ଆମ ଦେଶ ଆମ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ ଏବଂ ସେଇ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକା, ଯାହା ନିଜ ଉଚ୍ଚରେ ରହିବା ସହ ଆମ ମସ୍ତକକୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ କରିଥାଏ ।ଦେଶ ବିଦେଶ ଯୁଆଡେ ଗଲେ ବି ଆମେ ଭାରତୀୟ ହେବାର ସୂଚନା ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକା ଆମକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ।

ଡିସେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ କୁ ଆମେ ପତାକା ଦିବସ କହୁଛେ। ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କୌଣସି ଖେଳ କିମ୍ବା ସମ୍ମିଳନୀ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦେଶାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଆମେ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥାଉ କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ଜାନୁଆରୀ ଛବିଶି ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ପନ୍ଦର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥାଉ ।

ଜାତୀୟ ପତାକାର ଇତିହାସ :-

ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା କ୍ରାନ୍ତି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ନକ୍ସା ଅନେକ ଥର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରିଛି ।

ପ୍ରଥମେ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏକ ପତାକା ତିଆରି କରି ଭାରତ ରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ। ପରେ ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ବେଙ୍ଗଲ ବିଭାଜନ ବିରୋଧରେ କଲିକତାରେ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରଥମେ ଜାତୀୟ ପତାକାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ "ଭାଗିନୀ ନିବେଦିତା" ସେ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଜାତୀୟ ପତାକା ତିନୋଟି ରଙ୍ଗ ରହିଥିଲା ଯଥା ସବୁଜ, ହଳଦୀ ଓ ନାଲି ର ସମାନ୍ତରାଳ ପଟି ପରି ଥିବା ବେଳେ ଉପର ସବୁଜ ରଙ୍ଗରେ ଆଠ ଟି ଅଧା ପଦ୍ମଫୁଲ ,ତଳେ ନାଲି ରଙ୍ଗରେ ଗୋଟିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନ ଏବଂ ମଝି ହଳଦୀ ରଙ୍ଗରେ ବନ୍ଦେ ମାତରଂ ଲେଖା ରହିଥିଲା। ପରେ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟଥର "ଭିକାଜୀ କାମା"ଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଜାତୀୟ ପତାକା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଉଠାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବିକାଜୀ କାମା ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ୟାରିସଠାରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଜାତୀୟ ପତାକାଟି ପାଖାପାଖି ପ୍ରଥମ ପତାକା ଭଳି ହୋଇଥିବା ବେଳେ କେବଳ ସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିଥିଲା ଯଥା ଉପରେ କମଳା ରଙ୍ଗର ପଦ୍ମଫୁଲ ପରବର୍ତ୍ତେ ସାତଟି ତାରା ରହିଥିଲା ଯାହା ଆମ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପୌରାଣିକ ସପ୍ତଋଷିଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଉଥିଲା ଏବଂ ତଳ ସବୁଜ ପଟିରେ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାର ଚିତ୍ର ରହିଥିଲା ଏହା ପ୍ୟାରିସ୍ ସହ ବର୍ଲିନ ସମାଜବାଦୀ ସମ୍ମିଳନୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା। ପୁଣି ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ଜାତୀୟ ପତାକା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ଯାହା କେବଳ ଦୁଇଟି ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ର ୟୁନିୟନ ଜ୍ୟାକ୍ ଚିହ୍ନ ରହିଥିଲା ଏହାକୁ ଆନିବେସାନ୍ତ ଓ ବାଳଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ୍ ଘରୋଇ ଶାସନ ଆନ୍ଦୋଳନ ରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।

