଇ ସିନା ହୋଇଗଲା ସ୍ୱର୍ଗ ସାତପୁର

ସେ ମେରୁକୁ ଆଶ୍ରକରି ରହେ ତିନିପୁର

ଏମନ୍ତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ଭିଆଣ ତାଙ୍କର "।

ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଆପଣ ଉପର ସାତ ପୁର ମୋତେ କହିଦେଲେ ,କିନ୍ତୁ ତଳ ସାତପୁର କଥା ଏବେ କହିବା ହୁଅନ୍ତୁ ।ଶୁକମୁନି କହିଲେ "ଯେଉଁ ଲୋକ ପାତାଳ ଭିଆଣ କଥା ଶୁଣିବ ତାର ସମସ୍ତ ପାପ ଦହନ ହୋଇଯିବ ।ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ଆଗରେ କହୁଛି ରାଜନ୍ ତାକୁ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ ।

ପାତାଳରେ ନାଗଲୋକ ,କୂର୍ମ ଲୋକ ,ମୀନ ମଣ୍ଡୁକ ଆଦି ଅଛନ୍ତି ।ଏମାନଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ନାଗ ବହନ କରିଛନ୍ତି ।ତାହାର ତଳେ ଗୋଟିଏ ଭୁବନ ଅଛି ଯାହାର ନାମ ସଞ୍ଚିତ ନିର୍ମଳ ଅଟେ ।ଏହି ଭୁବନଟି ତିନି କୋଟି ଯୋଜନା ଧରି ବ୍ୟାପି ଅଛି।ସେହି ପୁରକୁ ଶେଷ ମହବଳୀ ଧରିଅଛନ୍ତି ।ଏହି ଶେଷ ମହବଳୀ ଙ୍କୁ ଭଗବାନ ବନମାଳୀ ନିଜ ଦେହରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଶେଷ ମହବଳୀଙ୍କୁ ବନମାଳୀ ବାସୁକୀ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।ମହୀ କି ଧରିଥିବାରୁ ମହୀଧର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ତାଙ୍କୁ । ତାତଳକୁ ଯେଉଁ ପୁର ଅଛି ସେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜାତିର ଲୋକ ବାସକରନ୍ତି ।ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଯୋଜନ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଏହି ତଳର ନାମ ସୁତଳ ଅଟେ ।ତା ତଳକୁ ଯେଉଁ ପୁର ଅଛି ସେଠାରେ କେହି ରହନ୍ତି ନାହିଁ ଅର୍ଥାତ ଶୁନ୍ୟମୟ ପୁର ।ଏହି ପୁର ସାତକୋଟି ଯୋଜନ ଯାଏଁ ଲମ୍ବିଅଛି ।

"ପୁଷ୍ପକ ପାଳକ ବୋଲି ପୁରେକ ନିର୍ମାଣ

ମଣ୍ଡୁକି ରୂପେ ଧରଣୀ ସାଜେ ନାରାୟଣ "।

ଏହାର ତଳକୁ ଯେଉଁ ପୁରଟି ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି ତାହାର ଆୟତନ ଏଗାର କୋଟି ଯୋଜନ ଅଟେ ।ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାତାଳ କୁହାଯାଏ ।ଏହାର ତଳକୁ ଯେଉଁ ତଳ ଟି ଅଛି ତାର ନାମ ସୁତଳ ଓ ଏହାର ପରିସୀମା ତେରକୋଟି ଯୋଜନ ଅଟେ ।ତା ତଳକୁ ଯେଉଁ ପୁର ଅଛି ତାର ନାମ ହେମପ୍ରଭା ଅଟେ ।ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ପରାୟେ ତାର ଆଭା ଝଟକେ ।ଏହାର ଆୟତନ ପନ୍ଦର କୋଟି ଯୋଜନ ଅଟେ ।ତାହାର ତଳେ ବେଲାବାଳୀ ବିରାଜିତ ।ଏହାର ଆୟତନ ସତର କୋଟି ଯୋଜନ ଅଟେ ।

"ପାତାଳ ବୈକୁଣ୍ଠ ବୋଲି କଲେ ସେହି ପୁରୀ

ନିରାକାର ରୂପେ ତହିଁ ବିଜେ କଲେ ହରି "।

ପାତାଳ ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରଟିକୁ ଅମୂଲ୍ୟ ଅଷ୍ଟ ରତ୍ନରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।ଯାହାକୁ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି ।ହେ ପରୀକ୍ଷିତ ,ଲୀଳାମୟ ହରି ଏହି ସାତ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି ।ତା ତଳକୁ ଆଉ ସ୍ଥଳ କୂଳ ନାହିଁ । ପୁନଶ୍ଚ ଶୁକମୁନି ,ପରୀକ୍ଷିତ ଙ୍କୁ କହିଲେ -"ଏହି ହରିବଂଶ କୁ ଶୁଣିଲେ ଅପୁତ୍ରିକ ,ପୁତ୍ର ପାପ୍ତି ଲାଭ କରେ ।ଗ୍ରହ ଦୋଷ ସବୁ ଖଣ୍ଡନ ହୋଇଯାଏ ।ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ସଂସାର ସର୍ଜନାର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁକମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଶୁକମୁନି ଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କଲେ ।

କ୍ରମଶଃ .........................

ହରିବଂଶ (ଭାଗ-୩)

ହରିବଂଶ (ଭାଗ-୩)