ହରି ଶଙ୍କର

ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ପାଟଣାଗଡ଼ ଉପଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତ। ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ମନ୍ଦିର। ଯେଉଁ ମନ୍ଦିର ରେ ଉଭୟେ ହରି ଓ ଶଙ୍କର ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି।

ପୌରାନିକ ମତ _

ପଞ୍ଚୁ ପାଣ୍ଡବ ବନବାସ ସମୟରେ କିଛି ସମୟ ଏହି ପର୍ବତ ରେ କଟାଇ ଥିଲେ।ସେ ସମୟରେ ଦିନେ ପିତଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ସେ ମାନଙ୍କର ଗଣ୍ଡା ମାଂସ ଦରକାର ପଡ଼ିଲା। ଯୁଦ୍ଦିଷ୍ଟର ଚାରି ଭାଇଙ୍କୁ ବାନକୁ ଯାଇ ଗଣ୍ଡା ମାଂସ ଆଣିବାପାଇଁ ପଠାଇଲେ।ଚାରିଭାଇ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଜାଗା କୁ ଗଲେ। ଅର୍ଜୁନ ବନ ମଧ୍ୟରେ ଗଣ୍ଡମାଂସ ଖୋଜି ବୁଲୁ ଥିବା ସମୟ ରେ ଥକି ପଡ଼ିଲେ। ଗୋଟେ ଗଛ ମୂଳ ରେ ବସିଛନ୍ତି। ଅଜଣା ଜନ୍ତୁ ର ଶଵବ୍ଦ ଶୁଣି ବାକୁ ପାଇଲେ।। ଅର୍ଜୁନ ଶଦ୍ଦଭେଦି ବାଣ ପେଶୀ ଦେଲେ,ସେ ଜୀବର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଆଣିବାପାଇଁ। ଶବ୍ଦ ଭେଦିତୀର ସେହି ଜନ୍ତୁ ଟିର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଆଣି ଥିଲା।ଯାହାକି ଏକ ଗାଈ ର ମୁଣ୍ଡ ଥିଲା।ସେ ଗାଈ ଟି ପ୍ରତି ଦିନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଖିର ଢାଳି ଥାଏ।ଏହା ଜାଣି ପାରି,ଅର୍ଜୁନ ଦୁଃଖରେ ମିର୍ୟମାଣ ହୋଇ ପଡିଥିଲେ ।ଏବଂ ଗୋହତ୍ୟା ପରି ପାପ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଦୁଃଖୀ ହୋଇ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ।ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ର ଉପାୟ ପଚାରିଲେ ।କୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କୁ ସେହି ପାପ ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ପାଇଁ କହିଲେ ।ଯେଉଁ ଗୋସଂସ୍କାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ରେ ଉଭୟ ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ର ଆରାଧନା କରାଯାଇଥିଲା ।ଏହି ଗୋସଂସ୍କାର ଯଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କ ର ନିଜ ଦୋଷ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ।ହରି ହର ଉଭୟ ଙ୍କୁ ଭାରି ଭଲ ଲାଗିଲା ।ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ସେ ଦିନ ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କୁ ଆଶିଷ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।ଓ ସେଠାରେ ହରିଶଙ୍କର ମିଳିତ ଭାବେ ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଏହାଛଡ଼ା ଏଠି କାର ଲୋକ କଥା କହେ---

