ଆଜିର ଧରିତ୍ରୀ ଯେପରି ଏକ ନିର୍ବାକ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତୀ ମାତା। ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭିତରେ ଥିବା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୁପ୍ତ ହେବାର ପଥରେ। ଦିନକୁ ଦିନ ସେ ଅସହାୟ ଭାବେ ନିଦରୁ ଉଠୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ କାନ୍ଦି ଉଠୁଛି। ସେ ଖୋଜୁଛନ୍ତି ନିଜର ହସ, ନିଜର ଆନନ୍ଦ – ଗ୍ରାମର ଅତୃପ୍ତ ପଥରେ, ସହରର କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାରରେ, ନଗରର ବିଶାଳ ଜାଗାମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ। କିନ୍ତୁ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖୁଛନ୍ତି ଶୂନ୍ୟତାର ବିଳାପ, ଅରକ୍ଷିତ ମାନବ ସମାଜର ବେଦନା, ଏବଂ ବିଭେଦମୟ ଜୀବନର କଠୋର ଯଥାର୍ଥତା।

ଧରିତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀ। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥାଏ ଅପାର ସ୍ନେହ, ଅବିଶ୍ରାନ୍ତ ଦେବା, ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ତାଙ୍କର ସେହି ଆତ୍ମିକ ସୁଖ ହରାଇଯାଇଛି। କାହିଁକି? ଏହାର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ ଆମେ ଦେଖିବା ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଅବାଧ ଲାଳସା, ଅପଚୟର ମୂକ କାହାଣୀ, ଏବଂ ପ୍ରକୃତିପ୍ରତି ଆମର ଅସମ୍ମାନମୂଳକ ଆଚରଣ।

ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ କୋଳରେ ଖେଳୁଥିବା ଝିଅ ପୁଅ ମାନେ ଯେପରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ, କିନ୍ତୁ ମା' ନିଜେ ନିଃଶବ୍ଦ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବୁଡି ରହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଖିଆଗେ ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା-ଯମୁନାର କୂଳବନ୍ଧ ଶୁଖିଯାଉଛି। କାରଣ ପ୍ରକୃତିର ସ୍ନେହଲୋଚନାରେ ଏବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, କାଗଜ, ବୋତଲ, ମାଇଳା ଓ ବିଜ ପଦାର୍ଥର ବର୍ଜିତ ପ୍ଲାବନ। ଯେଉଁ ନଦୀମାନେ ସଭ୍ୟତାକୁ ସିଞ୍ଚନ କରି, ସଂସ୍କୃତିକୁ ବହନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏବେ ବିଷ ବୁଡ଼ୁଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଜଳ ଅପବିତ୍ର ହେଉଛି, ମାଛ ମରୁଛି, ଏବଂ ଜଳଜୀବନ ବିଲୁପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଶରୀରର ସୁନ୍ଦର ହରିତ୍ ବସ୍ତ୍ର ଥିଲା ଜଙ୍ଗଲ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ପରିବେଶର ସମତୋଳକ, ଏବଂ ମାନବର ପ୍ରାଣବାୟୁର ଉତ୍ସ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ଜଙ୍ଗଲ ଅନ୍ଧଦୂନିଆ କଟାଣିର ଶିକାର ହେଉଛି। ଗଛର ସ୍ଥାନେ ଉଠୁଛି କଂକ୍ରିଟର ଅଟ୍ଟାଳିକା, ରାସ୍ତା ଓ କାରଖାନା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରକୃତିର ସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବେଶ ବିଦାୟ ନେଇଛି, ସ୍ଥାନ ନେଇଛି ଏକ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଓ ଅବାଞ୍ଛନୀୟ ଅବସ୍ଥା।

ବର୍ଷା ବେଳା ବନ୍ୟା, ଖରାଦିନେ ଦାବାନଳ – ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତିଶୋଧ ନା କି ବିଳାପ? ମାଟି ପଥର ହେବାକୁ ଲାଗିଲାଣି, ଫଳଦାୟିନୀ ଜଳଧାରା ଶୁଷ୍କ ହେବାକୁ ବସିଲାଣି। ଯେଉଁ ମାଟି ଅନ୍ନ ଦେଉଥିଲା, ସେହି ମାଟି ଆଜି ବନ୍ଧ୍ୟା ହେବାର ପଥରେ। ପ୍ରକୃତିର ଏହି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥା ହେଉଛି ମାନବର ଅହିଂସ୍ର ଅପରାଧର ଫଳ।

ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବଳ ପରିବେଶୀୟ ନୁହେଁ, ଏହା ସାମାଜିକ ମଧ୍ୟ। ଏକ ଅରକ୍ଷିତ ମାନବ ସମାଜରେ, ଦଳିତ, ପଛୁଆ ଓ ବଣ୍ଟିତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ହେଉଛି ଅଧିକାରହୀନତା, ଅସୁରକ୍ଷା ଓ ଅସମ୍ମାନର ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ। ଧରିତ୍ରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଚାହୁଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାନବ ସମାଜର କୁସଂସ୍କାର ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ସମାନତାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରୁଛି।

ଏହି ସବୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ମୂଳ ହେଉଛି ମାନବର ଅସୀମ ଲାଳସା, ଅତିରିକ୍ତ ଉପଭୋଗର ପ୍ରବୃତ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରକୃତିପ୍ରତି ଅବହେଳା। ଆମେ ଧରିତ୍ରୀକୁ ଏକ ଉପଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ବା ସ୍ରୋତ ଭାବି ଦେଖୁ, ଜୀବନ ଦାୟିନୀ ମାତା ଭାବି ନୁହେଁ। ଆମର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରକୃତିକୁ ଶାସନ କରିବାର ସାଧନ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ସହ ସମନ୍ୱୟ ରଖିବାର ବୁଦ୍ଧି ଆମେ ହରାଇଲୁ।

ଧରିତ୍ରୀ ଆଜି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ହସ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ଆଉ ଯେପରି ପ୍ରତିଦିନ ଅସହାୟ ଭାବେ ଉଠି ବସୁଛନ୍ତି, ନିଃଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ପୃଥିବୀର ଅବସ୍ଥା। ତାଙ୍କ ଆତ୍ମାର କାନ୍ଦଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଶାର ଏକ କିରଣ ରହିଛି। ସେହି ଆଶା ହେଉଛି ମାନବ ସଚେତନତା।

ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଫେରି ପାଇବାର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ଆମର ସଂଯମ, ଦୟା, ଏବଂ ପ୍ରେମ। ଆମକୁ ପ୍ରକୃତି ସହ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଉ ଏକଥର ଭାବିବାକୁ ହେବ – ଆମେ ଧରିତ୍ରୀର ସନ୍ତାନ, ଶୋଷକ ନୁହେଁ। ଆମକୁ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମାନତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହେବ।

ଆମର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରକୃତି ସହ ସହଭାଗିତାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ରହିଛି। ଆମେ ଗଛ, ନଦୀ, ପର୍ବତ ଓ ମାଟିକୁ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରୁଥିଲୁ। ଏହି ଭାବନାକୁ ଆଉ ଏକଥର ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ହେବ। ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ହେଉଛି ଆମର ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ।

ଧରିତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା। ତାଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ତାଙ୍କ ହସ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ହସ। ଆଜି ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉଛି ଏକ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନର, ଏକ ନୂତନ ଦିଗଦର୍ଶନର। ଆମକୁ ଏକାଠି ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ।

ଆସ, ଆମେ ଏହି ମାତୃଭୂମିକୁ ତାଙ୍କ ହସ ଫେରାଇ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ହେବା। ଆମର ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯେପରି ପ୍ରକୃତିମୟ ହୋଇଥାଏ। ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାରର ଦାୟିତ୍ୱ ଆମ ଉପରେ। ଧରିତ୍ରୀ ଖୋଜୁଥିବା ହସଟି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିରହିଛି – ଆମର ସଂଯମ, ଦୟା, ସହଭାଗିତା ଓ ପ୍ରେମରେ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟରେ ହସ ଖୋଜୁଥିବା ଧରିତ୍ରୀ

ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟରେ ହସ ଖୋଜୁଥିବା ଧରିତ୍ରୀ