ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରର ସ୍କେଚ୍

(୧ମ ଦୃଶ୍ୟ)

ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରେ ବାପା ଏବେ ବେଶ୍ ଶାନ୍ତ ଓ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଆଗପରି ତାଙ୍କର ଆଉ କଡ଼ା ଅନୁଶାସନ, ନାଲି ଆଖି, ଧମକ, କ୍ରୋଧରେ ଚିଡ଼ି ଚିଡ଼ି ହେବା ଗୁଣ ଆଉ ଦେଖା ଯାଉନି। ଘରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଖୁବ୍ କମ୍ ଓ ଧିର ସ୍ବରରେ କଥା ହେଉଛନ୍ତି। ସର୍ବଦା ମୁଖ ମଣ୍ଡଳ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ଓ ମଳିନ ଦେଖା ଯାଉଛି।

ବଡ଼ି ଭୋର୍ ରୁ ଉଠି ଫୁଲ ତୋଳିବାକୁ ଚାଲି ଯାଆନ୍ତି। ଫୁଲତୋଳା ସାରି ଘରକୁ ଫେରି ଝିଅ ମାମୁନୀ ଓ ପୁଅ ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁକୁ ସ୍ନେହ ବୋଳା କଣ୍ଠରେ ନିଦ୍ରା ତ୍ୟାଗକରିବାକୁ ଡ଼ାକ ଛାଡ଼ନ୍ତି। ପିଠିକୁ ଆଉଁଶି ଉଠାଇ ଦିଅନ୍ତି। ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଠାକୁର ପୂଜା କାମରେ ଲାଗି ଯାଆନ୍ତି। ମାଆଙ୍କ ଫଟୋରେ ପାଣି ଛିଞ୍ଚି ଫୁଲଟିଏ ଦିଅନ୍ତି, ନିଜ ଓଦା ଗାମୁଛାରେ ଫଟୋକୁ ପୋଛି ଦିଅନ୍ତି, ଚନ୍ଦନ ଟିକାଟିଏ ମାଆଙ୍କ କପାଳରେ ଲଗାଇ ଦିଅନ୍ତି ଆଉ ଶେଷରେ ମା'ଙ୍କ ଫଟୋ ଚାରିପଟେ ଧୂପକୁ ୪ଥର ଘୂରାଇ ଧୂପଦାନୀରେ ଧୂପ ଖେଞ୍ଚି ଦିଅନ୍ତି। କିଛି ସମୟ ଲୁହ ଛଳଛଳ ଆଖିରେ ମା'ଙ୍କ ଫଟୋକୁ ବଲବଲ କରି ଚାହାଁନ୍ତି। ତା'ପରେ ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ଗାମୁଛାରେ ଲୁହ ପୋଛି ପକାନ୍ତି କାଳେ କିଏ ଦେଖି ନେବ ତାଙ୍କ ଲୁହକୁ। ତରତରରେ ସନିଆ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି କପେ ଚାହା ପିଇବା ପାଇଁ ଆଉ ପୁଅଝିଅଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଜଳଖିଆ ଆଣିଦେବା ପାଇଁ। ଝିଅକୁ ଘର ଝାଡୁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରୋଷେଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ତା'ପରେ ସାର୍ଟ ପକେଟ୍ ରୁ କିଛି ଟଙ୍କା ବାହାର କରି ଝିଅ ହାତକୁ ବଢ଼େଇ ଦିଅନ୍ତି। ଘରେ ନିଆଁ ଲାଗିଗଲେ ଯିଏ ଯେମିତି ଘରୁ ଦୌଡ଼ି ପଳାଏ ଠିକ୍ ସେହିପରି ସକାଳ ୯ଟା ପୂର୍ବରୁ ନିକଟସ୍ଥ କାଜୁ ଫେକ୍ଟ୍ରିକୁ ଚାଲି ଯାଆନ୍ତି, କାଳେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ପଛରୁ ଡ଼ାକିଦେବ ଖାଇବାକୁ। ସେଠାରେ ଖୁବ୍ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଝିଅର ଫୋନ୍ ରେ ଡ଼ାକରା ନ ଆସିବା ଯାଏଁ ଘରକୁ ଖାଇବାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ବେଳେବେଳେ କାମ ଅଧିକ ଥିଲେ ପାଉଁରୁଟି ଖଣ୍ଡେ ଖାଇ ଦେଇ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ବାରଣ କରନ୍ତି।

ସନ୍ଧ୍ୟା ୭ଟା ପରେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି। ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ପୂଜାପାଠ କରନ୍ତି। ରାମାୟଣ ପଢ଼ନ୍ତି। ରୋଷେଇ କାମରେ ଝିଅକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ତା'ପରେ ଖବରକାଗଜ ଧରି ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡାରେ କାଠ ଚୌକି ଉପରେ ବସିପଡ଼ି ତନ୍ନ ତନ୍ନ କରି ପଢ଼ନ୍ତି। ପୁଅଝିଅଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ବାଢ଼ି ଖାଇବା ପାଇଁ ଡ଼ାକନ୍ତି। ମଝିରେ ମଝିରେ ଖଣ୍ଡିଏ ବିଡ଼ି ଟାଣି ପକାନ୍ତି। ଆଉ ଖବରକାଗଜ ପଢୁ ପଢୁ କେତେବେଳେ ଯେ ତାଙ୍କ ଆଖିକୁ ନିଦ ମାଡ଼ି ବସେ ସେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଖାଇବା ସମୟ ହୋଇଗଲେ ଡକା ପଡ଼େ ଖାଇବା ପାଇଁ। ଅଳ୍ପ ଖାଆନ୍ତି। କେବେ କେମିତି ବାଧ୍ୟ କରି ମନା କରିଦିଅନ୍ତି ଖାଇବା ପାଇଁ। ଶୋଇ ପଡ଼ନ୍ତି ମୁହଁ ମାଡ଼ି। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ବାଳ ଝଡ଼ି ଝଡ଼ି ଯାଉଛି, ମୁଣ୍ଡ ଧିରେ ଧିରେ ଚନ୍ଦା ହେବାରେ ଲାଗିଛି, ବାଳ ପାଚିବାରେ ଲାଗିଛି କିନ୍ତୁ ସେ ଆଉ ରଙ୍ଗ କରୁ ନାହାଁନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆପାଦମସ୍ତକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ କେହି ବି କହିପାରେ ସେ ଯେମିତି ଏକ ପତ୍ରଝଡ଼ା ଥୁଣ୍ଟା ନିମ୍ବ ଗଛ ପାଲଟି ଯାଇଛନ୍ତି। ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ବାପା ବୋଧହୁଏ ଦୁଃଖ ଜଞ୍ଜାଳରେ ଘାଣ୍ଟି ହୋଇ ହୋଇ ମାଆ ପାଲଟି ଗଲେଣି।

(୨ୟ ଦୃଶ୍ୟ)

ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରେ କାଳି ଅନ୍ଧାର ରାତିରୁ ପାଠପଢ଼ି କରୁଛି। ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠୁ ଉଠୁ ହାତ ଦେଖି ପ୍ରାତଃ ବନ୍ଦନା ମନ୍ତ୍ର ପଢୁଛି। ନିଜ ଶୋଇଥିବା କନ୍ଥା-ପଟିକୁ ଝାଡ଼ି ଭଲ ଭାବରେ ଚଉତା କରି ରଖୁଛି। ସକାଳୁ ଉଠି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଦୂର ଗାଁକୁ ଟିୟୁସନ୍ ପଢ଼ାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ସକାଳ ୯ଟା ହେଲା ବେଳକୁ ଘରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଉଛି। ରନ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ତ ଭଉଣୀକୁ ମାଗି ଖାଉଛି ନଚେତ୍ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ଗିଲାସେ କି ଚୁଡ଼ା-ଚିନି ଚକଟା ଖାଇ କଲେଜ୍ କୁ ଯାଉଛି। କଲେଜ୍ ପଢ଼ା ସରିଲେ କମ୍ପୁଟର୍ କ୍ଲାସ୍ ଯାଉଛି। ତା'ପରେ ଟିୟୁସନ୍ ସାରି ସନ୍ଧ୍ୟା ଛ'ଟା ରୁ ସାତଟା ଭିତରେ ଘରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଉଛି। ଘରକୁ ଫେରିଲାବେଳେ ହାଟରୁ ସଉଦା ଧରି ଘରକୁ ଫେରୁଛି। ଗାଧୁଆ ପାଧୁଆ ସାରି ନିଜ ପଢ଼ା ଲେଖାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଛି। ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ-ବେସରକାରୀ ଚାକିରି ପ୍ରତି ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଉଛି। ଭଉଣୀ ଯାହା ରାନ୍ଧି ଦେଉଛି ସୁଆଦ ହେଉ ଅବା ଅସୁଆଦ ହେଉ କିଛି ନ କହି ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ଖାଇଯାଉଛି। ଛୁଟିଦିନମାନଙ୍କରେ ନିଜ ପୋଷାକପତ୍ର ନିଜେ ସଫା କରୁଛି। ଭଉଣୀକୁ ବେଳେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ଘରର ଜଞ୍ଜାଳ, ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି ଯାଉଛି ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି କରି ଜିର୍ଣ୍ଣସିର୍ଣ୍ଣ ବଳଦଟେ ପାଲଟି ଗଲାଣି।

(୩ୟ ଦୃଶ୍ୟ)

ମାମୁନୀଟା ଆଗରୁ ଭାରି ଗେହ୍ଲେଇ ଓ ଫୁଲେଇ ଥିଲା। ଆଦ୍ୟ ଯୌବନରେ ପଦାର୍ପଣ କଲା ପୂର୍ବରୁ ମାଆ ଚାଲିଗଲେ। ଘରର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ବଢ଼ିଲା। କଦଳୀ ମଞ୍ଜା ପରି ମାସଂଳ ଭରା ଡଉଲ-ଡାଉଲ ଚେହେରାଟା ଏବେ ଶୁଖି ଶୁଖି ଯାଉଛି। ଗୋରା ତକ୍ ତକ୍ ପଦୁଅଁ ଫୁଲିଆ ମୁହଁଟା ବାୟୁ ନିଷ୍କାସିତ ବେଲୁନ୍ ପରି ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଯାଇଛି। ମାଆ ଥିଲା ବେଳେ ସୌଖିନରେ ଥିବା ରବର କଣ୍ଢେଇଟା ଏବେ ଘରର ସବୁ କାମକୁ ମୁଣ୍ଡେଇଛି। ସକାଳ ପହରୁ ସଅଳ ଉଠି ଘର ଝାଡୁ କରୁଛି, ପାଣି ଆଣୁଛି, ବାସନ ମାଜୁଛି, ଫୁଲ ଗଛମାନଙ୍କରେ ପାଣି ଦେଉଛି, ବାଡ଼ି ବଗିଚାରେ ମାଆ ଲଗେଇଥିବା ଫଳମୂଳ ଓ ଶାଗଗଛରେ ପାଣି ଦେଉଛି। ତର ବରରେ ସକାଳର ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ରୋଷେଇ କରିବା ପାଇଁ ଚୂଲି ମୁଣ୍ଡରେ ବସି ଯାଉଛି। ଭାତ ତିଅଣଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ବି ପିଠାପଣା ସବୁ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ, ସବୁକିଛି ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ହେଉଛି କିନ୍ତୁ ସବୁଥିରେ ସେଇ ମାଆର ମହକଟା ଅଭାବ ରହି ଯାଉଛି। ଘର ସାଜସଜ୍ଜା କରୁଛି। ବାପା କିଣିଦେଇଥିବା ସିଲାଇ ମେସିନ୍ ରେ ପୁଣି ବ୍ୟାଗ୍, କପଡ଼ାପତ୍ର ସିଲାଇ କରୁଛି। କିଛି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରୁଛି ତାହା ଘର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯୋଡ଼ି ଦେଉଛି। ବାପାମାଆ ପାଖେ ନୂଆଁ ଜାମା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ଅଳି କରୁଥିବା ଝିଅଟା ଆଜି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଚାପରେ ମୁକ ହୋଇଯାଇଛି। ସଞ୍ଜବେଳେ ଚଉଁରା ମୂଳରେ ସଞ୍ଜବତୀ ଜାଳୁଛି। ଧୂପରେ ବାସ୍ନାରେ ମହକିତ ହେଉଛି ଘର ଓ ଦାଣ୍ଡ। ଅଥଚ ସେ ଆଲୋକ କି ବାସ୍ନାରେ ବିଭୋର ହେଉ ନାହାଁନ୍ତି କିଏ। ସବୁକିଛି ଶୋକଛାୟାରେ ଗ୍ରସ୍ତ। ମାଆ ଗଲା ପରଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଆଉ ଝିଅ ହୋଇ ରହି ନାହିଁ, ଏକ ରୁଗ୍ଣ କାମଧେନୁ ପାଲଟି ଯାଇଛି।

ସାରା ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଆଜି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଜୀବ ସ୍ବୟଂ ଚାଳିତ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସକାଳୁ ଉଠିବା ପରଠୁ ରାତିରେ ନିଦ୍ରା ଯିବା ଯାଏଁ ସମସ୍ତେ ଆପଛାଏଁ ନିଜ ନିଜ କାମ କରି ଯାଉଛନ୍ତି। ପରିବାରରେ ଦିଶୁନି ମିଛି ମିଛିକା ରାଗ-ଋଷା ଆଉ ଅଭିମାନ, କି ଛୋଟମୋଟ ମିଠା ଦୁଷ୍ଟାମୀ। ସବୁ କିଛି ଶାନ୍ତ ଓ ନିସ୍ତବ୍ଧ ଠିକ୍ ମଶାଣି ଭୂଇଁ ପରି। ଏ ସବୁକିଛି ପାଲଟି ଯାଇଛି, ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରେ ପରେ...।

=×=×=×=

ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରର ସ୍କେଚ୍

ମାଆ ଚାଲିଯିବା ପରର ଦୃଶ୍ୟପଟ