ସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦିର ମଣ୍ଡିତ ଦେଶା

ଚାରୁ କଳା ବଳି ଶୋଭିତ ବେଶା

ପୁଣ୍ୟ ତିର୍ଥାଚୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦେଶା

ଜନନୀ ଜନନୀ ଜନନୀ

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ

ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ଉତ୍କଳର କୋଣ ଅନୁକୋଣ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି ଐତିହ୍ୟ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ବିଶେଷ ରେ। ଏଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଚୀର ରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଇତିହାସ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇତିହାସ ପୃଷ୍ଠା ରେ ଭରି ରହିଛି ଏକ ନୂଆ ନୂଆ ଗାରିମାର କାହାଣୀ କିନ୍ତୁ ସେହି ପ୍ରାଚୀର ପାଖକୁ ସବୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି କି ସେ ଇତିହାସକୁ କେହି ପଢ଼ିନାହାନ୍ତି ଆଉ ଯିଏ ଯାଇକି ତାହାକୁ ପଢ଼ିଛନ୍ତି କିଛି କାରଣ ବଶତଃ ସେ କାହାକୁ କହି ନାହାନ୍ତି ତେଣୁ ଅନେକ ଲୋକ ସେଠି ପହଞ୍ଚି ପାରି ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ଵ ରହିଛି। ଆଉ ଆଜି ମୋ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ ଯିବା ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କୋଣାର୍କ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ରାମଚଣ୍ଡୀ ପୀଠ କୁ ।

୨୦୨୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ର ଘଟଣା। ଆମର ଗୋଟିଏ ସାଙ୍ଗ ଗ୍ରୁପ ଅଛି କଲେଜ୍ ରେ। ଆମେ ବହୁତ ଦିନ ହେଲା ମିଶି ପ୍ଲାନ୍ କରୁଥିଲୁ କୁଆଡେ଼ ଗୋଟେ ବୁଲି ଯିବାକୁ ହେଲେ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣ ଯୋଗୁଁ ପ୍ଲାନ୍ ଠିକ୍ ହୋଇ ପାରୁନଥିଲା। ସେହି ଗ୍ରୁପ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ସାଙ୍ଗର ଘର କୋଣାର୍କ ଯିଏକି ରାମଚଣ୍ଡୀ ଦର୍ଶନ ଓ କୁଶଭଦ୍ରା ମୁହାଣ ରେ ଗୋଟିଏ ଭୋଜି ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା ଆଉ ଆମର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା ରାମଚଣ୍ଡୀର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି।

ଦିନ ଥିଲା ଡିସେମ୍ବର ଦୁଇ ତାରିଖ। ଶୀତୁଆ ସକାଳ ରେ ଭୋର୍ ର ସମୟ ସବୁକିଛି ଅନ୍ଧାର ଦେଖାଯାଉଥାଏ। ସକାଳ ୫.୩୦ ରେ ଯାଇ ଆମେ ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥାଉ ବାଣୀ ବିହାର ବସ୍ ଷ୍ଟପ ରେ। ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଆସି ଲାଗିଗଲା ୭୧ ନମ୍ବର ମୋ ବସ୍ ଯାହା କୋଣାର୍କ ଯାଉଥିଲା। ବସ୍ ଟି ପୁରା ଫାଙ୍କା ଥିଲା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭୋଜି ପାଇଁ ଜିନିଷ କିଣା କିଣି କରି ପଛ ସିଟ ରେ ବସିଗଲୁ। ଧୀରେ ଧୀରେ ବସ୍ ଭିଡ଼ ହେବାର ବି ଲାଗିଲା ହେଲେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପଛ ସିଟ କୁ ଅକ୍ତିଆର କରି ବସି ଯାଇଥିଲୁ। ପାଖାପାଖି ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ଭଳି ସମୟ ଲାଗିଲା କୋଣାର୍କ ରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ କିନ୍ତୁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ର ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ ଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଅଳ୍ପ ଲାଗୁଥାଏ।

କୋଣାର୍କ ରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଯେଉଁ ସାଙ୍ଗ ଘର ସେଇଟି ସେ ଆସି ପହଂଚି ଯାଇଥାଏ ନିଜ ବାଇକ୍ ଧରି। ଆମେ ଥାଉ ପୁରା ପୁରି କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ସେଠୁ କିଛି ଜଳଖିଆ କରି ଆଉ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ନପଶି ବାହାରିବାକୁ ଭାବିଲୁ ଆମ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳ "ରାମଚଣ୍ଡୀ" ପୀଠ କୁ। କୋଣାର୍କ ଠାରୁ ରାମଚଣ୍ଡୀ ପୀଠ ପାଖା ପାଖି ୫-୬ କିମି ହେବ। ସେଠାରୁ ରାମଚଣ୍ଡୀ ଯିବାକୁ ବସ୍ ଓ ଅଟୋ ସେବା ଆପଣ ପାଇ ପାରିବେ। ସବୁ ସାଙ୍ଗ ମାନେ ଗୋଟେ ବସ୍ ରେ ବସିଲେ ମୁଁ ଆଉ ଦୁଇ ଜଣସାଙ୍ଗ ବାଇକ୍ ରେ ବସି ବାହାରିଲୁ ( ବିଦ୍ର - ତିନିଜଣ ବାଇକ୍ ରେ ଯିବା ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ ଓ ଏହା ବେଆଇନ) ବେଆଇନ ଜାଣିଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ମୁଁ ମେରାଇନ ଡ୍ରାଇଭ୍ ରୋଡ଼ ରେ ବାଇକ୍ ରେ ଯିବାର ଅନୁଭୂତି କୁ ହାତଛଡ଼ା କରିବାକୁ ଚାହିଁଲିନି।

ସୁଦୀର୍ଘ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି ର ନୀଳତରଙ୍ଗ ସହ ବାଲି ଓ ଝାଉଁ ବଣ ପାଖରେ କଂକ୍ରିଟ ର ମେରାଇନ ଡ୍ରାଇଭ୍ ରୋଡ଼ ର ସୋନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନିଆରା। ପାଖ ଝାଉଁ ବଣରୁ ପବନ ଆସି ସତେ ଯେମିତି ତାର ତାଳରେ ନାଚିବାକୁ କହି ଯାଉଥିଲା। ସେହିଠାରୁ ଦେଖା ଯାଉଥିଲା କେମିତି ବୋଟିଂ ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ଓ ୱାଟର କରେଣ୍ଟ ନହେବା ପାଇଁ ବାଲି ଭାର ଦିଆ ଯାଇଛି। ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ମୁଁ ହୁଏତ ଦେଖି ପାରି ନଥାନ୍ତି ଯଦି ବାଇକ୍ ରେ ନ ଆସି ବସ୍ ରେ ଆସିଥାନ୍ତି।

ମାତ୍ର ୧୫-୨୦ ମିନିଟ୍ ଲାଗିଲା ସେଠାରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିବାକୁ। ଏବେ ଆମେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲୁ ମା ରାମଚଣ୍ଡୀ ଙ୍କ ପୀଠ ପାଖରେ। ସେତେବେଳକୁ ବସ୍ ରେ ଆସୁଥିବା ସାଙ୍ଗ ମାନେ ଆସି ନଥିଲେ। ତେଣୁ ମନ୍ଦିର ଯିବା ଆଗରୁ ଆମେ ବାହାରିଗଲୁ ମୁହାଣ ର ଝାଉଁ ବଣ ରେ ଭୋଜି କରିବା ପାଇଁ ଗୋଟେ ଭଲ ଜାଗା ର ଅନ୍ୱେଷଣରେ।

ଯଦି ଆପଣ ମାନେ ରାମଚଣ୍ଡୀ ରେ ଭୋଜି ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି ତେବେ ପ୍ରଥମ କାମ ହେଉଛି କି ଏକ ଭଲ ଭୋଜି ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ବାଛିବା। ଭୋଜି ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ବାଛିବା ସମୟରେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ କୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ -

୧) ସ୍ଥାନ ଟି ଟିକେ ବାକି ଭୋଜି ସ୍ଥାନ ଠାରୁ ପୃଥକ୍ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନହେଲେ ଆପଣ ମାନଙ୍କୁ ମସ୍ତି କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ।

୨) ପାଖାପାଖି ସ୍ଥାନ ରେ ନଳକୂପ ଅବା ଟ୍ୟାପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିବା ଦରକାର ଯାହା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଯିବା ଆସିବା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବନି।

୩) ସ୍ଥାନ ଟି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଅପରିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲେ ଭଲ ନହେଲେ ତାକୁ ପରିଷ୍କାର କରିବା ବି ପଡ଼ିପାରେ।

୪) ପ୍ରବେଶ ଠାରୁ ବେଶୀ ଦୂର ବି ନହୋଇଥିବା ଭଲ ନହେଲେ ଜିନିଷ ପତ୍ର ନେବା ଆଣିବା ଓ ରୋଷେଇ ବାସ ପାଇଁ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମ ପଡ଼ିବ।

ଯେହେତୁ ଆମେ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ଆସିଯାଇଥିଲୁ ତେଣୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିବାରେ ଏତେ ସମସ୍ୟା ହୋଇ ନଥିଲା ପାଖା ପାଖି କୁଶଭଦ୍ରା ମୁହାଣ ବି ଥିଲା। ସ୍ଥାନ ସଫା ସଫି କରି ସାରିଲା ବେଳକୁ ବାକି ସାଙ୍ଗ ମାନେ ବି ଆସି ସାରିଥିଲେ। ସେଠି ଜାଗା ବୁକିଂ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଦେଲୁ ( ପିଲା ସଂଖ୍ୟା ହିସାବରେ ଟଙ୍କା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ) ଓ ସେଠି ରୋଷେଇ ବାସ ପାଇଁ ସବୁ ସାମଗ୍ରୀ , ବାସନ ଭଡ଼ା ରେ ଆଣିଲୁ ଏମିତି କି ସେଠି ଦୋକାନୀ ମାନେ ଭୋଜି ପାଇଁ ମସଲା ବି ଗ୍ରାଇଣ୍ଡ କରି ଦେଇ ଦିଅନ୍ତି , ସେଥିପାଇଁ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେବ ନାହିଁ।

ତାପରେ ବାହାରି ଆସିଲୁ ମା ରାମଚଣ୍ଡୀ ଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ। ଆଳତୀ ଦେଖିକି ଭୋଗ କଲୁ ଓ ମାଆ ଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ସମୟ ରହିଲୁ। ମନ୍ଦିର ର ନିର୍ମାଣ ବହୁ ପୁରାତନ ହୋଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାଆ ଙ୍କର ଇତିହାସ ବହୁ ପୁରାତନ। ରାମଚଣ୍ଡୀ ଙ୍କୁ କୋଣାର୍କ ର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମାୟା ଦେବୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଓ ଆଉ କେଉଁଠି ଆଦି ଶକ୍ତି ଙ୍କ ପୀଠ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପୁରାତନ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଇତିହାସ କୁହେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଶୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କଳାପାହାଡ଼ ସମଗ୍ର ଉତ୍କଳରୁ ମନ୍ଦିର ଓ ବିଗ୍ରହ ଧ୍ଵଂସ କରୁଥିବା ସମୟରେ ରାମଚଣ୍ଡୀ ପୀଠ କୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ମାଆ ଗୋଟିଏ ନାରୀ ବେଶରେ ଗରା ରେ କୁଶଭଦ୍ରା ରୁ ପାଣି ଆଣିବାକୁ କଳା ପାହାଡ଼ ଆଗରୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଏକ ଲୋକ ପଙ୍କ୍ତି ଶୁଣାଯାଏ -

ଭଲା ରାମଚଣ୍ଡୀ ଭଲା ରେ

କଳା ପାହାଡ଼ କୁ ଦୁଆରେ ବସେଇ

ଗଲା ପାଣି ଆଣି ଗଲାରେ

ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମା ରାମଚଣ୍ଡୀ ପୂଜକ ଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ଦେଇ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ନୂଆ ମନ୍ଦିର କରି ବୋଲି ସେଠି ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଲୁ। ଶେଷରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ରେ ଗୋଟିଏ ତିମି ମାଛର କଂକାଳ ଦେଖି ଆମେ ପୁଣି ଭୋଜି ସ୍ଥାନକୁ।

ଆସିବା କ୍ଷଣି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭୋଜି ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲାଗି ଯାଇଥିଲୁ। ଦୁଇ ତିନି ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ଖାଦ୍ୟ ଆମର ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୋଇଗଲା ସାଙ୍ଗ ମାନେ ବହୁତ ଭଲ ରୋଷେଇ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳକୁ ଆମେ ପାଳି କରି ମୁହାଣ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାଲି ଯାଇଥିଲୁ। ସେଠାକାର ପରିବେଶ ସାଙ୍ଗ କୁ ବୋଟ ଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି ଇଚ୍ଛା ତ ହେଉଥିଲା ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ ର ମାଝି ରେ କୁ ତଣ୍ଟି ଫଟେଇ ଗାଇବାକୁ। ମନ ଇଚ୍ଛା କରିବ ଆଉ ନଗାଇଲେ ମନ ବି ଦୁଃଖ କରିଥାନ୍ତା ତେଣୁ ମନ ଭରି ମୁଁ ସେଠି ଗୀତ ଗାଇଛି।