ପରେ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଜୟୱାଡାର "ପିଙ୍ଗାଲି ଭେଙ୍କେୟା" ନାମକ ଜଣେ ଯୁବକ ଏକ ପତାକା ନିର୍ମାଣ କରି ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ରଙ୍ଗ ନାଲି ଏବଂ ସବୁଜ ରହିଥିଲା ଯାହା ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ଉଭୟ ଧର୍ମକୁ ଦର୍ଶାଉ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଲାଗୁ ନଥିଲା କାରଣ ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମଙ୍କ ଧର୍ମଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମକୁ ଦର୍ଶାଉନଥିଲା ।ଏହାର ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୩୧ ମସିହା ରେ ଆଉ ଏକ ପତାକା ଅର୍ଥାତ ପଞ୍ଚମ ଜାତୀୟ ପତାକା ମିଳିଲା ଯାହା କମଳା ଧଳା ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଧଳା ରଙ୍ଗର ପଟି ମଝିରେ ଏକ ଅରଟ ଚିହ୍ନ ରହିଥିଲା ଏହି ପତାକାର ବିଶେଷତଃ କହିବାକୁ ଯାଇ ଗାନ୍ଧିଜୀ କହିଥିଲେ ଉପରେ ଥିବା କମଳା ରଙ୍ଗ ବଳିଦାନର ପ୍ରତୀକ, ମଝି ଧଳା ରଙ୍ଗ ପବିତ୍ରତାର ପ୍ରତିକ ଓ ତଳେ ଥିବା ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ଆଶାର ପ୍ରତୀକ।ଏହାପରେ ୨୨ଜୁଲାଇ। ୧୯୪୭ ମସିହା ସମ୍ବିଧାନ ସଭାରେ ବାଦୃଦିନ୍ ତାୟବଜୀ(Badrudin taybji) ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଉ ଏକ ଜାତୀୟ ପତାକାର ଚିତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବ ପତାକା ପରି ସମାନ ରଙ୍ଗ ଥିବାବେଳେ ଅରଟ ଚିତ୍ର ବଦଳରେ ଅଶୋକଚକ୍ର ରହିଥିଲା, ସେଥିରେ ଚବିଶିଟି ଅର ଥିଲା ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା ପରେ ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ ୧୯୪୭ ମସିହା ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ଏହି ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି ।

ଜାତୀୟ ପତାକାର ବିଶେଷତଃ :-

ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୩/୨ ରହିଛି ଜାତୀୟ ପତାକା ଉପରେ ଥିବା କମଳା ରଙ୍ଗ ଆମକୁ ସାହାସୀ ଓ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରତିକଭାବେ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

ମଝିରେ ଥିବା ଧଳା ରଙ୍ଗ ଶାନ୍ତି ଓ ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।

ତଳେ ଥିବା ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ବିଶ୍ଵାସ ଓ ବୀରତା କୁ ସୁଚାଏ

ଏବଂ ଧଳା ରଙ୍ଗ ମଝିରେ ଥିବା ଗାର୍ଡ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଅଶୋକ ଚକ୍ର ଆମ ଭାରତର ପ୍ରଗତିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥାଏ ।

୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୨ ରେ ଜାତୀୟ ପତାକା କୋଡରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜାତୀୟ ପତାକାର ନିୟମ:-

ଜଣେ ନାଗରିକ ବା ଯେକୌଣସି ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉଡ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ନିୟମ ଅନୁକରଣ କରିବା ଉଚିତ।

* ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସରକାରୀ ବେସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଯେ କୌଣସି ଦିନ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିପାରିବେ, ପତାକାର ଗରିମା ଯେପରି କ୍ଷୁଣ୍ଣ ନହୁଏ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

* ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିପାରିବେ।

* କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପୃଥକ ଭାବେ ଜାତୀୟ ପତାକା ବ୍ୟବହାର କରି ପାରିବେ ନାହିଁ।

* ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉଡ଼ାଇବା ନିୟମ ରହିଛି, ପତାକାକୁ ଭୂମିରେ ଛୁଇଁବା କିମ୍ବା ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା ବେଆଇନ।

* ଖଦି କିମ୍ବା ହସ୍ତତନ୍ତରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ତିଆରି ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀରେ ପତାକା କରିବା ବେଆଇନ ଏହା ପାଇଁ ଜୋରିମାନା ସହ ୩ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ହୋଇପାରେ ।

ଜାତୀୟ ପତାକା ଆମ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ,ଏହା ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ,ଜଦି କୋଣସି ବୀର ଯବାନ ସହିଦ୍ ହୁଅନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଘୋଡାଇ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଥାଏ।

ଆମେ ଏକ ସଚ୍ଚୋଟ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ହିସାବରେ ଆମ ଦେଶ ଓ ଜାତୀୟ ପତାକା କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ରକ୍ଷା କରିବା ।

ଜାତୀୟ ପତାକା ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗ (National flag day and all the colours of tiranga)

ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକା