न मातुः परदैवतम्। ମାଆ ଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଦେବତା ନାହାନ୍ତି। "ମାଆ" ଏହି ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷରରୁ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ। କହିବାକୁ ଗଲେ ମା' ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଜାହିର କରିବା ଲାଗି ସେମିତିରେ ତ କୌଣସି ବିଶେଷ ଦିନର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ କାରଣ ମାଆ ଜୀବନରେ ଥିଲେ ପ୍ରତ୍ୟୋକ ଦିନ ହିଁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସୁଖର ଦିନ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଦିବସ ଭଳି ମାତୃ ଦିବସରେ ମଧ୍ୟ ମାଆ ପ୍ରତି ଥିବା ଭାବନାକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରିବା ଏକ ସୁଯୋଗ ବା ବାହାନା ମାତ୍ର। ମୋ ଅନୁସାରେ ମା' ପାଇଁ ଦିନ ଟିଏ ନୁହେଁ, ସବୁ ଦିନ ମା' ପାଇଁ। ସଂସ୍କୃତରେ କୁହାଯାଇଛି: "जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी"। ଅର୍ଥାତ୍ ମାଆ ଓ ମାତୃଭୂମି ସ୍ୱର୍ଗ ଠାରୁ ବଡ଼। ସେ ଅତୁଳନୀୟ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ।

ଆମକୁ ସମାଜରେ କେହି ଯଦି ଜଣେ ହଠାତ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି ତୁମ ମାଆ କଣ କରନ୍ତି? ଆମେ ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ଉତ୍ତର ରଖୁ - କିଛି ନାହିଁ! କେବଳ 'ହାଉସ୍ ୱାଇଫ'! ଏପରି କହିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ବିବେକ ନିଜକୁ ବାଧା ଦବା କଥା। କାରଣ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ବା ମାଆ ହାଉସ୍ ୱାଇଫ ନୁହନ୍ତି ବରଂ ସେମାନେ "HOUSE MAKER"।ଯିଏ ଗୃହର ସାକ୍ଷାତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ଘର ଭଳି ଲାଗେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଘରର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ, ଯିଏ ସ୍ନେହ,ପ୍ରେମ ଓ ମମତାର ଗନ୍ତାଘର, ଗୃହର ନିର୍ମାତା, ସମସ୍ତ ନବ କଳିକାକୁ ଯିଏ ସୁନ୍ଦର ସୁବାସିତ ପୁଷ୍ପ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରାନ୍ତି, ଯେ ମମତ୍ଵବୋଧର ପ୍ରତୀକ ଓ ଯାହାଙ୍କ ଅତୁଟ ଭଲପାଇବା ପରିବାର ଓ ସମାଜରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହକାରେ ବାନ୍ଧି ରଖେ, ସେ କଦାପି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ସେ ଆମ ମାଆ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ ଓ ସେ ସଦାସର୍ବଦା ଅସାଧାରଣ।

ମାଆ ର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଏତେ ଶକ୍ତି ଥାଏ ଯେ ତା'ର ସନ୍ତାନ ନିକଟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବି ଆସିବାକୁ ଭୟ କରେ।

କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଆଧୁନିକ ଯୁବପିଢ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିନରେ ନିଜ ମାଆ ଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଲା ଭଳି ଅନେକ କଥା, ମାଆଙ୍କ ଭାବନାକୁ ଆଘାତ ହେଲା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ତଥା ମାଆ ଙ୍କୁ ଭଲ ପାଉଛୁ କହି ସେହି ପବିତ୍ର 'ମାଆ' ଶବ୍ଦକୁ ବ୍ୟବହାର କରି କେତେ ଯେ ଅସଭ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ଳୀଳ ଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି ତା'ର ହିସାବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ "ଦିନେ ନାହିଁ କାଳେ ନାହିଁ ଗହ୍ମା ପୁନେଇଁ ରେ ମାଇଁ ମାଇଁ" ଭଳି ମାତୃ ଦିବସ ଆସିଲେ ମାଆଙ୍କ ସହ ସେଲ୍ଫି ନେଇ ଜାକଜକମରେ 'Happy mother's day' ଲେଖି କେକ୍ କାଟି, ଫୋଟୋ ଉଠାଇ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟ୍ୟମରେ ଲମ୍ବା ଚଉଡା ଭାବେ ଲେଖି ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ହେଲେ ଲାଭ ଵା କଣ? ଯଦି ଆମେ ମାଆ ଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦିନ ମାନଙ୍କରେ ଅନେକ କଟୁ ବାକ୍ୟ କହି, ମାତୃ ଦିବସରେ Happy mother's day କହିଲେ!

ଏ. ପି.ଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ କହିଥିଲେ : "Everyone retires, but mother never retires".ମାଆ କଦାପି ଅବସର ନେଇ ନଥାଏ l

ଆପଣ ଥରେ ଭାବି ଦେଖନ୍ତୁ, ଜଣେ ନାରୀ ମାଆଟିଏ ହେଲା ପରେ ସେ ମା'ଦୁର୍ଗା ଙ୍କ ଦଶ ହାତ ପରି କେତେ କେତେ କାମ ଏକା ସାଙ୍ଗରେ କରିଥାଏ ଯେପରିକି,

ସକାଳୁ ଉଠି ଘରର ସକଳ କାମ, ପିଲାମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ, ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାକୀ ରୋଷେଇ, ସ୍କୁଲ, ଅଫିସ୍ ବା ନିଜ କର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ କାମ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଜାଣି ଶାଳୀନତା ତଥା ବିନମ୍ରତାର ସହ ବ୍ୟବହାର,ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପାଠ ପଢା, ସମସ୍ତେ ଖାଇଲା ପରେ ଖାଇବା, ସମସ୍ତେ ଶୋଇ ସାରିବା ପରେ ଶୋଇବା ଓ ସମସ୍ତେ ଉଠିବା ପୂର୍ବରୁ ଉଠି ପୁଣି କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏ ସବୁ କଣ ଛୋଟ କଥା? ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ପରିବାର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମାଜରେ କେତେ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ କେତେ ଯେ କଥା ଶୁଣି ସେ ଚୁପଚାପ୍ ସହିଯାଏ ତାର ଠିକଣା ନାହିଁ। ତେଣୁ ମାଆଙ୍କୁ ଭଗବାନର ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି। ସୁନା ରୂପା ହୀରା ମୋତି ମାଣିକ ଦେବା ଅପେକ୍ଷା ତା ମନ ବୁଝି ତା ବୋଲ ସବୁ ମାନି, ସେବା କରି, ସବୁବେଳେ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ହିଁ ସବୁଦିନ ହେବ "ମାତୃ ଦିବସ"।

ହେଲେ ଅଦ୍ୟ ଦୁଃଖର ବିଷୟ ଏହା ଯେ, ଯେଉଁ ମାଆ ଚାରି ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଝିଅକୁ ନିଃସ୍ଵାର୍ଥପର ଭାବେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରି ଛୋଟ କଢ଼ିଟିରୁ ବଡ଼ ଫୁଲ ଟିଏ କରେଇଲା , ଆଜି ସେହି ମା' ବୟସ୍କ ହୋଇଗଲା ପରେ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଝିଅ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପାଖେ ରଖିବାକୁ ନାକ ଟେକୁଛନ୍ତି। ଭାଇ ଭାଇ ଭିତରେ ମାସ ମାସର ହିସାବ ହୁଏ କୁଆଡେ! ୨ମାସ ବଡ଼ ଭାଇ ରଖିଲେ ଆଉ ୨ମାସ ମଝିଆ ଭାଇ ମାଆକୁ ରଖିବ। ଆହୁରି ଲଜ୍ଜାର ବିଷୟ ଘର ଥାଇ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ବୋହୂ ନାତି ନାତୁଣୀ ଝିଅ ଜ୍ବାଇଁ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ମାଆ କୁ ବୋଝ ବୋଲି ଭାବି ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ଛାଡ଼ିଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି।

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ, କିପରି ତୁମ ବିବେକ ଓ ମାନବିକତା ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି ସତେ! ଏତେ ବଡ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ନିଷ୍ଠୁର କିପରି ହୋଇପାରୁଛ ତୁମେ? ମନ କିପରି ଭୁଲି ଯାଉଛି ତା'ର ଅକଥନୀୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ମୋ ବାପା ଟା ଲୋ! ମାଆ ଟା ଲୋ! କହି କହି ମଣିଷ କରିଥିବା ସେହି ମାଆ କୁ! କିପରି? ମନେ ପକାଅ ଥରେ ତମେ ଯେତେବେଳେ ଛୋଟ ଥିଲ କୁନି ପାଟିରେ ଖନେଇ ଖନେଇ କେତେ କଥା କହିଯାଉଥିଲ ତାକୁ କେହି ବୁଝିବାକୁ ସମର୍ଥ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଯଦି କେହି ବୁଝିପାରୁଥିଲା ତ ସେଇ ଆମ ମାଆ। ଆଉ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ସମୟ ତାକୁ ବୟସ୍କ କରିଦେଇଛି, ଅଣ୍ଟା ପଡ଼ିଯାଇଛି, ହାତ ଗୋଡ ଆଉ ଚାଲୁନି, ଦାନ୍ତ ଅଧା ପଡିଗଲାଣି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ନୟନରେ, ଧୁଡୁଧୁଡ଼ିଆ ଚର୍ମରେ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ଭଳି କିଛି ତୁମକୁ ଖନେଇ ଖନେଇ କହୁଛି ତାକୁ ନ ବୁଝି ସେଥିରେ ତୁମେ ବିରକ୍ତି ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରି ତା'ର କୋମଳ ଭାବନାକୁ ଆଘାତ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଗୋଇଠା ମାରି ଚାଲି ଗଲା ପରି ଚାଲିଯାଉଛ। ନଚେତ୍ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ଛାଡ଼ିଦେଇ ଆସୁଛ! ସତରେ କେତେ କଷ୍ଟ ହେଉଥିବ ତା' ଆତ୍ମା କୁ ଭାବି ଦେଖ।

କେବଳ କେକ୍ କାଟି, ଫୋଟୋ ଉଠାଇ ଷ୍ଟାଟସ୍ ଓ ଷ୍ଟୋରୀ ଦେଇ "ମଦର୍ସ ଡେ" ପାଳନ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ତା'ର ମୂଲ୍ୟ ଓ କଷ୍ଟ କୁ ବୁଝି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେବା ଶୁଶ୍ରୂଷା କରି, ତାର ମନକୁ ବୁଝି, ସେ ଯେପରି ଆମକୁ ଭଲ ପାଉଛି ଆମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଭଲ ପାଇଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପାଳନ ହେବ ମାତୃ ଦିବସ। ମାଆକୁ ଭଲ ପାଇବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଲପାଇବା ସହ ସମାନ। ପୃଥିବୀକୁ ଭଲ ପାଇବା ସହ ସମାନ । ଶେଷରେ କହିବି :

ଅସୀମ ଧର୍ଯ୍ୟର ଦେବୀ ସିଏ ସତେ

ସମର୍ପଣର ସାଗର,

ଲେଖିବାକୁ ତାକୁ ଶବ୍ଦର ଅଭାବ

ସେ ପରା "ମାଆ" ଆମର ।।

_ ଶାଶ୍ଵତୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ

କଳା ତୃତୀୟ ବର୍ଷର ଛାତ୍ରୀ

ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭୁବନେଶ୍ୱର।

ମାଆ: ଅସୀମ ଧର୍ଯ୍ୟର ଦେବୀ

ସର୍ବଂସହା ନାରୀ