ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରୁ କୋରାପୁଟ ଅନ୍ୟତମ | ଏହି ଅବସ୍ଥାନ ପ୍ରକୃତି ଦ୍ୱାରା ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଗଢି ଉଠିଛି; କୋରାପୁଟ ସହର ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପର୍ବତ, ପାହାଡ, ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଜଳପ୍ରପାତ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି |

ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହା ଓଡିଶାର ଏକ ଜଣାଶୁଣା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାରା ବିଶ୍ୱ ତଥା ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରୁ କୋରାପୁଟର ଅସାଧାରଣ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ | ଅବଶ୍ୟ, କୋରାପୁଟର ଜଙ୍ଗଲ ବିଭିନ୍ନ ବଣୁଆ ଜୀବ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହରାଉଛି, କୋରାପୁଟର ମୂଳ ଚିତ୍ର ହେଉଛି ଏହାର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଯାହାକୁ ବେଳେବେଳେ "ଆଡିଭାସିସ୍" କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମୂଳ ଅଧିବାସୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ବ, କଳା ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ସଙ୍ଗୀତ ରହିଛି ଏବଂ ନାଚ ମାଧ୍ୟମ ରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଖୁସି ପରିପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ।

ସମ୍ପ୍ରତି, କେତେକ ଆଦିବାସୀ ଲୋକ କୋରାପୁଟରେ ଅତି ଜଟିଳ ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ଢ଼ଙ୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯାହା ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ | ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ପ୍ରକୃତି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି |

ସବୁଜ ଉପତ୍ୟକାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ୧ ଏପ୍ରିଲ, ୧୯୩୬ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଜଙ୍ଗଲ, ଜଳପ୍ରପାତ, ଟେରାସ୍ ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ଡାର୍ଟିଂ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିବା ଏହି ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରକୃତି ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ। କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ୧୭.୪ ଡିଗ୍ରୀରୁ ୨୦.୭ ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୧.୨୪ ଡିଗ୍ରୀରୁ ୮୪.୨ ଡିଗ୍ରୀ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ଜିଲ୍ଲା ପୂର୍ବରେ ରାୟଗଡା, ପଶ୍ଚିମରେ ଛତିଶଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ଦ୍ୱାରା ସୀମାବଦ୍ଧ | ଜିଲ୍ଲାର ଇତିହାସ ଯେତେ ଦୂର, କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଏହା ବୀର ତଥା ଭୟଭୀତ ଅଟାବିକା ଲୋକଙ୍କର ଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ ମନୋନୀତ କରିଥିବା ସତ୍ୟଭାହାନ୍, ଇକଭାକସ୍, ନାଲାସ୍, ଗଙ୍ଗ ରାଜା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜା ଭଳି ଅନେକ ରାଜବଂଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଶାସିତ ହୋଇଥିଲା | ଶେଷରେ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ କୋରାପୁଟ ଏକ ଜିଲ୍ଲା ହେଲା |

ଜଳବାୟୁ

କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ସର୍ବନିମ୍ନ ୧୨ ସେଲସିୟସ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ 38.୩୮0 ସେଲସିୟସ ତାପମାତ୍ରା ଅନୁଭବ କରେ | ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଋତୁ ଯଥା ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ଶୀତ ଏବଂ ବର୍ଷା ଅନୁଭବ କରେ | ଏପ୍ରିଲରୁ ଜୁନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ହୁଏ, ବର୍ଷା ଋତୁ ଜୁନ୍ ରୁ ଅକ୍ଟୋବର ଏବଂ ଶୀତ ନଭେମ୍ବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଶୀତ ଋତୁ ଓଡିଶାର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ରୁହେ | ଜିଲ୍ଲାର ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୫୦୫.୮ ମିମି (ହାରାହାରି) ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ।

ଅର୍ଥନୀତି

କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ ବନବିଭାଗ ଏବଂ କୃଷି ଉପରେ ଆଧାରିତ (ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଚାଷକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି), ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଘରୋଇ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ହେଉଛି କୃଷି ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ | ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲୀ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଅର୍ଦ୍ଧ ଚିର ସବୁଜରୁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରୁଥିବା ଜିଲ୍ଲା | ଚିରାଚରିତ ଝରଣାଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ନଦୀଗୁଡିକ, ବ୍ୟବହୃତ ଭୂତଳ ଜଳର ବିଶାଳ ଉପଲବ୍ଧତା, ଇକୋ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ, ଜନସାଧାରଣ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ଏବଂ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପଗୁଡିକର ଦାୟିତ୍। ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ | ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିର ଶକ୍ତି ରହିଛି |