ପୂରାତନ ସମୟ ରେ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ମାନେ ଏହି ଗନ୍ଧ ମାର୍ଦନ ପର୍ବତ ଉପରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ।ତାଙ୍କ ର ପ୍ରଧାନ କାମ ଜଙ୍ଗଲରୁ କନ୍ଦା ଓ ଚେର ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଓ ତାକୁ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା।ସହଦେବ ଓ ରନ୍ଜନା ନାମରେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଙ୍ଗଲ କୁ ଯାଇଥିଲେ ।ସେଠାରେ ରଞ୍ଜନା ଏକ ପିତା କନ୍ଦା ଦେଖ ବାକୁ ପାଇଲେ ।ସହଦେବ ସେ କନ୍ଦା ଆଣିବାପାଇଁ ଶାବଳ ରେ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ ।ସେହି ଶାବଳ ପ୍ରହାର,ରେ ସ୍ଥାନ ରୁ ଅଜବ ଧରଣର ଶବ୍ଦ ବାହାରଧିଶଶ।ସେ ଦୁହେଁ ଡରି ଗଲେ।ସେହି ସ୍ଥାନ ରୁ ପଳାଇ ଯାଇଥିଲେ ।ରାତି ରେ ଶୟନ କରିବା ବେଳେ ସହଦେବ ସୋପ୍ନାଦେଶ ହେଲା କି,ଯେଉଁ ପିତା କନ୍ଦା ଗଛରେ ସେ ପ୍ରହାର କରିଥିବା ସେଠାରେ ସ୍ଵୟଂ ହରି ଓ ଶଙ୍କର ବାସ କରୁଛନ୍ତି । ଦ୍ଵାପର ଯୋଗ ରେ ଅର୍ଜୁନ ସେମାନ ଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଏବେ ସହଦେବ ଯାଇ ସେଠାରୁ ହରି ଶଙ୍କର ଙ୍କୁ ଉଧାର କରି ପୂଜା କରିବାକୁ ପାଟଣା ଗଡ ର ରାଜା ସେଠାରେ ହରିଶଙ୍କର ଙ୍କର ଏକ ମଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ରେ ସବୁ ଲୋକ ପୂଜାଅର୍ଚନା କରୁଛନ୍ତି ।ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଏକ୍ ଶୈବପୀଠ ଏଠାରେ ହରିଶଙ୍କର ଙ୍କର ମିଳିତ ମନ୍ଦିର । ଏଠିକାର ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ୍ଯ ଅତିବ ମନମୁଗ୍ଧକର ।ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ରୁ ଏକ ଝରଣା ବହରିଛି । ପର୍ବତ ବକ୍ଷ ଚିରି ଶୁଭ୍ର ସୁ ଶୀତଳ ଜଳରାଶି କୁଳୁ କୁଳୁ ଶବ୍ଦ କରି ବହି ଯିବାର ଦୃଶ୍ୟ ବେଶ୍ ମନମୁଗ୍ଧ କର । ବଲାଙ୍ଗିର ସଦର ମହକୁମା ଠାରୁ ୮୦କିଲୋମିଟର୍ ଦୂର ରେ ଅବସ୍ତିତ ।ମନ୍ଦିରର ର ଶୋଭା ବେଶ୍ ସୁନ୍ଦର ତାସହିତ ସବୁଜିମା ଭରା ବନଭୁମି ।ପାହାଡ ର ପ୍ରତି କୋଣ ରେ ପ୍ରକ୍ରୁତିର ମନରୋମା ଦୃଶ୍ୟ । କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ରେ ଭରପୁର । ଏହି ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ବୈଶାଖ ମାସ ର ନରସିଂହ ଚତୁର୍ୟ ଦଶି ହେଉ କି ଶ୍ରାବଣମାସ ର ଶିବ ଅଭିଶେକ ରେ କାଉଡିଆ ମାନଙ୍କର ପୂଜା ଅର୍ଚନା ହେଉ ବା ସବୁ ସମୟ ରେ ଏଠାରେ ବେଶ୍ ଭିଡ ଲାଗିଥାଏ ।ବର୍ଷ ସାରା ସବୁ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ଏହି ମନ୍ଦିର ରେ । ଏଠାରେ ପିତକନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳମୂଳ ହିଁ ପ୍ରଧାନ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଆଦିବସି ମାନେ ଏଠାରେ ସେବା ପୂଜା ର ଦାୟିତ୍ଵ ନେଇଥାନ୍ତି ।ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ୍ଯ ସହିତ ଏଠିକାର ହରିଣ ପାର୍କ ମୁଖ୍ୟତ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବେଶ୍ ଖୁସି ଯୋଗାଏ ।ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ରେ ଭରପୁର ଅଟେ ଏହି ପାହାଡ ପର୍ବତ ।ପର୍ବତ ଦେହରୁ ପବନ କପିର ଧାରା ପାଣ୍ଡବଧାରା,ଗୁପ୍ତ ଧାରା, ଭୀମ ଧାରା ଛଲଧାରି ଆଦି ଝରଣା ଅବିରତ ବହି ଚାଲିଛି। ସେଠାରେ ମାଙ୍କଡ଼ ମାନଙ୍କ ସହିତ ହରିଣ ମୟୂର ମଧ୍ୟ ମନ୍ଦିରି ପାଖରେ ଦେଖି ବାକୁ ମିଳନ୍ତି।

