ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ। ଏଠାରେ ଲୋକେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧି ଚୟନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସନ ଚାଲେ। ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସନ ଚାଲାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଖୁବ ଜରୁରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀ। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାମ ଲୋକେ ନିଜେ ଶାସନର ଭାଗ ହୁଅନ୍ତି, ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ବିକାଶ ଯୋଜନା ଗଢ଼ନ୍ତି। ଏହି ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଓ ତାର ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୪ ଏପ୍ରିଲ ତାରିଖରେ ଜାତୀୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ଏହି ଦିନଟି କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

୧୯୯୩ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସଂବିଧାନର ୭୩ତମ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆଇନ ସହିତ ସଂସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା। ଏହି ସଂଶୋଧନ ୨୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୯୩ରେ ଲାଗୁ ହେଲା। ଏହି ଦିନଟିକୁ ଭାରତ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ "ଜାତୀୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଦିବସ" ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦିନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗ୍ରାମ ଶାସନର ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବା, ଗ୍ରାମ ବିକାଶରେ ଲୋକମାନେ କେମିତି ଅଭିନ୍ନ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି ସେଥିରେ ଆଲୋକ ପାତ କରିବା।

ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀର ଗଠନ

ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀ ତିନି-ତଳ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଚାଲେ:

(୧)ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ – ଏହିଠିରେ ସରପଞ୍ଚ, ଓର୍ଡ୍‌ ମେମ୍ବର ଓ ଗ୍ରାମ ସଭ୍ୟମାନେ ଥାନ୍ତି।

(୨) ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି – ଏହି ତଳରେ ବ୍ଲକ ବିକାଶ ଅଧିକାରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ଲକ ସଦସ୍ୟ ଥାନ୍ତି।

(୩) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ – ଏହା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ତଳ ଯେଉଁଠାରେ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୁଏ।

ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀର ମୂଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ୱୟଂଶାସନ। ଏଥିରେ ଗ୍ରାମ ଲୋକେ ନିଜ ନିଜ ଶାସନ ଚଲାଇବେ, ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଶ୍ନ ସମାଧାନ ପାଇଁ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଧ କରିବେ ଓ ଉନ୍ନତି ପଥରେ ଗ୍ରାମଗୁଡିକୁ ଆଣିପାରିବେ।

ଏହି ଦିନରେ କଣ କରାଯାଏ?

ଜାତୀୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଦିବସରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗ୍ରାମ ବିକାଶ ସଭା, ସମ୍ମାନ ସଭା, ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଓ ଗ୍ରାମସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନରେ ସ୍ବଚ୍ଛ ଓ ଉତ୍ତମ ପଞ୍ଚାୟତ୍‌ଗୁଡିକୁ ସମ୍ମାନିତ କରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି।

ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନତିର ମୂଳଚାବି – ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ

ଏକ ଉନ୍ନତ ଭାରତ ଗଠନ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନତି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଏବେ ବହୁତ ଗ୍ରାମରେ ଆମୁଳଚୂଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି – ସଫଳ ପାଣି ପ୍ରଦାନ, ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏହି ସବୁ ଉନ୍ନତିର ମୂଳ ହେଉଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ପ୍ରଣାଳୀ।

ପରିଶେଷରେ

ଜାତୀୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଦିବସ ଆମକୁ ଗ୍ରାମ ଶାସନର ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଏ। ଗ୍ରାମ ବିକାଶ ନାହିଁ ହେଲେ ଦେଶର ବିକାଶ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ଦିନଟି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦିଏ ଯେ, ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆମେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ତିଆରି କରିପାରିବା। ଏହି ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ଆମେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ସଚେତନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଜୟ ଗ୍ରାମ, ଜୟ ଭାରତ!

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!