ପ୍ରାଚୀନ ରହସ୍ୟ:

କଥିତ ଅଛି,ଵର୍ଷାନାଂ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ,ଦେଶାନାଂଉତ୍କଳ ଶ୍ରୁତ

ଉତ୍କଳସ୍ୟ ସମଦେଶ ,ଦେଶନାସ୍ତି ମହୀତଳେ ।ଅର୍ଥାତ, ବିଶ୍ବ ମଣ୍ଡଳ ରେ ଯେତେ ଦେଶ ରହିଛି, ପୂଣ୍ୟ ଭୂମି ଭାରତବର୍ଷ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ, ଏବଂ ସାରା ଭାରତରେ ଉତ୍କଳ ପରି ମହାନ୍ ରାଜ୍ୟ ଏ ଭୂମଣ୍ଡଳରେ ନାହିଁ। ସେହି ପୂଣ୍ୟ ଭୂମି, ଦେବଭୂମି,ଵୀର ଭୂମି ଚାରୁ ହାସମୟୀ,ଚାରୁ ଭାଷମୟୀ ଉତ୍କଳ ଆମର ଜନ୍ମ ଭୂମି। ଜନ୍ମ ମାତ୍ର କେ ଯାହାର କୋଳ ମଣ୍ଡନ କଲେ, ଯାହା ର ପାଣି ପବନ ଆଲୋକ ରେ ପ୍ରତି ପାଳିତ ହେଲେ , ଯାହା ର ଶାକତଣ୍ଡୁଳ ଆମ ଶରୀର ରେ ଵଳଵୃଦ୍ଧିର କାରକ ରୁପେ ସହାୟକ ହେଲା, ଯାହା ର ସସ୍କାର , ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରାକୁ ଆମେ ଜୀଵନର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ବୋଲି ବାଛି ନେଇଛନ୍ତି, ସେହି ଉତ୍କଳ ମାତାର ସୁଯୋଗ୍ୟ ଦାୟାଦ ହେଉଛନ୍ତି ଆମେ। ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନୀଳ ଭୂଧରମାଳା ରେ ସଜ୍ଜିତ,କଳକଳ ମୁଖରିତ ବିହଙ୍ଗ ମାନଙ୍କର କୂଜନରେ ପରିଶୋଭିତ ,ଆମର ଏ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ। ଅନେକ ଵୈଚିତ୍ର ମୟ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥା ମନୋରମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର, ପ୍ରାସାଦ, ବିସ୍ମୟକର ଶିଳ୍ପ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ, ନୋଵାଣିଜ୍ୟ‌‌‌ ଇତ୍ୟାଦି ରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଆମ ଓଡ଼ିଶା। ଓଡିଆ ଆମ ଭାଷା। ଯେଉଁ ଭାଷାର ଅନ୍ତଃ ସ୍ବରୂପ ମାତୃରୂପିଣୀ ଚେତନା ହିଁ ଆମର ମୌଳିକ ପରିଚୟ। ଯାହା ର ବେଶଭୂଷା,ଆଚାର ଵ୍ୟଵହାର, ରୀତି ନୀତି,ଏକତ୍ବଵୋଧ ହିଁ ଆମର ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଚେତନା। ଶତଶତ ଓଡ଼ିଆ ମାନଙ୍କର ପୂଜା, ଅର୍ଚ୍ଚନା, ନୈବେଦ୍ୟ, ଉପାସନା, ଆରାଧନା, ପ୍ରାର୍ଥନା ର ଦିଅଁ କଳା ଠାକୁର କୋଟି ମଉଡମଣି ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ। ସେଥିପାଇଁ ତ କୁହାଯାଇପାରେ,