କୃଷି ହେଉଛି କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିର ମୂଳଦୁଆ କାରଣ ପ୍ରାୟ ୮୩ ପ୍ରତିଶତ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ | ଜିଲ୍ଲାର ମାଟି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ କୃଷି ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ | କଫି, କାଜୁ, କପା, ତମାଖୁ, ପନିପରିବା ଏବଂ ଫଳ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ମାଟି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିତିର ଉପଯୁକ୍ତତା ଏବଂ ଏହି ଫସଲର ଉତ୍ପାଦନ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥାଏ | ଜିଲ୍ଲାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ସାଧାରଣ ବାର୍ଷିକ ଖାଦ୍ୟ ଫସଲ ହେଉଛି ଧାନ, ମିଲେଟ, ମକା ଏବଂ ଡାଲି |

ସେଠାରେ ଅନେକ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି ଯାହା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ | ହାଲ୍ କାରଖାନା (ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନେଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉଦ୍ୟୋଗ) କୋରାପୁଟ ସହରଠାରୁ ୧୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ | ଏଥିରେ ୬୦୦୦ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଟେକ୍ନିସିଆନ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି | ଜାତୀୟ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍ (ନାଲ୍କୋ), ଦାମଞ୍ଜୋଡି ମଧ୍ୟ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଏହାର ମହତ୍। ରହିଛି | ପ୍ରାୟ ୨୫୦୦ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଟେକ୍ନିସିଆନ ବକ୍ସାଇଟରୁ ଆଲୁମିନା ଉତ୍ତୋଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି | କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସେଠାରେ ଶହ ଶହ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରମିକ ଅଛନ୍ତି |

ଶିକ୍ଷା

ଶିକ୍ଷା ଅନୁଯାୟୀ, କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ୪୯.୨୧ ପ୍ରତିଶତ ଶିକ୍ଷିତ ହାର ରହିଛି। ଜିଲାରେ ସମୁଦାୟ ୩,୪୦,୮୪୩ ସାକ୍ଷର ପୁରୁଷ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ୨,୨୭,୨୪୭ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି | କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନେକ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଅଛି | ଜୟପୁର ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ, ଏହିପରି ଅନେକ ଶିକ୍ଷାନୁଷଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ରହିଛି।

ସଂସ୍କୃତି

କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ଅଛି | ଗୁପ୍ତସ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଜୟପୁର, ସାବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର, କୋରାପୁଟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଡୁଡୁମା ଜଳପ୍ରପାତ, କୋଲାବ ଡ୍ୟାମ, ଦାମନ ଯୋଡି, ଜୈନ ମଠ , ମାଲିଗୁଡା ପରି ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ବର୍ଷସାରା ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତି |

କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ବହୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଅନେକ ପର୍ବ ପାଳନ କରିଥାଏ | ଜିଲ୍ଲାର ସାଧାରଣ ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଚୈତ୍ର ପରବ, ବାଲିଯାତ୍ରା, ସୁମେ ଗେଲିରାକ, ଦଶାହର ଭୋଜି, ସିଭରାଟ୍ରି, ହୋଲି, ରାଧା ଯାତ୍ରା | ପରବ ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲାରେ ମୁଲୁଦୂୟ ,ପ୍ରତିବର୍ଷ କରାଯାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ ଯେଉଁଥିରେ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଉତ୍ସବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |

ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ:-

ଲିଖିତ ରେକର୍ଡଗୁଡିକର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଥମିକ ଇତିହାସ ଅସ୍ପଷ୍ଟ | ପାହାଡରେ ଏହାର ଅବସ୍ଥାନ, ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଏବଂ ଚାରିଆଡ଼େ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରୁ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୃଥକ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା | ପ୍ରାଥମିକ ଘଟଣା ଯାହା ନିଶ୍ଚିତତା ସହିତ ସ୍ଥିର ହୋଇପାରିବ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜେପୋର ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରାକ୍ଟର ଅଧିଗ୍ରହଣ | ଏହାପୂର୍ବରୁ, ଏହା ବୋଧହୁଏ ସିଲାଭାମସି ରାଜବଂଶ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୋଇଥିଲା | ଜିଲ୍ଲାର ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ଜୈନ ମନ୍ଦିରଗୁଡିକର ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ସେହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ସୂଚାଇଥାଏ | 1580 ସୁଦ୍ଧା ହାଇଦ୍ରାବାଦର କୁଟବ ଶାହି ରାଜବଂଶର ଜୟପୁର ରାଜ ଉପନଦୀ ପାଲଟିଥିଲା। ଏହି ଅଧିକାର ପରେ ପରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ନିଜାମ ମୋଗଲମାନଙ୍କୁ ଯାଇ ଶେଷରେ 1765 ମସିହାରେ ସମ୍ରାଟ ଶାହା ଆଲାମଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଉତ୍ତର ସର୍କର୍ସ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଅଧିବେଶନ ପରେ, ଜିଲ୍ଲା ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଏକ ଅଂଶ ଗଠନ କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦୂର ସ୍ଥାନ ହେତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାର ହାତରେ ରହିଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଶାସନିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ପୂର୍ବ ଘାଟର ପାଦଦେଶରୁ ବସ୍ତର ରାଜ୍ୟ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଯୋଡା ଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାୟାଗଡା, ମାଲକାନଗିରି ଏବଂ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା | ଜିଲ୍ଲାର କଲେକ୍ଟର ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାଡ୍ରାସର ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଏଜେଣ୍ଟ ଭାବରେ ଅତିରିକ୍ତ କ୍ଷମତାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟ, ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ନାଗରିକ ଆଇନର ମହତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ସାଧାରଣ ସିଭିଲ୍ ଏବଂ କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂକେତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇନଥିଲା ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ଟଟି ଏଜେନ୍ସି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ୧୮୬୩ ମସିହାରେ, ଜେପୋର ଏବଂ ପାର୍ବତୀପୁରମରେ ଦୁଇଜଣ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା |

1920 ରେ ଜଣେ କମିଶନରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଗଞ୍ଜାମ, ପୂର୍ବ ଗୋଦାବରୀ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ର କ୍ଲବ୍ ଏଜେନ୍ସି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକର ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟର ପରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଲା ଯେତେବେଳେ 1 ଏପ୍ରିଲ 1936 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଏଜେନ୍ସି ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଜମିନ୍ଦରଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ। ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଗଠନ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ | ଏହି ଜିଲ୍ଲା, ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲା ଗଞ୍ଜାମ, ବାଲେଶ୍ଵର, ପୁରୀ, କଟକ ଏବଂ ଅନୁଗୁଳ ମିଳିତ ଭାବରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଏକ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା ଏବଂ କୋରାପୁଟ ଏହାର ବୃହତ୍ତମ ଜିଲ୍ଲା ହେଲା | ଜଣେ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଯିଏକି ରାୟାଗଡା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଦୁଇଜଣ ସବ୍ ଡିଭିଜନାଲ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ସମୁଦାୟ ୪ ଟି ତାଲୁକ ଥିଲା - ପରେ ତାହିଲ୍ସ ଏବଂ ବ୍ଲକ୍ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା | 1941 ମସିହାରେ ନବରଙ୍ଗପୁର ସବଡିଭିଜନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ତା’ପରେ 1962 ମସିହାରେ ଗୁଣୁପୁର ଏବଂ ମାଲକାନଗିରି ସବଡିଭିଜନ ଏବଂ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଜେପୋର | ଶେଷରେ, 1992 ରେ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଚାରୋଟି ନୂତନ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା - ଜେପୋର ଏବଂ କୋରାପୁଟ ସବଡିଭିଜନ୍ ମିଳିତ ଭାବରେ କୋରାପୁଟର ନୂତନ ଛେଦନ ଜିଲ୍ଲା ଗଠନ କରିଥିଲେ |

2000 ପରେ ନକ୍ସଲବାଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା, ଯଦିଓ 2014 ପରେ ହିଂସା ପରିସ୍ଥିତି ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ରେଡ କରିଡରର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନରେ ପୋଲିସ ଏବଂ ସାମରିକ ବାହିନୀର ବ୍ୟାପକ ନିୟୋଜନ ରହିଛି।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କୋରାପୁଟ ର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ, ଯାହା ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଙ୍କୁ ଆକୁର୍ଷ୍ଟ କରି ଟାଣି ନିଆ ତା ପାଖକୁ:-

୧) ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା:-

କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା ନାମକ ଏକ ଚୂନ ପଥର ଗୁମ୍ଫା ମିଳିଥିଲା | ଆକାରରେ ବଢୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିବା ଶିବଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ଅବସ୍ଥାନର ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ | ଏହି ଗୁମ୍ଫାକୁ ପରିଦର୍ଶକମାନେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଥାନ୍ତି |

ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲବମ୍ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ | ରାମଗିରି ଗଛ ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରି ରହିଥାଏ | ପାହାଚର ଏକ ସେଟ୍ ଉପରକୁ ଯାଇ ଗୁମ୍ଫାରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବେ | ଗୁପ୍ତଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା, ଯାହା ଦେଶର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଗୁପ୍ତ କେଦାର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ରାମାୟଣରୁ ଭଗବାନ ରାମଙ୍କ ସହ ଜଡିତ |

ଚୂନ ପଥର ଗୁମ୍ଫା ଭିତରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗମ୍, ଯାହା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ, ଏକ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ସୀତା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବ ଦାଣ୍ଡକାରଣିଆ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗମ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ମିଳିଥିଲା ।

୨) ଆଦିବାସୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ:-

କୋରାପୁଟରେ ଆଦିବାସୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପଛରେ ଅବସ୍ଥିତ | ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଆଦିବାସୀ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଏବଂ ବସ୍ତୁ ରହିଛି | ପରିଦର୍ଶକମାନେ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ମୂର୍ତ୍ତି, କଳାକୃତି, ଅଳଙ୍କାର, ଚିତ୍ର, ଏବଂ ନୃତତ୍ତ୍ୱିକ ବସ୍ତୁ ପାଇପାରିବେ |

ଏହା ସହିତ, ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଏକ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଅଛି | କୋରାପୁଟର ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ହେଉଛି ସରକାରୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଟାଉନ ହଲରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜୈନ ଯୁଗର କଳାକୃତି, ପ୍ରାଚୀନତା ଏବଂ ହସ୍ତତନ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ରହିଛି |

୩) ଡୁଡୁମା ଜଳପ୍ରପାତ:-

ଏହି ଜଳପ୍ରପାତ 175 ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଅଟେ | ମାଛକୁଣ୍ଡ ନଦୀ ଜଳପ୍ରପାତ ସୃଷ୍ଟି କରେ | ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପର୍ବତ ଏବଂ ସବୁଜ ଉପତ୍ୟକା | ଅବସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାୟତ "" ମସ୍ତ୍ୟ ତୀର୍ଥ"କୁହାଯାଏ | ଏହାର ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏହି ସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ | ଡୁଡୁମା ଜଳପ୍ରପାତ ନିକଟରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ହେଉଛି ଡୁଡୁମା ଠାରୁ ତିନି କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଅଙ୍କଦୋଲି, ଯେଉଁଠାରେ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟମାନେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି |

୪) ଦେଓମାଲି ( ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ ଶିଖର )

ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ ଶିଖର ହେଉଛି ଦେଓମାଲି, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ 1672 ମିଟର ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ | ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ହେବା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କୁ ଟ୍ରେକିଂ, ପର୍ବତାରୋହଣ ଏବଂ ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ଗ୍ଲାଇଡିଂ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କ୍ୟାମ୍ପର୍ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ଉତ୍ସାହୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି | ପରିଦର୍ଶକମାନେ କୋରାପୁଟ ସହରରୁ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ଯାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି |

ଏହି ପାର୍ବତ୍ୟ ସୀମା କାନସାସ୍, ବାରାଜ, ଭୁମିଆ, ମାଲିସ୍ ଏବଂ ଭୋଟିୟସ୍ ସମେତ ଅନେକ ଜନଜାତିର ବାସ କରନ୍ତି | ବକ୍ସାଇଟ୍, ଚୂନ ପଥର ଏବଂ ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ସମେତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ବଳରେ ଭରପୂର | ପାହାଡଗୁଡିକ ଝରଣା ଏବଂ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ | ଓଡ଼ିଶାର ଚମତ୍କାର ଚମତ୍କାରତାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିନିଧୀ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଦେଓମାଲିର ଉପରୁ ଉପତ୍ୟକା ଉପରେ ଦୃଶ୍ୟ |

୫) ହାତୀପଥର ଜଳପ୍ରପାତ:-

ଜଳପ୍ରପାତ ଚମତ୍କାର ଏବଂ ମୋଟା ଗଛ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଘେରି ରହିଥାଏ | ନାଗାଭାଲୀ ନଦୀରେ ଦୁଇଟି ଜଳପ୍ରପାତ ସହିତ ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନ | ପାହାଡ ଉପରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ବିରାଟ ପଥର ବୃହତ୍ ହାତୀ ପରି ଏବଂ ପରିବାର ସହିତ ସମୟ ବିତେଇବା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ | ହାତୀପଥର, ଏକ ଗଭୀର କଟା ଉପତ୍ୟକା, ପିକନିକ୍ ଏବଂ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନ |

ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଏଠିକି ଆସନ୍ତି, ଏହାର ଆଖପାଖ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ନାଗାଭାଲୀ ନଦୀ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଜଳପ୍ରପାତ | ନିକଟରେ ଅନେକ ଭଲ ପାଉଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି |

୬) ଦାମନ ଯୋଡି:-

ଦାମନ ଯୋଡି ଅଞ୍ଚଳ ପାହାଡ଼ିଆ ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଅଟେ | ଏସିଆର ବୃହତ୍ତମ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ନାଲ୍କୋ, ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଟ୍ରେକିଂକୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ |

୭) ସାବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର:-

ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ 2900 ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ | ସହରର ଚମତ୍କାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ପରିବେଶ ହେତୁ ଏହା ଏକ ଲାଭଦାୟକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶ୍ୱକୁ ପରିବହନ କରିଥାଏ |

୮) ଜଗନ୍ନାଥ ସାଗର:-

ଜୟପୁର ସହରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସାଗର ହ୍ରଦ ଅଛି | ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ପାର୍କ ଏବଂ ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଏକ ବୋଟିଂ କ୍ଲବ୍ ଅଛି | 1716 ମସିହାରେ, 300 ଏକର ଜମିରେ ପୋଖରୀ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ-୨୦, ୦୦୦ ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଏହି ପୋଖରୀକୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।

ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ କୋରାପୁଟ ଏବଂ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପୋଖରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ସୁନ୍ଦର ଆକର୍ଷଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା |

୯) ସୁନାବେଢ଼ା :-

କୋରାପୁଟ ଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା 18 କିଲୋମିଟର | ଏହା ଏକ ଆଧୁନିକ ଟାଉନସିପ୍ ଯାହାକି ଏହାର MIG ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ସୁଖୋଇ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଯାହା ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ |

୧୦) କେଚେଲା:-

ଏକ ଗାଁ ତମ୍ବା ଥାଳି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | ପ୍ରାୟ 30 ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ତିର୍ତ୍ତନକରାର 05 ଚିତ୍ର ରହିଛି ଯଥା ରେସଭାନାଥ, ମହାବୀର ଜୈନ ,ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ, ଜାଖିଆ ଏବଂ ଜାଖାନୀ | ପ୍ରତିଛବିଗୁଡିକ ବହୁତ ଯତ୍ନ ସହକାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏକ ଉଚ୍ଚ ମାନର କଳା ହାସଲ କରିଛି ଯାହା ମଧ୍ୟଯୁଗରେ କେଚେଲା ଜୈନ ଧର୍ମର ଏକ ଆସନ ବୋଲି ସୂଚିତ କରେ |

କୋରାପୁଟ - ପ୍ରାକୃତିକ ସୋନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ର ଗନ୍ତାଘର ( Koraput -A heaven of natural beauty 😍)

......