ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ମିଶ୍ର

ଯେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦମୟ ,ଯିଏ ମଲ୍ଲ ଓ ଚାଣୁର ନାମକ

ଅସୁରଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚରାଚର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ରେ ଯିଏ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହି ଅଛନ୍ତି ସେହି ଚକ୍ରପାଣି ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରୁଅଛି ।ହେ ପ୍ରଭୁ !ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୁଣ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରିବାରେ ଯଦି କେଉଁଠି ତ୍ରୁଟି ରହିଯାଉଥାଏ ତେବେ ଏ ଅଧମ କୁ କ୍ଷମା କରିବା ହେବେ ।।ଜୟ ଶ୍ରୀହରି ।।🌹🌹

ନନ୍ଦ ଭବନରେ ଏକ କୋଟି ଅଶୀ ଲକ୍ଷ ଋଷି ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି ।ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ନାମ କରଣ ।ଯଶୋଦା କୋଳରେ ପୁତ୍ରକୁ ଧରିଛନ୍ତି ।ଗୌତମ ମୁନି ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ବଳରେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲେ ଯଶୋଦା କୋଳରେ ଥିବା ଶିଶୁ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ ,ଚକ୍ର ।ଗୌତମ ଋଷି ହରି ହରି ବୋଲି ଆତ୍ମହରା ହୋଇ ଭୂମି ଉପରେ ଗଡ଼ିଗଲେ ।ଉଠିଲେ ଗୌତମ ଋଷି ।ପ୍ରଣାମ କଲେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ।ଗୌତମ ଋଷି ପରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ସେହି ବାଳକ

ଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ ଜଣାଇଲେ ।

ଏକ ଲକ୍ଷ ଅଶୀ ହଜାର ଋଷି ଙ୍କ ପ୍ରଣିପାତ ଦେଖି ନନ୍ଦ ଚିନ୍ତାରେ

ପଡିଗଲେ ।ନନ୍ଦ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତାକଲେ ମୋ ପୁଅ ଏମାନଙ୍କ

ଠାରୁ ଆଉ ବର୍ତ୍ତବ କଅଣ ?।ବୟସ୍କ ଏମାନେ ପୁଣି ଋଷି ହୋଇ

ମୋ ଛୋଟ ପିଲା କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକଥା ,?ଆଶୀର୍ବାଦ ବଦଳରେ ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି ?ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ପୁଅର ବିଘ୍ନ ଘଟିବ ।ସାତ ଶହ ପଚାଶ ବର୍ଷ ପରେ ପୁଅ ଟିଏ ପାଇଥିଲି !କିନ୍ତୁ ଏମାନ କୋଉଠି ଥିଲେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଲେ ?କାଇଁ ମୁଁ ,ତ ଏମାନଙ୍କୁ ଡାକି ନଥିଲି ?।ଆସିଲ ଭଲ କଲ ?ଆଶୀର୍ବାଦ ଟିକେ ଦେଇଥାନ୍ତ ଭଲା ?।ସମସ୍ତେ ଋଷି ମିଶି ମୋ ଶିଶୁ ପୁତ୍ରକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛ ..?।

ନନ୍ଦର ମନ ଦୁଃଖ ହୋଇଗଲା ।ନନ୍ଦ ଚିନ୍ତା କଲା ଋଷି ମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ପଚାରିବି ,ଏହା କହି ନନ୍ଦ ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲା "ଆହେ ମୁନି ତୁମେ କାହାକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛ ?।ନନ୍ଦ ଙ୍କର ଏଭଳି ବଚନ ଶୁଣି ଗୌତମ ଋଷି କହିଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ହରିଙ୍କ ପୟରରେ ନମସ୍କାର କରୁଅଛୁ !।ନନ୍ଦ କହିଲେ କୋଉଠି ହରି ଅଛନ୍ତି ଯେ ତୁମେ ନମସ୍କାର କରୁଛ ?।

ନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଗୌତମଋଷି କହିଲେ ବାଟରେ ଅଛନ୍ତି। ଯେମିତି ଶଙ୍ଖ ,ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଦେଖିବାକୁ

ପାଇଲୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ଶ୍ରୀହରି ଙ୍କ ପୟରେ ପ୍ରଣାମ କଲୁ ।

ନନ୍ଦ କହିଲା ତୁମେ ତ ବାଟରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲ ମୋ ପୁଅ