ଜଗତେ ସରସେ ଭାରତ କମଳ

ତା ମଧ୍ୟେ କେଶର ପୂଣ୍ୟ ନୀଳାଚଳ।

ଆମ ଜାତି, ସ୍ବାଭିମାନ,ଆଵେଗ ହିଁ ଆମର ଅସ୍ମିତା। ଅତୀତ ର ଗୋୖରବ ମୟ ଇତିହାସ ହିଁ ଆମର ପରିଚୟ। ଯାହା ର ସଂସ୍କୃତି ଆଜି ବିଶ୍ବ ଵିଦିତ।ସଵୁ ମତ,ପଥ,ତତ୍ତ୍ବ, ଦୃଶ୍ୟ, ଦର୍ଶନ, ଚିନ୍ତନ ର ସମାହିତ ସ୍ୱର ହିଁ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ।

ଵାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ। ଓଡ଼ିଶା ର ସଂସ୍କୃତି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି, କେଉଁ ଆବହମାନ କାଳରୁ ଏହା ପ୍ରଵହମାନ ସ୍ରୋତରେ ଭାସି ଆସି ଆମର ସଭ୍ୟତା,ଆଚାର ଵ୍ୟଵହାର ରୀତି ନୀତି କୁ ପରିମାର୍ଜିତ କରିଆସୁଅଛି ।

ମା ସାମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର:

ଭାରତର ଓଡିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ସ୍ଥାନ ଅଟେ। ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଅତୁଳନୀୟ ଐତିହାସିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ଵ ରହିଛି | ଦେବତା, ମା ସମଲେଶ୍ୱରୀ, ସମ୍ବଲପୁର ତଥା ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ମୂଖ୍ୟ ଦେବତା ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଉପାସନା ତଥା ଭକ୍ତିର କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଆସୁଥିଲା।

ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ମା ସାମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏହାର ଇତିହାସ ସହିତ ରହସ୍ୟମୟ ହୋଇ ରହିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଏବଂ ଲୋକନୃତ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ | ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୬ ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସମ୍ବଲପୁରର ପ୍ରଥମ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା | ୧୫୭୦ ରୁ ୧୫୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜତ୍ୱ କରିଥିବା ବଳରାମ ଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବଲପୁର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ଏକ ସେମେଲ ଗଛ ତଳେ ମା ସମାଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଆବିଷ୍କାର କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ରଖିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ତଥାପି, ବଳରାମ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ଉପାସନା ସ୍ଥାନ ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ପରାମର୍ଶ ରହିଅଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସମ୍ବଲପୁରର ଚତୁପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସକ ଏବଂ ରାଜବଂଶ ଦେଖିଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏହାର ଇତିହାସର ସମୃଦ୍ଧ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି |

ଏହି ମନ୍ଦିର, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଛିଡା ହୋଇଛି | ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଵୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ମନ୍ଦିର ଚତ୍ତୁଦିଗ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (ଗରାବଗ୍ରିହା), ଏକ ଫ୍ରଣ୍ଟାଲ୍ ହଲ୍ (ଜଗାମୋହାନା) ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭ ବିଶିଷ୍ଟ ହଲ୍ (ନାଟାମାଣ୍ଡିରା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ମୂଖ୍ୟ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ତାହା ହେଉଛି ମନ୍ଦିରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ |

ମା ସମାଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, କଳା ଗ୍ରାନାଇଟରୁ ଖୋଦିତ ଏବଂ ଏହା ଏକ ବସିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି | ମନ୍ଦିରର ବାହ୍ୟ କାନ୍ଥଗୁଡିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଖୋଦେଇରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ମୋଟିଫ୍ ଚିତ୍ରଣ କରିଥାଏ | ଏହି ଖୋଦନଗୁଡ଼ିକ ସମୟର କଳାତ୍ମକ ଉତ୍କର୍ଷକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ସେହି ସମୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ମିଲ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସମ୍ପାଦନା:

ରାମାୟଣ କଥାବସ୍ତୁରେ ମହୀରାବଣ ଲଙ୍କାଗଡ଼ର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ବଳିଦେବାକୁ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ହନୁମାନ କୌଶଳକ୍ରମେ ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପରାହତ ଓ ମହୀରାବଣଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରାଘାତ କରି ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଅପମାନ ସହ୍ୟକରି ନ ପାରି ଲଙ୍କେଶ୍ୱରୀ ସେହି ସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗକରି ସମଲେଶ୍ୱରୀ ନାମ ଧାରଣ କରି ସମ୍ବଲପୁରରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ ।

ବେଶ ସମ୍ପାଦନା ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ:

ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବୀ ମା’ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ବର୍ଷସାରା ଗୈରିକ ବର୍ଣ୍ଣର ସିନ୍ଦୂର ମଣ୍ଡିତା ହୋଇ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟା (ମହାଳୟା) ଦିନ ମାଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ରୂପରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଥାଏ । ମା’ଙ୍କର ଏହି ନିଆରା ବାର୍ଷିକ ରୂପକୁ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶ ବା ଗଙ୍ଗା ଦର୍ଶନ ବେଶ କୁହାଯାଏ । ପୁଅଜିଉଁତିଆ ପାର୍ବଣଠାରୁ ମା’ଙ୍କର ଷୋହଳ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମହାଳୟା ପୂର୍ବ ଦିନ ମା’ ସତୀ ବେଶରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି । ସେହି ଦିନ ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ ପୂଜକମାନେ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ କର୍ପୁର ମିଶ୍ରିତ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁର ପ୍ରଲେପ ଦେଇ ମା’ଙ୍କୁ ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ସଜାନ୍ତି । ମା’ଙ୍କୁ ଦୁଇଦିନ ଧରି ଧବଳମୁଖୀ ବେଶରେ ରଖାଯାଏ । ମହାଳୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ରୂପ ଦର୍ଶନରେ ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନର ପୂଣ୍ୟ ଲାଭ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।

ନବରାତ୍ର ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ସମ୍ପାଦନା:

ବିଜୟା ଦଶମୀ ଆଗରୁ ୯ ଦିନ ଧରି ମନ୍ଦିରରେ ନବରାତ୍ର ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ୯ ଦିନ ପାଇଁ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ପ୍ରଜବାନ କରନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ଦୀପକୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ନାମ ଲେଖା ଯାଇ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ରଖା ଯାଇ ଥାଏ ଓ ସେଥିରେ ଘୃତ ଅବିରାମ ଭାବେ ଦିଆ ଯାଉଥାଏ ଯେପରି ଦୀପ ନ ଲିଭିବ । ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଯେଉଁ ମାନସିକ କରି ଦୀପ ସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ମାଁ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଥା ଦିନକୁ ଦିନ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ଆସୁଛି ଯେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଆହୁରି ଏକ ବୃହତ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ନିର୍ମାଣ କରୁଛନ୍ତି ।

ଅନ୍ୟ ପାର୍ବଣ ସବୁ ସମ୍ପାଦନା:

ମାଁ ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ମହାଳୟା ଦିନ ସବୁଠୁ ବେଶୀ ଜାକଜମକରେ ପାର୍ବଣ ହଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀପାବଳି , ଦଶହରା ଓ ଅନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ପାର୍ବଣ , ତଥା ନୂଆଖାଇ ପରି ଗଣ ପର୍ବରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ଆରାଧନା ସହ ଭୋଗର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୁଏ । ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନୂଆ ଗାଡି କିଣିଲେ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ହିଁ ପୂଜା କଳା ପରେ ଯାଇ ଚଳେଇ ଥାଆନ୍ତି । ପୁନଶ୍ଛ କେହି ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଆଗରୁ ପ୍ରଥମ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମାଁ ସମଲେଇଙ୍କୁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁନିମନ୍ତ୍ରଣ କଳା ପରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ପ୍ରଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ଵ ମା ସମଲେଶ୍ବରୀ:

