ଐତିହାସିକ:

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ସମଗ୍ର ଜଗତର ବିସ୍ମୟ ଏବଂ ରହସ୍ୟମୟ। ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହସ୍ୟମୟ। ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଏହି ମହାନ କ୍ଷେତ୍ର ଆକର୍ଷିତ କରିଛି କେତେ ଭକ୍ତ, ସନ୍ଥ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଧର୍ମପ୍ରଚାରକ ଏବଂ ଗବେଷକଙ୍କୁ। କେହି ଆଜୀବନ ରହିଯାଇଛନ୍ତି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଧାମରେ। ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ବିଦ୍ୟମାନ ଓ ମଣିଷ ସମାଜର ରୀତିନୀତି, ଚାଲିଚଳଣି, ଆଚାରବିଚାରକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗଢ଼ି ଉଠିଛି ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଆଚରଣରେ ମାନବୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହିଁ ନିହିତ।ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତି ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ପଞ୍ଚ ଦେବତା ଉପାସନା କରାଯାଇ ଆସୁଛି। ସେଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନକୁ ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି। ଗଣେଶ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଦୁର୍ଗା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ- ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ପଞ୍ଚ ଦେବତା। ଏମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପାଞ୍ଚଟି ସଂପ୍ରଦାୟ ରହିଛନ୍ତି। ଗଣେଶଙ୍କ ଉପାସକ ଗାଣପତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସକ ବୈଷ୍ଣବ, ଶିବଙ୍କ ଉପାସକ ଶୈବ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ଉପାସକ ଶାକ୍ତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପାସକ ସୌର। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହିପରି ପାଞ୍ଚଟି ପୀଠ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଚଣ୍ଡୀଖୋଲର ମହାବିନାୟକ ପୀଠ ଗଣେଶଙ୍କ ପୀଠ, ପୁରୀ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ବିଷ୍ଣୁପୀଠ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଶୈବପୀଠ, ଯାଜପୁରର ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ର ଶକ୍ତିପୀଠ ଓ କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ସୌର ଉପାସନା କ୍ଷେତ୍ର।

ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସର୍ବ ଦେବତାଙ୍କର ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ସବୁ ଅବତାର ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚ ଦେବତା ରୂପରେ ଉପାସିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସେ ଗଜାନନ ବା ଗଣେଶ; ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ; ରଥା ରୂଢ଼ ହେଲା ପରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଶୟନ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେ ଦୁର୍ଗା; ନବ କଳେବର ସମୟରେ ସେ ରୁଦ

ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରା ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁ ଗଜାନନ ବେଶରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥା’ନ୍ତି। କେତେକ ଏହାକୁ ହାତୀବେଶ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି। ଏ ବେଶ ପଶ୍ଚାତରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭକ୍ତଙ୍କ କାହାଣୀ ରହିଛି। ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ନାମକ ଜଣେ ଭକ୍ତ ସୁଦୂର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ। ମାତ୍ର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଦର୍ଶନ କରି ତାଙ୍କ ମନ ମାନିଲା ନାହିଁ। ସେ ହତାଶାରେ ମ୍ରିୟମାଣ ହୋଇ ଫେରିଗଲେ। ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ପ୍ରକୃତରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କ ରୂପରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବା ସହ ଫେରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ସେ ଫେରି ଆସିଲେ ଓ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଗଜାନନ ଗଣେଶ ରୂପରେ ଦର୍ଶନ କଲେ।ଗଜ ଶବ୍ଦ ‘ଜଗନ୍ନାଥ’ ଶବ୍ଦର ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର। କାରଣ ଜଗକୁ ଲେଉଟାଇଦେଲେ ଗଜ’। କେବଳ ଅକ୍ଷରର ଏପାଖସେପାଖ ହେବ ମାତ୍ର ‘ଗଜ’ ‘ଜଗ’ ଶବ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରତିପାଦକ ଅଟନ୍ତି। ସୁତରାଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱକାରକ ବ୍ରହ୍ମ ବା ଗଜ। ଗଣେଣ ଯେପରି ଗଣପତି, ଜଗନ୍ନାଥ ସେହିପରି ଗଣଦେବତା ଅଟନ୍ତି।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ:

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାତୀ ବେଶ ବା ଗଜାନନ ବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ରହିଥିବା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ମହାଗାଣପତ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶ୍ରୀ ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ନାମକ ଜନୈକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗମନ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶଙ୍କ ବଡ଼ ଭକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମୀ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କଲେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ନିରାଶ ମନରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରୁ କିଛି ବାଟ ଯିବା ପରେ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଠାରେ ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ଶୁଣି ପୁନଶ୍ଚ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଆସି ଦେଖନ୍ତି ଯେ, ଠାକୁରମାନେ ତାଙ୍କର ଇଷ୍ଟ ଗଣପତି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଧବଳ ରୂପରେ ବଳଭଦ୍ର ଓ କଳା ରୂପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି । ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭକ୍ତି ବିଭୋର ହୋଇପଡ଼ିଲେ ଓ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣାବିନ୍ଦରେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣିପାତ ପୂର୍ବକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ଗଣପତି ଭଟ୍ଟଙ୍କ ଗଣପତି ବେଶ ଦର୍ଶନର ସ୍ମାରକୀ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ବେଶ ହୋଇ ଆସୁଛି ।

ନୀତିକାନ୍ତି:

ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ବିରାଜିତ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ସ୍ନାନ ନୀତି ପରେ ଗୋପାଳ ତୀର୍ଥ ମଠ ଓ ରାଘବ ଦାସ ମଠରୁ ଆସିଥିବା ଗଜାନନ ବେଶ ଉପକରଣ ଯଥାକ୍ରମେ ବଳଭଦ୍ର, ଜଗନ୍ନାଥ, ସୁଭଦ୍ରା, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଗଜାନନ ବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ୱଲିପିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ, ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଜଳ ଲାଗି ନୀତି ବଢିବା ପରେ ଲେଙ୍କା ଓ ଘଣ୍ଟ କାହାଳୀ ସହ ଗୋପାଳତୀର୍ଥ ମଠରୁ ବଡ଼ ବାଡ଼ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ବାଡ଼ ଓ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନଙ୍କର ଗଜାନନ ବେଶ ଉପକରଣମାନ ଆଣିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଗଜପତି ମହାରାଜା କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତରେ ମୁଦିରଥ ତିନି ବାଡ଼ରେ ରାଜ ନୀତି କରନ୍ତି । ରାଜ ନୀତି ବଢିବା ପରେ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ଛେରା ପହଁରା ହୋଇଥାଏ । ତତ୍ପରେ ସୁଆରବଡୁ ସେବକ ପାଣି ପକାନ୍ତି । ପାଣି ପଡ଼ିଲା ପରେ ଜଗମୋହନରେ ଥିବା ବଡ଼ବାଡ଼ର ବଳଭଦ୍ର ବେଶ ଉପକରଣ ଓ ରାଘବ ଦାସ ମଠରୁ ଆସିଥିବା ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ବାଡ଼ ଜଗନ୍ନାଥ, ସୁଭଦ୍ରା ର ବେଶ ଉପକରଣମାନ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ରଖାଯାଏ । ଭିତରଚ୍ଛ, ଚଳିଚ୍ଛ, ପୁଷ୍ପାଳକ,ଖୁଣ୍ଟିଆ, ଦଇତାପତିମାନଙ୍କ ସହ ତିନିବାଡ଼ରେ ହାତୀ ବେଶ କରନ୍ତି । ବେଶ ବଢିବା ପରେ ତିନି ବାଡ଼ରେ କର୍ପୂର ଲାଗି ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପରେ ପରେ ସ୍ନାନ ବେଦୀ ଉପରେ ଶୋଧ କରାଯାଏ ଓ ଭୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଇଥାଏ । ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଏହି ଦିନ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଭୋଗ ଶେଷ ପରେ ସ୍ନାନ ବେଦୀ ଉପରକୁ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ନିମିତ୍ତ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ ।

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ ସମ୍ପାଦନା:

ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ୨୪ ବେଶ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୨ଟି ବେଶ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବେଶ ବିରଳ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦୁଇଟି ବିରଳ ବେଶ ହେଲା ରଘୁନାଥ ବେଶ ଓ ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ । ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ରଘୁନାଥ ବେଶ ଆଉହୋଇନଥିଲା ବେଳେ ୧୯୯୪ ମସିହା ପରେ ଆଉ ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ ଯୋଗ ପଡ଼ିନାହିଁ । ଏ ସବୁ ବେଶ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ବେଶରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପୋଷାକ କେବଳ ବଦଳୁଥିବା ବେଳେ ଆଉ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବତାର ବଦଳିଯାଇଥାଏ, ଯଥା କେତେବେଳେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ ନୃସିଂହ ବେଶ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ପୁଣି ମହାପ୍ରଭୁମାନଙ୍କ ସବୁଯାକ ବେଶରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ କେବଳ ପ୍ରଳମ୍ବାସୁରବଧ ବେଶରେ ବଳଭଦ୍ର ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ୨୪ ବେଶ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ବେଶ ବର୍ଷକରେ ଏକାଧିକବାର ସଂପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଯଥା : - ସୁନାବେଶ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଥର ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବେଶ ତିନିଥର ସଂପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।

ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବେଶ ହେଲା:

ଗଜାନନ ବେଶ ବା ଗଣପତି ବେଶ ବା ହାତୀ ବେଶ : ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

