ଯିଏ ଜନ-ନାମକ ଅସୁରୁଣୀ କୁ ପ୍ରପୀଡ଼ିତକରିଥିବାରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ,ଜଗତର ନାଥ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ର ଜଡ଼ତା ଦୂରହୁଏ ,ଯିଏ ପର୍ଶୁରାମ ରୂପରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ପରମ ଜ୍ୟୋତିଃ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଯେ ମହା ପ୍ରଳୟ ରେ ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ ତାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରୁଅଛି । ହେ ପ୍ରଭୁ !ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଗୁଣ ,ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ଯଦି କୌଣସି ଠାରେ ତ୍ରୁଟି ରହି ଯାଉଥାଏ ତେବେ ଏ ଅଧମକୁ କ୍ଷମା କରିବା ହେବେ। ।।

ଜୟ ଶ୍ରୀହରି ।

ଦିନ ପରେ ଦିନ ଗଡି ଚାଲିଥାଏ ।ଏହିପରି କୋଡିଏ ଦିନ ନନ୍ଦ ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଘରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପୀ ଓ ଗୋପାଳ ମାନଙ୍କ ଗହଣ ରେ ଅତିବାହିତ କରିସାରିଲେଣି ।ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସର କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଘେରି ରହିଥାନ୍ତି ।ନନ୍ଦ ,ଯଶୋଦାଙ୍କୁ କହିଲେ "ତୁମର ମନେ ଅଛି କି ନାହିଁ ,କାଲି ଆମ ପୁଅର ଏକୋଇଶ ଦିନ ।ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛ ତ ?।ମାତା ଯଶୋଦାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ମନେ ମନେ ହସୁ ଥାଆନ୍ତି ।ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ନନ୍ଦ କହିଲେ ଆମେ କଅଣ କରିପାରିବା କହିଲ ଯଶୋଦା ।ସବୁ ସେଇ ଲୀଳାମୟଙ୍କ ଇଛା ।ସେ ଆମ କୁ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ ତାହାହିଁ ଆମେ କରିବା ।ଉଦ୍ ଯୋଗ ବ୍ୟତୀତ ଆମେ ଅନ୍ୟ କିଛି ବି କରି ପାରିବା ନାହିଁ ଯଶୋଦେ !। ଏମିତି କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇ ପତି ପତ୍ନୀ ଦୁହେଁ ପୁତ୍ର ର ଏକୋଇଶ ଦିନ ପାଳନ କରିବାରେ ଲାଗି ପଡିଲେ ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କ ଏକୋଇଶ ଦିନ ।ଏହି ଦିନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନାମ କରଣ କରାଯିବ ।ବିଶ୍ୱକର୍ମା ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ପଡିଲେ ।ସାଥି ବିନ୍ଧାଣି ମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କପାଇଁ ଦୋଳି ନିର୍ମାଣ କରି ନନ୍ଦ ଭୁବନକୁ ଆସିଲେ ।ସ୍ୱର୍ଗପୁର ରେ ଦେବତାମାନେ ବିଚାର କଲେ ,ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମକରଣ ଦିନ ଆମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ କଅଣ ନେଇ ସେଠାକୁ ଯିବା ।ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲାବେଳେ "ଶ୍ଵେତ ଚାମର" ଓ ହୀରାର ଦର୍ପଣ ନେଇକରି ଯିବା ।ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଦେବତା ମାନେ ଯୋଗାଡ଼ କରିଦେଲେ ।ହୀରାର ଦର୍ପଣ ନିର୍ମାଣ ଏପରି ହୋଇ ଥିଲା ଯେଉଁ ଦର୍ପଣରେ ନୀଳା ପୁଞ୍ଜି ପୁଞ୍ଜି ଓ ମୁକ୍ତା ପୁଞ୍ଜି ପୁଞ୍ଜି ହୋଇ ଲାଗିଥିଲା ।ସ୍ବର୍ଣ୍ଣର ପାତିଆ ଦର୍ପଣର ଚାରି ପାଖରେ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଥାଏ ।ସୁନା ଫୁଲ ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଦର୍ପଣର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଲାଗି ସୁନ୍ଦର ଦେଖା ଯାଉଥାଏ ।