ଅନୁଭୁତି: -

ବହୁତ ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ । ପାହାଡ ର ପାହାଚ ଚଢି ଚଢି ଯିବା ପାଇଁ କଷ୍ଟ ହେବ ଭାବି ଗଲା ବେଳେ ଖଣ୍ଡେ ବାଡି ଧରି ଥିଲି ।ଯିବାବେଳେ ବାଟ ରେ ଆଦିବାସି ମହିଳା ମାନେ ପତ୍ରଠୋଲାରେ କୋଳି ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ କିଛି କୋଳି ,ଭଜାନଳି, ମଟର ଧରି ଯାଇଥାଉ । ମୁ ଆଉ ମୋ ଭାଇ ବହୁତ୍ ଖୁସି ରେ ଦୌଡି ଦୌଡି ଟିକେ ବାଟ ଆଗକୁ ଯାଇ ପୁଣି ପଛକୁ ଚାହିଁ ଥାଉ ବାପା ଆଉ ବୋଉ କେତେ ବାଟରେ ଅଛନ୍ତି ।ସେଠି ଟିକେ ବସି ସେମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁ , ସେମାନେ ଆମ ପାଖ ଧରିଲେ ପୁଣି ଦୌଡିଲୁଏମିତି ଟିକେ ବାଟରେ ବସିଛୁ ମଟର ବହାର କରି ଖାଇଲୁ ।ଯେମତି ବ୍ୟାଗ୍ ଖୋଲିଛୁ କୋଉଠୁ ପୁଳାଏ ମାଙ୍କଡ ଦୌଡି ଆସିଲେ। ଭାଇ ହାତ ରେ ଧରିଥିବା ବାଡିଟିକୁ ଟିକେ ହଲାଇ ଦେଇଛି ତ ଆଉ ଯିବୁ କୁଆଡେ ୩୦-୪୦ ମାଙ୍କଡ ଆମ ଚରି ପଟେ ଘେରି ଗଲେ ଆମେ ବଡ ପାଟି କରି ଚିଲେଇଲୁ ।

ସେଠି ଯାଉ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଆସି ଆମକୁ ମାଙ୍କଡ କବଳ ରୁ ରକ୍ଷା କରିଲେ । ମାଙ୍କଡମାନଙ୍କୁ ଆମ ପଖରୁ ଦୁରେଇବା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଆମ ପାଖରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ କୁ ଟିକେ ଦୂର କୁ ଫୋପିଡି ଦେଲେ କିଛି ମାଙ୍କଡ ସେହି ଖାଦ୍ୟ ପାଖକୁ ଦୌଡି ଗଲା ପରେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ମାଙ୍କଡମାନଙ୍କୁ ଘଉଡାଇ ପରିଲୁ ।ବାପା ଆସି କହିଲେ ମନା କରୁଛି ଦୌଡ ନହି ପୁଣି ବାଡି ଧରି ।ମାଙ୍କଡ କାମୁଡି ନାହାନ୍ତି ତ ।ଖାଲି ଗୋଡ ରେ ରାମ୍ଫୁଡୀ ଦେଇଥିଲେ । ଫେରିଲା ବେଳ କୁ ଆଉ ଦୈଡି ନୁ ବୋଉ କାନି ଘୋଡେଇ ହୋଇ ଆସିଥିଲୁ।

Harisankara

ହରି ଶଙ୍କର