ନବଯୌବନ ବେଶ

ସେନାପଟାଲାଗି ବେଶ

ଟାହ୍ୟାଲାଗି ବେଶ

ସୁନାବେଶ ବା ବଡ଼ତଢ଼ାଉ ବେଶ: ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ (ବାହୁଡ଼ା ଏକାଦଶୀ)

ବଣଭୋଜି ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ଦଶମୀ

କାଳୀୟଦଳନ ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ

ପ୍ରଳମ୍ବାସୁରବଧ ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ ଦ୍ୱାଦଶୀ

ଗିରି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ (ଏବେ ଏହି ବେଶ ବଦଳରେ କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ବେଶ ହେଉଅଛି ।)

କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ

ବଳିବାମନ ବେଶ: ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ

ରାଜା ବେଶ (ବିଶେଷ ଶୈଳୀରେ ସୁନାବେଶ): ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ (ଦଶହରା)

ରାଧାଦାମୋଦର ବେଶ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀଠାରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଏକମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଠିଆକିଆ ବେଶ ବା ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବେଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ

ବାଙ୍କଚୂଡ଼ା ବେଶ ବା ବାମନ ବେଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ

ଆଡ଼କିଆ ବେଶ ବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବେଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀ

ଡାଳିକିଆ ବେଶ ବା ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ବେଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ

ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ (ସୁନା ବେଶ): କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ମଳ ତିଥି

ଘୋଡ଼ଲାଗି ବେଶ: ମାର୍ଗଶୀର ଶୁକ୍ଳ ଷଷ୍ଠୀଠାରୁ ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଏ ।

ମକରଚୌରାସୀ ବେଶ

ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ବେଶ (ସୁନା ବେଶ): ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହୋଇଥାଏ । ଅଭିଷେକ ପରେ ଦିଅଁମାନଙ୍କୁ ରାଜ ବେଶ (ସୁନା ବେଶ)ରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବେଶ

ପଦ୍ମ ବେଶ: ମାଘ ଅମାବାସ୍ୟା ପରେ ପଞ୍ଚମୀ ପୂର୍ବରୁ ପଡୁଥିବା ବୁଧବାର ବା ଶନିବାର ଦିନ ଏହି ବେଶ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଗଜ ଉଦ୍ଧାରଣ ବେଶ: ମାଘ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

ଚାଚେରୀ ବେଶ

ଦୋଳପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବେଶ (ସୁନାବେଶ): ଫାଲ୍‌ଗୁନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

ନବାଙ୍କ ବେଶ

ଚନ୍ଦନଲାଗି ବେଶ:

ରଘୁନାଥ ବେଶ: ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ (ରାମ ନବମୀ) । ୧୮୦୫ ସାଲ ପରଠାରୁ ଏହି ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇନାହିଁ ।

ଅବକାଶ ବେଶ ବା ତଡ଼ପ ଉତ୍ତରୀୟ ବେଶ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସକାଳେ ଅବକାଶ ପୂର୍ବରୁ

ନିତ୍ୟ ଧୂପ ବେଶ

ବଡ଼ସିଂହାର ବେଶ

ହରିହର ବେଶ

ବାର ଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ରର ରଙ୍ଗ ସମ୍ପାଦନା:

ବାର ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପାଟବସ୍ତ୍ରରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯଥା:

ରବିବାର - ନାଲି ରଙ୍ଗର ପାଟବସ୍ତ୍ର

ସୋମବାର - ଧଳାଛିଟ ପାଟବସ୍ତ୍ର

ମଙ୍ଗଳବାର - ବାର ପଟିଆ (ପାଞ୍ଚଟି ରଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ) ବସ୍ତ୍ର

ବୁଧବାର - ନୀଳ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର

ଗୁରୁବାର - ହଳଦିଆ ପାଟବସ୍ତ୍ର

ଶୁକ୍ରବାର - ଧଳା ପାଟବସ୍ତ୍ର

ଶନିବାର - କଳା ପାଟବସ୍ତ୍ର

ପରିଶେଷରେ:

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ କେବଳ ତାଙ୍କର ରହସ୍ୟମୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଜଟିଳ ରୀତିନୀତିରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ | ଯେହେତୁ ଭକ୍ତମାନେ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ସତ୍ୟ ବିଷୟରେ ସ୍ମରଣ କରାଗଲା ଯାହା ସମୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ତଥା ବଞ୍ଚାଇ ରଖୁଥିବା ଐଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସକୁ ପୁନଃ ପ୍ରମାଣିତ କରେ । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ କେତେ ତଥ୍ୟ ପରିବେଷଣ କଲେ ମଧ ସଦାବେଳେ ରହସ୍ୟମୟ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ କଥାSri (Jagannath's mysterious words

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ କଥାSri (Jagannath's mysterious words