ମାନବ ଜୀବନ ହେଉଛି ଏକ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର। ଏଠାରେ ପ୍ରତିଟି ଦିନ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ନୂଆ ସଂଘର୍ଷ ଓ ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ଏମିତି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରକାର। ତେଣୁ ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଓ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୀତି ଉପଦେଶ ମିଳେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରକାର ଚଣକ୍ୟ ତାଙ୍କ "ଚଣକ୍ୟ ନୀତି" ରେ କହିଛନ୍ତି– "ଯୁଦ୍ଧରେ କଚ୍ଛପ ନୀତି ହେଉଛି ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି।"

କଚ୍ଛପ ନୀତି କ’ଣ?

'କଚ୍ଛପ' ଅର୍ଥ ହେଉଛି କଚ୍ଛପ ବା କଇଁଛ। ଏହି ପ୍ରାଣୀ ବାହାରରେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ ଲାଜରେ ପଡିଲେ ତାହା ସ୍ବ-ଖୋଳ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସ୍ନାନ୍ଦାନ କରେ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ଏହି ଭଳି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଏହା ତାହାର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ଜୀବନ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖେ। ତେଣୁ ଯେବେ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥା ଆସେ, ତେବେ ସମୟ ଦେଖି, ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରହିବା, ଅନୁସ୍ଥାନ କରିବା ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶକ୍ତି ବଢ଼େଇବାକୁ ‘କଚ୍ଛପ ନୀତି’ କୁହାଯାଏ।

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ନୀତି କାହିଁକି ଶ୍ରେଷ୍ଠ?

ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଖଣ୍ଡା ଓ ବାଣର ଲଢ଼ାଇ ନୁହେଁ। ଏହା ଚାତୁଯ୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ନୀତିର ଯୁଦ୍ଧ। ଯଦି ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅନୁଭବୀ ଥାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ଆପଣ ହାରିପାରନ୍ତି। ସେପରି ସମୟରେ କଚ୍ଛପ ନୀତି ଅନୁସରଣ କଲେ, ଅପେକ୍ଷା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଯୋଗୁଁ ଶେଷରେ ବିଜୟ ମିଳିପାରେ।

ଏହି ନୀତିର ଉଦାହରଣ

ରାମାୟଣରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନ ଦେଖିଲେ ଆମେ ପାଉଛୁ କିପରି ସେ କଚ୍ଛପ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମନ୍ଥରା ଚାତୁର୍ଯ୍ୟ ଫଳରେ ଦଣ୍ଡ କଟିବାକୁ ବନକୁ ଗଲେ। ସେ ବେଳେ ସେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଲେ ନାହିଁ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କଲେ ଓ ଶେଷରେ ଲଙ୍କା ଜିତିଲେ।

ଏମିତି ମହାଭାରତରେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବ ଗୁପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇ ଶେଷରେ କୌରବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ।

ଆଧୁନିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତିରେ କଚ୍ଛପ ନୀତି

ଆଜିର ସମାଜ, ରାଜନୀତି, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବ୍ୟବସାୟ ରେ ମଧ୍ୟ କଚ୍ଛପ ନୀତି ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ। ଯେଉଁଠି ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ଚାଳାକ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପେକ୍ଷା କମ୍, ସେଠି ମୁହଁ ଦେଇ ସଂଘର୍ଷ କଲେ ହାରିଯିବେ। ତେଣୁ ସେପରି ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜକୁ ରଖିବା, ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବା, ବୁଦ୍ଧିମତା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦେଖିବା – ଏହାହିଁ କଚ୍ଛପ ନୀତି।

ସମାପନା ଉପସଂହାର

ଚଣକ୍ୟଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅପେକ୍ଷା ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦରକାର, ସେଠି କଚ୍ଛପ ନୀତି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଜୀବନ ଏକ ଶାନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ଏକେ ବେଳେ ସାହସ ଦରକାର, ଆଉ ଅନ୍ୟ ବେଳେ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ନୀତି ଆମକୁ ସିଖାଏ– ଅଭିମାନରେ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତାଯିବା।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଯୁଦ୍ଧରେ କଚ୍ଛପ ନୀତି ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି

ଯୁଦ୍ଧରେ କଚ୍ଛପ ନୀତି ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି