ଐତିହାସିକମାନେ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲେଖନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ମଧ୍ୟ ଇତିହାସ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହା କରନ୍ତି, ଯେକୌଣସି ପୁରାତନ କଳାକୃତିର ଭୌତିକ ଅବଶେଷରୁ ଯାହା ଖୋଳିବା ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥାଏ।ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ

ଅନ୍ୟତ୍ର ରେକର୍ଡ କରିପାରନ୍ତି।

ସଂରକ୍ଷଣ :

ଐତିହାସିକମାନେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଅଭିଲେଖାଗାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଐତିହାସିକ ସାମଗ୍ରୀର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହ ରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି। ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ କଳାକୃତି, ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟଗୁଡିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷଣ, ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉପରେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରନ୍ତି।

ଇତିହାସ ର ସାହାଯ୍ୟ :

ଏହା ପରିଚୟ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବନା ପ୍ରଦାନ କରେ।ପୃଷ୍ଠଭୂମି, ଏବଂ ଜୀବନର ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଏହା ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ।

ବିଭିନ୍ନ ମାନବ ବ୍ୟାପାର, - ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟାପାର, ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୀମା ସହିତ।ଇତିହାସ ଜାଣିବା ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ :

ସେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ ତଥା ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ।

ସେ ୧ ଡ଼ିସେମ୍ବର ୧୯୦୯ ମସିହା,ଖିଚିଂ, ମୟୁରଭଞ୍ଜ ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ସେ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଭଞ୍ଜ ରାଜବଂଶର ପୂର୍ବତନ ରାଜଧାନୀ ଖିଚିଙ୍ଗରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ସାଗର ପାନିଗ୍ରାହି କିଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିରରେ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ସେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ବି.ଏ ଏବଂ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏମ। ସେ ତାଙ୍କର ପି.ଏଚ.ଡି. ୧୯୫୪ ମସିହାରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେମିନାଲ କାମ ପାଇଁ, ଦି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ।

ସେ ୧୯୩୭ ରୁ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ASI) ରେ କୁମ୍ଭାରରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ। ତା’ପରେ ସେ ୧୯୪୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇତିହାସର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ଶିକ୍ଷା ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ପୁନର୍ବାର ଶିକ୍ଷାଦାନକୁ ଫେରିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୪୭ ରୁ ୧୯୫୧ ମଧ୍ୟରେ।ସେ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଅଧୀକ୍ଷକ ଭାବରେ ASI ରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ। ସେ ଇତିହାସର ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ।

ଓଡିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ତରଫରୁ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ପାଇଁ ସେ ସାହିତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପାଇଥିଲେ" ମୋ ସମୟ ର ଓଡ଼ିଶା"ପାଇଁ।ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାହାଣୀ ହେଉଛି ପୁଷ୍ପପୁର ରେ ବର୍ଷାବରଣ।

କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ଇତିହାସ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ପ୍ରତ୍ନାତତ୍ତ୍ୱ ୧୯୬୦

• ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ

• ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ, ୧୯୬୧

• ଇତିହାସ ଓଡ଼ିଆ କିମ୍ବଦନ୍ତି , ୧୯୬୪

• ଓଡ଼ିଶା ର ସଂସ୍କୃତ ଓଡ଼ିଆ ଇତିହାସ ରେ ଯାଜପୁର,୧୯୭୩

• ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ପୁନଐତିହାସିକ ଚିତ୍ର, ୧୯୭୬

ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ, ୧୯୮୧

ମୋ ସମୟ ର ଓଡ଼ିଶା (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)

କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହି ୧୯୮୭ ରେ ୭୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହାନ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଏବଂ ଦୁଇ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Krusnachandra panigrahi

କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