ଦର୍ପଣର ଚାରି ପାଖରେ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୀରା ଲାଗିଥିବାରୁ ଆହୁରି ଦର୍ପଣଟି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉ ଥିଲା ।ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଠାରୁ ଅଧିକ ଜ୍ୟୋତି ସେଇ ଦର୍ପଣ ରୁ ସତେ ଯେପରି ବାହାରୁଥିଲା ,ଦର୍ପଣଟି ସେମିତି ଦେଖା ଯାଉଥିଲା ।ପାଟ ଦୋଳି ଓ ରତ୍ନ ଦୋଳି କୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନନ୍ଦ ଭୁବନରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖମ୍ବ ରେ ଲଗାଇ ଦେଲେ ।କ୍ରମେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ମାନେ ଗୋପପୁର କୁ ଆସିବାରେ ଲାଗିଲେ ।ତିନି ପୁରରେ ହରି ହରି ଶବ୍ଦ ରେ ତିନି ଭୁବନ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହେଉ ଥିଲା ।ବଦ୍ରିକାରେ ଯେତେ ମୁନି ତପସ୍ୟା ରେ ବସିଥିଲେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଲେ ହରି ହରି ଶବ୍ଦ ।ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କରି ସମସ୍ତ ମୁନି ଋଷି ମାନେ ଗୋପପୁର କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ।ଯେଉଁ ମୁନି ମାନେ ଗୋପପୁର କୁ ଆସୁଥିଲେ ସେମାନେ ହେଲେ -ଯୌମିନି ,ଗୌତମ ,ବାଲ୍ମୀକି , ଅଙ୍ଗିରା , ଅଷ୍ଟବକ୍ର ,ସୋମଶ୍ରବା ,।ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ନନ୍ଦର ନିବାସ କୁ ଆସୁଥାଆନ୍ତି ।

ଏହି ଋଷି ମାନଙ୍କ ପଛରେ ଶାନ୍ତନୁ ,ବୀରତନୁ ,ସଦାନନ୍ଦ

,ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ,ବଶିଷ୍ଠ ,ପୌଲସ୍ତ ,ବିଶ୍ରବା ,ଅନୁଷ୍ଟପ ,ବିଭାଣ୍ଡକ

ରୁଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ,ଚଣ୍ଡ ,ଆଦି .........ଏକ କୋଟି ଅଶୀଲକ୍ଷମହା ଋଷି

ଯେମିତି ହରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତେ ନାରଦ ଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଅସମୟରେ ହରି ଶବ୍ଦ କାହିଁକି ଶୁଭିଲା ନାରଦ ?।ନାରଦ କହିଲେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଥୁରାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନନ୍ଦ ପୁର ଅର୍ଥାତ ଗୋପପୁରରେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି ।ଆଜି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଏକୋଇଶ ଦିନ ।ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନାମ କରଣ ଆଜ ଦିନରେ କରାଯିବ ।

"ଶୁଣି ମୁନିମାନେ ହରି ହରି ଉଚ୍ଚାରିଲେ

ହରି ହରି ବୋଲି ଗୋପପୁରକୁ ଚଳିଲେ ".।

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ,ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ,ସମସ୍ତ ଋଷି ମାନେ ଗୋପପୁର କୁ ଆସୁଥାଆନ୍ତି ।ୠଷି

ମାନେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତ ଦେଇ ଆସୁଥିଲେ।

ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତରେ କୁନ୍ତଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ଗୋଟି ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ନେଇ ସେଇ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତରେ ରହୁ ଥିଲେ ।ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକତ୍ର ହୋଇ କୁଆଡେ ଯାଉଛନ୍ତି ?।କୁନ୍ତୀ

ଚିନ୍ତା କଲେ କିଛି ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିବାକୁ ବୋଧ ହୁଏ ତିନି ପୁରର

ଋଷି ମାନେ ଯାଉଛନ୍ତି ?।କୁନ୍ତୀ ଆଉ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହି ପାରିଲେ

ନାହିଁ ?।କୁନ୍ତୀ ଅଗସ୍ତି ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କରି କହିଲେ ହେ ମହାତ୍ମା !ଆପଣ ମାନେ ସମସ୍ତେ କୁଆଡେଯାଉ ଅଛନ୍ତି ?।ଋଷି ଅଗସ୍ତି କହିଲେ -ଆମେ ସମସ୍ତେ ଗୋପପୁର କୁ ଯାଉଛୁ !ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ପୁରୁଷ ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ।ଆଜି ତାଙ୍କର ନାମ କରଣ ହେବାର ଦିନ ।

