ସମନ୍ୱୟାତ୍ମକ ଲୀଳା ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ଓ ପାର୍ବତୀ ଭେଟ (Hera Panchami & Parvati Bhet)

================================

ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀ ହେଲେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମା ପାର୍ବତୀ l ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଲୀଳାରେ, ଦେବୀ ମାନେ ଅସହ୍ୟ ବିରହ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି l ସେହି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ପ୍ରତି ଫଳନ ହୁଏ ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଓ ପାର୍ବତୀ ଭେଟ ଯାତ୍ରାରେ l ଦୁଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ମହାପ୍ରଭୂ ମାନଙ୍କର ମାନବୀୟ ଲୀଳାର ଏଵଂ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକାଚାର ଓ ଚଳଣିର ଝଲକ l

ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହର ଚାରି ଦିନ ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରାକୁ l ମାଆ ମହାମାୟୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଭେଟ ହୋଇ ନ ଥାଏ କି ମିଳନ ହୋଇ ନଥାଏ l କୋଉ ଘରଣୀର ରାଗ ନ ହେବ l ବିବାହ ହେଲା ଏବଂ ଚତୁର୍ଥୀ ହୋମ ସାରି ମହାପ୍ରଭୁ ସ୍ନାନ ସାରି, ଶୋଇଲେ ଜ୍ବରରେ l ବାହା ଗଣ୍ଠିଆଳ ଫିଟି ନାହିଁ l ମହାପ୍ରଭୁ ଅଣସର ଲୀଳା ସାରିଲେ l ତାପରେ ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ଵିତୀୟା ତିଥିରେ ଚାଲି ଗଲେ ମାଆ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘରକୁ l ସାଙ୍ଗରେ ବଡ଼ଭାଈ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା l ମାଆ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାଆନ୍ତାଣୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରଖି ଦେଇଗଲେ ବଗଡା ଚାଉଳ ଓ କଳମ ଶାଗ ଆଉ କହି ଦେଇ ଗଲେ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ ବୋଲି l ଗଲେ ଯେ ଚାରି ଦିନ ବିତିଗଲା ହେଲେ ମହାପ୍ରଭୁ ଆଉ ଫେରିଲେନାହିଁ l ପଞ୍ଚମ ଦିବସକୁ ଆଉ ମାଆ ରହି ପାରିଲେନାହିଁ l ବିମଳା ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ଠାରୁ ମୋହ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ନେଇ ଦାସଦାସୀଙ୍କ ଗହଣରେ ମାଆ ଗଲେ ଆଡପ ମଣ୍ଡପ, ଛଳିଆ ଠାକୁରଙ୍କ ଲୀଳା ଦେଖିବା ପାଇଁ l ମାଆ ଯିବେ ଜାଣି, ପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବ ଦିନ ବନକ ସାଜ ହୋଇଯାଇ ଥାନ୍ତି l ମାଆ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ସଞ୍ଜ l ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସନ୍ଧ୍ଯାଧୂପ ପୂଜା ଚାଲି ଥାଏ l ଦେଢଶୁର ଅଛନ୍ତି l ସେବାୟତ ମାନେ କବାଟ ଆହୁଡାଇ ଦିଅନ୍ତି, ମା ଜଳାକବାଟି ବାଟେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଡମ୍ବର ଦେଖି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି l ମହାପ୍ରଭୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିବା ପାଇଁ ମାଆ ମୋହଚୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଡ଼େ ପକେଇଦେଇ ପଳାଇ ଆସନ୍ତି l ନନ୍ଦିଘୋଷରଥକୁ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆହୁରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି l ଆରେ ଏହି ରଥଟା ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆସିଛି l ଅଭିମାନରେ ନନ୍ଦିଘୋଷରଥକୁ ଖୁଣକରି ଖଣ୍ଡେ କାଠ ବାହାରକରି ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଫେରିଲା ବେଳେ ଲଜ୍ଜା ବଶତଃ, ସିଧା ବଡ଼ ଦାଣ୍ଡ ହୋଇ ନ ଫେରି ହେରା ଗୋହିରୀ ସାହି ବାଟେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ l ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଏ ଲୀଳା ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ l

ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ସମ ପରମ୍ପରା (Same Ritula in Lingaraj Temple)

ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଠିକ ସେହିପରି ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ରଥ ଯାତ୍ରା ବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ, ଦେବୀ ମା'ଗୋପାଳୁଣୀ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ରାମେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ପଞ୍ଚ ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଯାତ୍ରା କରି ଥାନ୍ତି l ସେ ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ମା' ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସଙ୍ଗରେ ନ ନେଇ ଯାଇ ଥିବାରୁ ମା’ ଠାକୁରାଣୀ ଅଭିମାନ କରନ୍ତି l ମହାଦେବ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାତ୍ରାରେ ସାଙ୍ଗ କରିଥାନ୍ତି l କିନ୍ତୁ ଏତେ ବଡ଼ ଓ ଏତେଦିନର ଯାତ୍ରାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଙ୍ଗରେ ନ ନେଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି l କ୍ଷୋଭ ଅଭିମାନରେ ମାଆ ପାର୍ବତୀ ରଥ ଯାତ୍ରାର ଦୁଇ ଦିନ ବିତିଯିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ସେବକ ପରିବେଷ୍ଟିତା ହୋଇ ରାମେଶ୍ୱର ଦେଉଳକୁ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି l

ମହାପ୍ରଭୁ, ଦେବୀ ଗୋପାଳୁଣୀ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି, ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖ ବିଜେ ଦେଉଳରେ l ପଣ୍ଡା ପଢ଼ିହାରୀ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଗହଳରେ ପାର୍ବତୀ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଲରେ ଟିକିଏ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ l ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର କୁଳବଧୂ l ତାଙ୍କୁ ପରଦାପଛରୁ ଆସିବା ମନା,ପାଲିଙ୍କି ପରଦା ଉହାଡରୁ କିଞ୍ଚିତେ ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ ହୁଏ କି ନାହିଁ ସେ ଫେରି ଆସନ୍ତି ଦେଉଳକୁ l ସେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଠାରୁ ଫେରିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଥାନ୍ତି l

ଏହି ଅବସରରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗୁପ୍ତରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହ ଭେଟହୁଏ l ଭେଟ ଆଳତି ପରେ ଫେରିବା ସମୟରେ ଅଭିମାନରେ ରୁକୁଣା ରଥକୁ ପାହାରେ ବାଡ଼େଇ ଦେଇ ଦେବୀ ଦେଉଳକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି l ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପରି ଏଠାରେ ରଥଭାଙ୍ଗିବା ନୀତି ନାହିଁ l ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ କଳି ସଦୃଶ ଏଠାରେ ଉମା ମହେଶ୍ଵର କଳି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ l

ଏହା ବିଷ୍ଣୁକ୍ଷେତ୍ର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଶୈବକ୍ଷେତ୍ର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବୀଙ୍କ ସମନ୍ଵୟାତ୍ମକ ଲୀଳା l

ଅର୍ଜୁନୀ ଚରଣ ବେହେରା

ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ଓ ପାର୍ବତୀ ଭେଟ | Hera Panchami & Parvati Bhet