ଚନ୍ଦ୍ର ଆସେ ସତେକି ଶିଶିର ଆକାଶେ ଅଳତା ପିନ୍ଧି,
ମାଆ ତୁ ଆଣିଚୁ ତ ମତେ ଠିକ୍ ସେମିତି।
ପ୍ରତି ପକ୍ଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଛିଡ଼ିଲା ପରି
ପଳ ପଳ ହେଇ ଛିଡ଼ିଚୁ
ମୁଁ ଧାରେ ଧାରେ ବଢ଼ିଛି ତୋ ଛିଡ଼ିବାରେ ।
ପାଣି ଭଳି ତୁ ନରମେଇ ଧରିଚୁ
ଆସୁଥିବା ପ୍ରତି ଆଘାତକୁ ଧିମେଇଦେଇଚୁ
ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଅସରନ୍ତି ଯାତ୍ରା ସାଧିଚୁ
ଶାନ୍ତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଧରି ମଧୁର ହେଇ ପାଖରେ ଲୁଚିଚୁ ।
ହେଲେ ନିଆଁ ଭଳି ଚାରିପଟେ ଜଳି ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଚୁ
ବେଳେବେଳେ ଲାଗିଛି ତୁ ଜାଳିଦବୁ, ସର୍ବସ୍ବ
ହେଲେ ଆଲୋକର ଫୁଲୁଫୁଲିଆ ଛୁଆଁ ନେଇ,
ମନର ଘାଆ ଉପରେ ତୁ ଘିଅ ହାତ ଘସିଦେଇଛୁ।

ନଦୀ ଯେମିତି ଧରିରଖେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଚନ୍ଦ୍ରର,
ମା’ ତୁ ହୃଦୟରେ ଧରିଛୁ ସବୁ ଚିତ୍ର, କର୍ମ ଆଉ ଆବେଗ ଆମର।
ଜଳ ପରି ଶାନ୍ତ, ନମ୍ର, ଅନୁଗତ ଭରା ହେଇ ଅଳି ଶୁଣିଚୁ
ଉନ୍ମାଦ ପରି ଉତ୍ତାଳ ଫେଇ ଆମରି ଶକ୍ତି କଷିଚୁ
ପ୍ରତି ଆଘାତରେ ତୋର ଆମକୁ ଦୃଢ଼ତା ଦେଇଛୁ
ଶେଷ ସୀମା ଯାଏଁ ଠେଲିଚୁ
ନରମ ନିରୀହ ପ୍ରାଣକୁ ଏ କଠୋର ଦୁନିଆ ପାଇଁ
ଯୋଦ୍ଧା ସଜେଇଚୁ
"ହଁ ମୁଁ ପାରିବି"ର ବିଶ୍ଵାସ ଚଖେଇଚୁ
ମା’ର ସ୍ନେହପ୍ରେମ ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅମୃତ ଧାରା
ତୁ ଫଲଗୁ ପରି ତତଲା ବାଲି ତଳେ ସବୁ ଲୁଚେଇ ଦେଇଚୁ ।

ଯେମିତି ଚନ୍ଦ୍ର ଆସେ ଦିନ ଶେଷରେ ମୁଠାଏ ସାନ୍ତ୍ୱନା ନେଇ,
ମା’ ତୁ ତଉଲିନଉ ଦୁଃଖ ଭରା ମନ, ପୋଛିଦଉ ହସ ବୁଣି ଦେଇ।
ନିର୍ମଳ ଜଳ, ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଆଉ ମାଆ ତୋର ମାୟା ,
ଗଢ଼ିଛି ନିର୍ମାୟା ମନକୁ ସଧିରେ ନିୟତ କରି ଅଭୟା ।

ମା’ ତୁ ଅତୁଟ ପ୍ରେମର ଚନ୍ଦ୍ରବନ୍ଧନୀ,
ଯେଉଁଥିରେ ଶୋଇହୁଏ ନିଶ୍ଚିତରେ ସବୁ ରଜନୀ।
ଜଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଛବି ଆଉ ଏ ଅସ୍ଥିର ଜଗତ,
ମାଆ ଏଠି ତୋ ନୈତିକ ସ୍ନେହ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଆଶ୍ରୟର ଛାତ।

ମା’ ତୋର ଭାବନା ଆକାଶରେ ଆଲୋକ,
ଶବ୍ଦ ତୋର ଝରଣାର ଧ୍ୱନି,
ହୃଦୟକୁ ମଧୁର କରେ ତୋରି ପଣତ କାନି।
ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଘୋର ଅନ୍ଧାରରେ ଆଣେ ଆଶା ସତତ,
ମା’ ତୁ ହିଁ ଶିଖେଇଛୁ—"ଅନ୍ଧକାରର ଆଗରେ ପ୍ରଭାତ।"

ଜଳ ପରି ମୋ ପାଦ ତଳେ ମୃଦୁତା ରଖି,
ମା’ ତୁ ଚାଲିଚୁ ଆଗରେ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ମଶାଲ କରି ।
ଚନ୍ଦ୍ର, ଜଳ ଆଉ ମା' , ଏକ ସରଳରେଖାର ହିଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନ
ମୃଦୁତାରେ ଅଟଳ ପୁଣି ସ୍ନେହରେ ବି ଶକ୍ତି ସଚେତନ ।

ମାଆ ତୁ ଜଳଚନ୍ଦ୍ରର ଗାଥା

କବିତା