ଆଗରେ କାହିଁକି ନମସ୍କାର କଲ ?।

ଗୌତମ ଋଷି କହିଲେ ଆମ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲୁ "ହେ ଚକ୍ରଧର ଆପଣ ନନ୍ଦ ର ପୁଅକୁ ଭଲରେ ରଖ "।ପୁଅ ହେଉନଥିବା ଘରେ ତୋହର ପୁଅ ଟିଏ ହେଇଛି ,ପୁଅକୁ ଦେଖି ଆମେ ଖୁସି ହୋଇଗଲୁ ।ଏହିପରି ଭାବେ ଋଷି ଗୌତମ ,ନନ୍ଦ ଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଦେଲେ ।

"ଗୌତମ ବୋଇଲେ ଓଲଗିଲୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ

ବୋଇଲୁ ଶ୍ରୀହରି ରଖ ନନ୍ଦର ପୁତ୍ରକୁ

ଅପୁଆ ଘରେ ତୋହର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା

ଆମ୍ଭ ମାନଙ୍କର ମନ ହରଷ ହୋଇଲା "।

ଋଷିଙ୍କ ଠାରୁ ଏପରି ବଚନ ଶୁଣି ନନ୍ଦ ଖୁସି ହୋଇଗଲା ।ଋଷି ମାନଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇ ନନ୍ଦ କହିଲା ଏବେ ମୋ ପୁତ୍ରର

ନାମକରଣ କରନ୍ତୁ ।ଗୌତମ ଋଷି କହିଲେ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ଆମେ

ନାମ କରଣ କରି ବଦ୍ରିକା ଆଶ୍ରମ କୁ ଫେରିଯିବୁ ।କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଋଷି ସେଦିନ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରେ ରହିଥିଲେ ।

"ଏମନ୍ତ ବୋଲି ମୁନିଏ ସେଦିନ ରହିଲେ

ଏକୋଇଶ ଦିନ ଦୋଳି ଶୁଣାଣି ସାରିଲେ "।

ଦେବଗଣ ଆକାଶ ପଥରେ ଥାଇ ସବୁ ଦେଖୁଥାଆନ୍ତି ।ଦେଖୁ ଥାନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ମୁନି ମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ।ଗୋପରେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ ଲାଗି ରହିଥାଏ ।ଷୋଳ ସହସ୍ର ଗୋପୀ ମାନେ ହାତ ଧୋଉଥାଆନ୍ତି ।ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନଙ୍କୁ ନନ୍ଦ ଦାନ ଦେବାର ଦେବ ଗଣ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ରହି ଦେଖୁଥାଆନ୍ତି ।ସ୍ୱର୍ଗର ଅପ୍ସରୀ ମାନେ ହୁଳହୁଳି ଦେଉଥାଆନ୍ତି ।ଗ୍ରହ ମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାନ୍ତି ।ନନ୍ଦ ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥାଏ ।ମୁନି ଗଣ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିରେ ହରିବୋଲପକାଉ ଥାଆନ୍ତି।ସ୍ୱର୍ଗପୁରରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଦ୍ୟ ଘନ ଘନ ବାଜୁଥାଏ ।ଗୋପପୁର ରେ ପଞ୍ଚ ସ୍ୱର ରେ ବାଦ୍ୟମାନ ବାଜୁଥାଏ ।

ନନ୍ଦ ମହାଖୁଡ଼ଙ୍କର କୁଳ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ ସାଣ୍ଡଲ୍ୟ ଋଷି ।ପୁତ୍ର

ର ନାମ କରଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା । ସାଣ୍ଡଲ୍ୟ ଋଷି ଯୋଗ

ବଳରେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇଟି ଶିଶୁ ବସୁଦେବଙ୍କର ।ତାଙ୍କର କୁଳ ପୁରୋହିତ ହେଉଛନ୍ତି ମହର୍ଷି ଗାର୍ଗ୍ୟ ।ଗାର୍ଗ୍ୟ ହିଁ ନାମ କରଣ କରିପାରିବେ ।ସାଣ୍ଡଲ୍ୟ ଋଷି ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଗାର୍ଗ୍ୟ ଙ୍କ ନିକଟକୁ ପତ୍ର ପ୍ରେରଣ କରି ଆସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ।

ଗାର୍ଗ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଗୋପପୁର ରେ ଆସି ପହଁଞ୍ଚିଲେ ।ଦୁହେଁ ମିଶି ନାମ କରଣ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଋଷି ରୂପ ହୋଇ ଗୋପପୁର

ନନ୍ଦଘରେ ଉପସ୍ଥିତ ।ଏତେ ଆନନ୍ଦ ଯେ ଗହଳି ଭିତରେ କେହି

କାହାକୁ ଚିନ୍ହି ପାରୁ ନଥିଲେ ।

ନାମ କରଣ ପୂଜା ଶେଷରେ ନନ୍ଦ ଓ ଯଶୋଦା ଆଗ୍ରହର ସହ ପୁତ୍ରର ନାମ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହିଁ ବସିଥାନ୍ତି ।