ଯାହା ସାମଲାଇ ମା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଶକ୍ତିର ଅବତାର ରୂପ, ପ୍ରାଥମିକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ଉର୍ବରତା, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣର ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ | ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶା ଏବଂ ଛତିଶଗଡର ଲୋକମାନେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ଦିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଅଟେ, ବିଶେଷ କରି ନବରାତ୍ରୀ ପର୍ବରେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ। ନବରାତ୍ରୀ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ନଅ ରାତି', ଅତି ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଷେରାରେ ଶେଷ ହୁଏ | ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ମନ୍ଦିରର ସାକ୍ଷୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରି ରୀତିନୀତି, ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଅଛି ।

ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଭାବ ଦେବୀ ହେଉଛି ବହୁ ଲୋକକଥା, ଗୀତ, ଏବଂ ପର୍ବର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ, ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ | ସମ୍ବଲପୁରୀ ସଂସ୍କୃତି, ଏହାର ଅନନ୍ୟ କଳା ରୂପ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ପ୍ରାୟତଃ ପୂଜାପାଠ ଏବଂ ପୂଜାପାଠରେ ଘେରି ରହିଥାଏ , ମା ସମାଲେଶ୍ୱରୀ |

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢୀର, ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ କାରିଗରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ପ୍ରାୟତଃ ମୋଟିଫ୍ ଦ୍ୱାରା ବୁଣାଯାଇଥାଏ ଯାହାକି ଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଥାଏ |

ଉତ୍ସବ ଏବଂ ଉତ୍ସବଗୁଡିକ ମା ସମାଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର:

ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବର କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ | ନବରାତ୍ରି ଏବଂ ଦଶହରା ବ୍ୟତୀତ ନୁଆଖାଇ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଜଡିତ ଆଉ ଏକ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ ରହିଅଛି । ନୁଆଖାଇ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ନୂତନ ଖାଦ୍ୟାଭାବର ପ୍ରଥମ ଅମଳ ପାଇଁ ଏକ କୃଷି ପର୍ବ | ବହୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଏଥିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପାଦ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ତା’ପରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଭୋଜି ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ |

ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପର୍ବ ହେଉଛି ସମ୍ବଲପୁର ଲୋକ ମହୋତ୍ସବ, ଯାହା ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସମେତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜୀବନ୍ତ ଲୋକ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ | ଏହି ମହୋତ୍ସବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନରେ ମା ସମାଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଭୂମିକାକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ | ଆଧୁନିକ-ଦିନର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ସମସାମୟିକ ସମୟରେ, ମା ସାମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ଏକ ଆଲୋକ ଭାବରେ ଜାରି ରହିଛି | ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା, ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ମନ୍ଦିରର ଐତିହ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ତଥା ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ।

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ମନ୍ଦିରର ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି। ସାମାଜିକ ତଥା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଜନତାଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରି ଶିକ୍ଷା ତଥା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପରୋପକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜଡିତ ହୋଇଛି।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ :

ଏହାର ଇତିହାସ, ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି, ଭକ୍ତିର ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଓଡିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମାଣ | ପୂଜାପାଠ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଏହା ଅଗଣିତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ | ଏହି ମନ୍ଦିର କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ବରଂ ଐତିହାସିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ନିରନ୍ତରତାର ପ୍ରତୀକ ଯାହା ସମ୍ବଲପୁର ତଥା ଏହାର ବାହାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମୂଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାନ୍ଧି ରଖିଥାଏ।

ଓଡ଼ିଶାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ନୈତିକତାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ପୂଜା ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ | ମନ୍ଦିରର ମହତ୍ତ୍ଵ ସମୟର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରିୟ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀରେ ପରିଣତ କରେ ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ସାମୂହିକ ଚେତନା ସହିତ ପୁନଃ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜାରି ରଖିଥାଏ ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ମା ସମଲେଶ୍ବରୀଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ପୀଠ(Mysterious Pedigree of Ma Samleswari)

ମା ସମଲେଶ୍ବରୀଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ପୀଠ(Mysterious Pedigree of Ma Samleswari)