କୁନ୍ତୀ ,ଋଷି ଅଗସ୍ତିଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ପଡିଗଲେ।କାନ୍ଦିଲେ ଭୋଜ

ନନ୍ଦିନୀ କୁନ୍ତୀ !କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଋଷି ଅଗସ୍ତି ଙ୍କୁ କହିଲେ ହେ ମୁନିବର ଆପଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୋ କଥା ଜଣାଇଦେବେ ।ମୋର କଷ୍ଟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ କହିବେ ।କହିବେ ମୋର ପତି ପଣ୍ଡୁ ଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ମୁଁ ପାଞ୍ଚ ପୁଅକୁ ନେଇ ଏହି ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତ ରେ ରହୁଛି ?।ଦୁରାଚାରୀ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁର୍ଯୋଧନ ମୋତେ ଅନାଥ ଦେଖି ରାଜ୍ୟ ରୁ ବାହାର କରିଦେଇଛି !ଅନେକ ଦୁଃଖ ରେ ମୁଁ ଦିନ କାଟୁଛି ।ଏ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିବେ ଋଷିବର ।କୁନ୍ତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅଗସ୍ତି କହିଲେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ଦୁଃଖ କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ଙ୍କ ନିକଟରେ ଜଣାଇଦେବି ।ଏହା କହି କୁନ୍ତୀ ନିକଟରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଗୋପପୁର ଅଭିମୁଖେ ସମସ୍ତ ଋଷିଗଣ ।

ଋଷିମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲା ପରେ ଭୋଜ ନନ୍ଦିନୀ କୁନ୍ତୀ ମନେ

ମନେ ଭାବିଲେ "ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମୋ ପୁତ୍ର ର ସଖା ।ଏବେ କୃଷ୍ଣ ନାଥ

ଗୋପପୁର ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ।ମୋ ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚିତ ଆଜିଠାରୁ

ଦୁରୀଭୂତ ହେବ ।ଖୁସି ହୋଇଗଲେ ପଣ୍ଡୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ କୁନ୍ତୀ ।

ସମସ୍ତ ଋଷି ,ମହାଋଷି ମାନେ ଗୋପପୁର ନନ୍ଦ ଭବନରେ ପହଁଞ୍ଚି ଗଲେ ।ପ୍ରଭୁ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଜାଣି ପାରିଲେ ଯେ ମୋତେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ କୋଟି ନବେଲକ୍ଷ ଋଷି ଗୋପପୁର କୁ ଆସିଗଲେଣି ।ଗୋପପୁର ଏବେ ଦେବସ୍ଥଳୀ ପାଲଟି ଯାଉଛି ।

ନନ୍ଦ ଙ୍କ ଭୁବନ ଏବେ ମନ୍ଦିର ହୋଇଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକତ୍ର ହୋଇ ବିଚାର କଲେ ପ୍ରଭୁଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋଟିଏ ବଖରା ଘର ଅଛନ୍ତି ।ଆମେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଋଷି !ସେଇ ଗୋଟି ଏ ବଖରା ରେ ଆମ୍ଭ ମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିବ ନାହିଁ ତ୍ ଦର୍ଶନ କରିବା କେମିତି ?।ଠି କ୍ ଏହି ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ ପଲଙ୍କ ଉପରେ କାଳ ନିଦ୍ରାରେ ଶୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।

ଏକ କୋଟି ନବେ ଲକ୍ଷ ମୁନି ସେଇ ଗୋଟିଏ ବଖରା ଘରକୁ ଗଲେ ଓ ଦେଖିଲେ ଯେ ଆହୁରି ଏକକୋଟି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏହି ବଖରାରେ ଅଛି ।

"ଏକ କୋଟି ନବେ ଲକ୍ଷ ମୁନିଏ ମିଳିଲେ ।

ଏକ ବଖରାକୁ ସର୍ବେ ନିଅଣ୍ଟ ହୋଇଲେ "।

ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଋଷି ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ଓ ରତ୍ନ କମଣ୍ଡଳୁ ନିର୍ମାଣ

କରି ରଖିଥିଲେ ।ଋଷି ମାନେ ଆସନ ଉପରେ ବିଜେକଲେ ।

ନନ୍ଦ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ ।ଋଷି ମାନଙ୍କୁ ନନ୍ଦ କହିଲେ ହେ !ମୁନିବର ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ ଆପଣ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି ମାନ୍ୟବର !।ମୋର କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ରହିଗଲାକି ?।ନନ୍ଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଋଷିମାନେ କହିଲେ "ଆମ୍ଭେମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଲୁ ତୋହର ପୁତ୍ର ହୋଇଛି ।ସେ ପୁତ୍ରର ସ୍ୱରୂପ କିପରି ତାହା ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛୁ ?।ହେ !ନନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧ କାଳରେ ତୋର ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର ଜାତ ହେଲାଯେ ତୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଆଜିଠାରୁସବୁ କ୍ଷୟ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଜାଣିଥା ।

ନନ୍ଦ ଋଷି ମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ଭୋ ମୁନି !ମୋର ଜନ୍ମ ଗଉଡ଼ ଘରେ ।ଗୋଟିଏ ଗଉଡ଼ ପୁଅକୁ ଦେଖି ବାକୁ ଆପଣ ମାନେ କାହିଁକି ଆସିଲେ ?। ତୁମେ ଦେଖିଲେ କଅଣ ହେବ ?।ଗୌତମ ଋଷି କହିଲେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଲୁ "ଆଜି ତୁମ୍ଭ ପୁଅର ନାମ କରଣ ହେବ ।ସେଥିପାଇଁ ଆମ୍ଭମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ । ଯଶୋଦା ଆସି ସ୍ୱାମୀ ନନ୍ଦ ଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ ,ସ୍ୱାମୀ ଋଷି ମାନେ ଆମ୍ଭ ପୁତ୍ରକୁ କଲ୍ୟାଣ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି ଏହା କହି ସମସ୍ତ ଋଷି ଙ୍କୁ ଯଶୋଦା ପ୍ରଣିପାତ କଲେ।ନନ୍ଦ,ଯଶୋଦାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଯଶୋଦାଙ୍କୁ କହିଲେ , "ହେ ଯଶୋଦେ ତୁମେ ଆମ୍ଭ ନନ୍ଦନ କୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆସ "।

ଯଶୋଦାଙ୍କ କୋଳରେ ଅଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଦାମୋଦର ।ସମସ୍ତ ଋଷି ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ରେ ଦେଖିଲେ ଶିଶୁ ପୁତ୍ର ହସ୍ତରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର ।ଶଙ୍ଖ ,ଚକ୍ର କୁ ଦେଖି ଗୌତମ ଋଷି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମରେ ହରି ହରି କହି ଭୂମି ଉପରେ ପଡିଗଲେ ।ହରି ପ୍ରେମରେ ଗୌତମ ଋଷି ।ଏକ କୋଟି ନବେ ଲକ୍ଷ ମୁନି କରପତ୍ର ଯୋଡି ଭାବଗ୍ରାହୀ ଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କଲେ ଓ ମନ ହୃଦୟରେ ତ୍ରାହି !

ତ୍ରାହି !ରକ୍ଷାକର ପ୍ରଭୁ !ରକ୍ଷାକର ବୋଲି କହି ଚାଲିଲେ । ଋଷି

ମାନେ ବାଳୁତ କମାର କୁ ପ୍ରଣିପାତ କରୁଥିବାର ଦେଖି ନନ୍ଦ ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଗଲେ। ମନେ ମନେ କହିଲେ ଆଉ କଅଣ ମୋ କୁମର ବର୍ତ୍ତିବ ?।ଯେଉଁ କୁମରକୁ ଋଷି ନମସ୍କାର କଲେଣି ତାହାର ଆୟୁଷ ଆଉ କେତେକାଳ ?।ନନ୍ଦ ମହା ଚିନ୍ତାରେ ।

"ଆଉ କି ବର୍ତ୍ତିବ ମୋର ବାଳୁତ କୁମର ।

ମହାଗୁରୁ ଚିନ୍ତା ସେହି କରଇ ମନର "।

କ୍ରମଶଃ ..............................।

ହରିବଂଶ ( ଭାଗ -୪୧)

ହରିବଂଶ ( ଭାଗ -୪୧)