ପୁରୋହିତ ଗାର୍ଗ୍ୟ ପୁତ୍ରର ନାମ କରଣ କରି କହିଲେ -;

"ଦ୍ୱାପରାନ୍ତେ କଳେରାଦ୍ୟୌ ବାଳୋଽୟଂ କୃଷ୍ଣତାଂ ଗତଃ

ତସ୍ମାତ୍ କୃଷ୍ଣ ଇତି ଖ୍ୟାତୋ ନାମ୍ନାୟଂ ନନ୍ଦନନ୍ଦନଃ ।”

ଦ୍ୱାପର ଅନ୍ତରେ ଏବଂ କଳି ଯୁଗ ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଶିଶୁର କୃଷ୍ଣ କାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ତାର ନାମ କୃଷ୍ଣ ହେବ । କୃଷ୍ଣ ନାମକୁ ସେଠାରେ ମହର୍ଷି ଗାର୍ଗ୍ୟ ସରଳ ଭାବରେ ବୁଝାଇ କହିଲେ -

କ ଅକ୍ଷର କମଳାକାନ୍ତ ପାଇଁ ,ର ଅକ୍ଷର ରାମ ସକାଶେ ,ଷ କାର ଷଡ଼ଗୁଣପତି ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପ ନିବାସୀ ,ଣ କାର ନରସିଂହଙ୍କ ପାଇଁ ଅ କାର ଅଗ୍ନିଭୁକ୍ ଏବଂ ବିସର୍ଗରେ ଥିବା ଦୁଇ ବିନ୍ଦୁ ନର ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଗାର୍ଗ୍ୟ କହିଲେ ନନ୍ଦ ମହାଖୁଡ଼ ଶୁଣ ଏହି ପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ର ସୁନାମ ରଖିବ ।କିନ୍ତୁ ତୁମର ଏହି ପୁତ୍ର ଜୀବନ ଉପରେ ବିପଦ ଅଛି ।ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ନନ୍ଦ ମହାଖୁଡ଼ ।ଗାର୍ଗ୍ୟ ଓ ସାଣ୍ଡଲ୍ୟ ଋଷି ପୂଜା ଶେଷ କରି ଯିବା ପାଇଁ ବାହାରିଲେ ।ନନ୍ଦ ଦୁଇ ପୁରୋଧା ଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ନମସ୍କାର କଲେ ।

ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଦୋଳିରେ ଶୁଆଇ ଦେଇ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ଦୋଳି କୁ ପହଁଞ୍ଚାଇଲେ ।ଗାର୍ଗ୍ୟ ଋଷି ଦେଇଥିବା ନାମ "କୃଷ୍ଣ "

କୁ ବାଲ୍ମୀକ ଋଷି ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଘୋଷଣା କଲେ ଓ କହିଲେ

ଆଜିଠାରୁ ଏହି ପୁତ୍ର ଜଗତରେ କୃଷ୍ଣ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ ।

ଋଷି ଗୌତମ ପୁତ୍ରଟି ଗୋକୁଳ ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ଥିବାରୁ ତା'ର ନାମ 'କାହ୍ନୁ' ରଖାଗଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ।

ଋଷି ଜନକ କହିଲେ -ଏହି ପୁତ୍ର ଜୀବତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ ତେଣୁ ଏହା ଙ୍କର ନାମ ଗୋପୀନାଥ ରଖାଗଲା ।

ଅଗସ୍ତି ଋଷି କହିଲେ ଏହାଙ୍କ ନାମ ଦୈତାରି ରଖାଗଲା ।ମୁରା ଅସୁରକୁ ମାରିବା ପରେ ଏହାଙ୍କର ନାମ ମୁରାରି ବୋଲି ଜଗତ

ଜାଣିବ ।

ଅଙ୍ଗିରା ଋଷି -ପୁତ୍ରଟିର ନାମ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ

ସୋମଶ୍ରବା ଋଷି -ପୁତ୍ରଟିର ନାମ ଶ୍ରୀହରି ରଖିଥିଲେ ।

ଉଦାଳକ ଋଷି -ନାରାୟଣ ନାମ ରେ ପୁତ୍ରଟିକୁ ନାମିତ କଲେ ।

ଅଷ୍ଟବକ୍ର ଋଷି ପୁତ୍ରଟିକୁ "ଭଗବାନ"ନାମରେ ନାମିତ କଲେ ।

କନ୍ଦର୍ପ ୠଷି ଶ୍ରୀଧର ନାମଦେଲେ ,ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଦାନନ୍ଦ ଋଷି ପୁତ୍ରଟିର ନାମ "ମୁକୁନ୍ଦ"ନାମରେ ନାମିତ କଲେ ।ସନକ ଋଷି ଚକ୍ରଧର ନାମରେ କାମ୍ୟକ ଋଷି ନରହରି ନାମରେ ନାମକରଣ କଲେ ।

ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷି ପୁତ୍ରର ନାମ ଦେଲେ ଗୋବିନ୍ଦ ।କାଶ୍ୟପ ଋଷି ଶ୍ରୀଧର ଓ ଅଗସ୍ତି ମୁନି ଅନନ୍ତ ନାମ ଦେଲେ ।ଋଷି ଅତ୍ରେୟ ଅନନ୍ତ ନାମକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ।

ଋଷି କୃଷ୍ନତ୍ରେୟ ଶିଶୁଟିର ନାମ ଵିଷ୍ଣୁ ରଖାଗଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ।ଋଷି କମ୍ଭୁ କହିଲେ ଏହାର ନାମ ଅଭୟ ପଞ୍ଜର ରଖାଯାଉ ।ଶମ୍ଭୁରୁଷି -ଅଚ୍ୟୁତ ,ବାମଦେବ ଋଷି -ବାସୁଦେବ ,ବିଭାଣ୍ଡକ ଋଷି -ଜଗନ୍ନାଥ ,ନାମରେ ନାମିତ କଲେ ।

ଏହାପରେ ଗୋପପୁର ରେ ନନ୍ଦର ଘରେ ଯେତେ ମୁନି ଥିଲେ

ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନାମ ଦେଲେ ।ସେହି ନାମ ଗୁଡିକ ହେଲା ;-ମାଧବ ,କେଶବ ,ଗୋପୀବଲ୍ଲଭ ,ଶ୍ରୀରାମ,ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ,ପଦ୍ମନାଭ ,ହୃଷୀକେଶ ।ଏହିପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଋଷି ମାନେ ନାମ ଦେଇ ସାରିବାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣତି ଜଣାଇଲେ ।ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କ ଶଙ୍ଖ ,ଚକ୍ର ,ଗଦା ,ପଦ୍ମ କୁ ସମସ୍ତ ୠଷି

ଚାହିଁରହିଲେ ।କୃଷ୍ଣ କହିଲେ ଏବେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଋଷି ଯାଇ ପାରନ୍ତି !।

ସମସ୍ତ ଋଷି ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲାବେଳେ

ଋଷି ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ କହଲେ ହେ ପ୍ରଭୁ ! ଦୈତ୍ୟ ଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ଆଉ ସହି ହେଉନାହିଁ ?ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ଏହାର ସୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ ?।ଶଙ୍ଖ ,ଚକ୍ର ରେ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ ।ଅଗସ୍ତି କହିଲେ ହେ ନରନାଥ ଆମ୍ଭେ ଆସିଲା ବେଳେ କୁନ୍ତୀ ଆମ ହାତ ଧରି ଗୁପ୍ତ ରେ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଆପଣଂକ ନିକଟକୁ ପଠେଇ ଅଛି ?।କୁନ୍ତି କହିଛି ଠାକୁରଙ୍କୁ କହିବ ଯେ ମୁଁ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତରେ ପୁତ୍ର ମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଅଛି ।କୁନ୍ତୀ ବହୁତ ଦୁଃଖରେ ଅଛି ପ୍ରଭୁ ।ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନ କହିଲେ ଆପଣ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଦିଅନ୍ତୁ !ତାହାର ପୁତ୍ରମାନେ ମୋହର ଆତ୍ମାକୁ ଅସପେ ଆପେ ବୁଝିବେ ।ଋଷି ଗଣ ତୁମେ ତୁମ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ ।

ମୁଁ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଦୈତ୍ୟ ସଂହାର କରିବି ।ପିମ୍ପୁଡି ମାନଙ୍କୁ ଯେପରି

ପାଦରେ ଦଳି ମାରି ଦିଅନ୍ତି ସେହି ଭଳି ମୁଁ ଦୈତ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ଦଳି ମାରିଦେବି ।

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା କୁ ନନ୍ଦ କି

ଯଶୋଦା କେହି ଜାଣି ପାରି ନଥିଲେ ।ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହୋଇ ସମସ୍ତ ଋଷି ବଦ୍ରିକା ଆଶ୍ରମ ଅଭିମୁଖେ ।

" ସର୍ଵ ମୁନିମାନେ ଯହୁଁ ଆଜ୍ଞାକୁ ପାଇଲେ

ତହୁଁ ହରି ହରି ବୋଲି ବଦରିକା ଗଲେ "।

କ୍ରମଶଃ ..............................

ହରିବଂଶ (ଭାଗ -୪୨)

ହରିବଂଶ (ଭାଗ -୪୨)