ଖାଇ ପିଇ ସାରି ସବୁ ଜିନିଷ ଆମେ ଫେରେଇଲୁ ଓ ଟଙ୍କା ପଇସା ହିସାବ କରି ବାହାରି ଆସିଲୁ ରାମଚଣ୍ଡୀ ରୁ। ଏବେ ଆମର ପ୍ଲାନ୍ ଥିଲା ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଯିବାକୁ କିଏ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ର ସୂର୍ଯ୍ୟଦୋୟ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି ହେଲେ ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଦେଖିବାର ମୋଡ଼ ରେ ଥିଲୁ। ରାମଚଣ୍ଡୀ ଠାରୁ ଗୋଟେ ଲୋକାଲ ବସ୍ ଧରି ଆସି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ରେ ପହଞ୍ଚି ଗଲୁ।

ସେଠି ସେହି ସମୟରେ କୋଣାର୍କ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଲୁକା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହେଉଥିଲା। ଦେଶ ଓ ବିଦେଶ ରୁ ଅନେକ ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପୀ ମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସେଠାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହେଉଥିଲା ଓ ସେଇଠି ଭେଟ ହେଲା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପୀ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ଏତେ ସୁନ୍ଦର ବାଲି ର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଶବ୍ଦ ନଥିଲା।

ଏହାପରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲୁ। ସମୁଦ୍ର ର ଲହରୀ ସାଙ୍ଗକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ର ସମୟ ସତରେ ମନୋରମ ଥିଲା। ତାହା ସାଙ୍ଗକୁ ନିଜର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ ସତରେ ଏକ ନିଆରା ଅନୁଭୂତି ଥିଲା। ଏହି ବିଶେଷ ମୁହୁର୍ତ୍ତ ରେ ଫଟୋ ଉଠେଇ ସାରି ଆମେ ଆସିଲୁ ପଥର ର ମୁନ ରେ ଓଡ଼ିଆ ର ଅସ୍ମିତା ଅଙ୍କା ଯାଇଥିବା କୋଣାର୍କ ପାଖକୁ। କୋଣାର୍କ ର ଭଗ୍ନ ଅବଶେଷ ବି ସନ୍ଧ୍ୟା ର ଜିକ୍ ମିକ୍ ଲାଇଟ୍ ରେ ଓ ଲୁହା ବାଡ଼ ରେ କେତେ ଲୋକଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା। କୋଣାର୍କ ରେ ବେଶୀ ସମୟ ରହିବା ପାଇଁ ଆଉ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନଥିଲା।

ତାପରେ କୋଣାର୍କ ର ସାଙ୍ଗକୁ ବିଦାୟ କହି ବସିଗଲୁ ମୋ ବସ୍ ରେ ସଂଧ୍ୟା ଆଠ ଟା ପାଖା ପାଖି ସମୟରେ। ତାପରେ ପୁଣି ମଜା ମସ୍ତି କରି କେତେବେଳେ ଦଶଟା ବେଳେ ମାଷ୍ଟର କ୍ୟାଣ୍ଟିନ ଛକ ରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲାନି। ଏହି ଭଳି ଭାବରେ ରାମ ଚଣ୍ଡୀ ର ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ କଟି ଗଲା।

ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଲେଖିବାରେ ମୋର ଅନୁଭୂତି ସ୍ୱଳ୍ପ ତେଣୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ମୋ ଶୈଳୀ ରେ ଲେଖିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଛି ତେଣୁ ଉଭୟ ପ୍ରକାର ମତାମତ କୁ ମୁଁ ସ୍ବାଗତ କରୁଛି ହେଲେ ମତାମତ ଦେବାକୁ ଭୁଲିବେ ନାହିଁ।

ଧନ୍ୟବାଦ।

କୈବଲ୍ୟ ନାୟକ।

କୋଣାର୍କର ରାମଚଣ୍ଡୀ - ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ Ramachandi ( Odisha Tourism)

Travel blog