ଗୋଟିଏ ନିକାଞ୍ଚନ ସ୍ଥାନରେ ଜଣେ ଯୁବକ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବେ ବୋଲି ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ। ମନରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଜିଜ୍ଞାସା ଥିଲା - ମୁଁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରଠୁଁ ବହୁତ ସୁଖୀ ଥିଲି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିନକୁ ଦିନ କାହିଁକି ଦୁଃଖୀ ଓ ଗରିବ ହୋଇ ହୋଇ ଯାଉଛି? ମାଆ ତା'କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ସେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ପଚାରିବ।

ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା। ହେଲେ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଦେଖା ସାକ୍ଷାତ ମିଳିଲାନି। ଦିନକୁ ଦିନ ସେ ବୃଦ୍ଧ ହେବାରେ ଲାଗିଲା। କିନ୍ତୁ, ମନରେ ତା'ର ଏକମାତ୍ର ଜିଦ୍ ଓ ଆଶା ସେ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଯେମିତି ବି ହେଉ ସାକ୍ଷାତ କରିବ ଆଉ ମନରେ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନକୁ ସେ ପଚାରିବ। ତେଣୁ ସେ ଆହୁରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଶେଷରେ ତା'ର ଜପରେ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆସନ ଟଳମଳ ହେବାରେ ଲାଗିଲା। ଦୁର୍ଗା ମାଆ ଧ୍ୟାନ ବଳରେ ଯୁବକଙ୍କ ମନର କଥା ଜାଣିପାରିଲେ। ଆଉ ଦୁଃଖ ସହି ନ ପାରି ତା'ର ଆଗରେ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲେ। ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଯୁବକଟି ଅଶ୍ରୁଳ ନୟନରେ ମାଆଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣିପାତ କରି ପଡ଼ିଗଲା। ମାଆ ତା'କୁ ଉଠାଇ ଆଣି ଆଖିରୁ ଲୁହ ପୋଛିଦେଲେ। ଆଉ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ - କୁହ ବତ୍ସ, ତୁମର ଜିଜ୍ଞାସା କ'ଣ?

ଯୁବକ ଜଣକ କହିଲେ - ମାଆ ମୁଁ ତୋତେ ପିଲାଟି ବେଳରୁ ପୂଜି ଆସିଛି, ସତ କହିବୁ; ମୁଁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରଠୁଁ ବହୁତ ସୁଖୀ ଥିଲି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ସୁରୁଖୁରୁରେ ହୋଇ ଯାଉଥିଲା ଆଉ ଦିନକୁ ଦିନ ଉନ୍ନତି ହିଁ ହୋଇ ଚାଲୁଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏବେ କାହିଁକି ଅବନତି ଆଉ ଦୁଃଖ ହିଁ ଦୁଃଖ ପାଉଛି? ଏହାର କାରଣ କ'ଣ?

ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଗଲା। ସେ ଯୁବକଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ - ପୁତ୍ର ମୁଁ ଏବେ ଯାହା କହୁଛି, ତାହା ମନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଯୁବକ ଜଣକ ଆତୁରତାର ସହିତ ଦୁର୍ଗା ମାଆଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲା।

ମାଆ ଦୁର୍ଗା କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ - ତୁମ ପିତାମାତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ସୁଖ ନଥିଲା। ସେମାନେ ମୋତେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପୂଜା କଲେ। ମୁଁ ତୋତେ ଛାଡ଼ିଲି ତୋ ମାଆଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ। ବହୁତ ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇ ତୋତେ ଜନ୍ମ ଦେଲା। ତା'ର ବହୁ ଦିନର ମନୋସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେଲା। ତା'ପରେ ତୋର ବାପାଙ୍କ କାଳ ହୋଇଗଲା।ଦୁଃଖକଷ୍ଟରେ ତୋ ମାଆ ତୋ ମାଆ ତୋର ମୁହଁ ଚାହିଁ ବଞ୍ଚିବାର ଆଶା ରଖିଲା।

ଜନ୍ମ ହେବାର କିଛି ଦିନ ପରେ ତୁ ବହୁତ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପଡ଼ିଲୁ। ତୋ ମାଆ ପୁଣିଥରେ ମୋ ଶରଣ ପଶିଲା। ମୁଁ ତା'ର ପୂଜାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତୋର ନିରୋଗ କାମନା କଲି।

କିଛି ବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା। ସେତେବେଳକୁ ତୋର ବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସାରିଥାଏ। ତୋର ପାଠରେ ଆଦୌ ଭଲ ହେଉନଥିଲା। ତୋ ମାଆ ମୋତେ ପୁଣି ସୁମରିଲା। ତା'ର ପୂଜାରେ ଖୁସି ହୋଇ ତୋତେ ବିଦ୍ୟା ଦେଲି। ତୋର ବହୁତ ଭଲ ପାଠ ହେଲା।

ସମୟ ଗଡ଼ି ଚାଲିଲା। ତୋର ଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଥମ କରି ଚାକିରି-ବାକିରି ହେଉ ନଥାଏ। ତୋର ଚାକିରିଟିଏ ଶୀଘ୍ର ମିଳିଯାଉ ବୋଲି ତୋ ମାଆ ମୋ ପାଖରେ ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ ରଖିଲା। ମୁଁ ତା'ର ଦୁଃଖ ସହି ପାରିଲି ନାହିଁ। ତୋତେ ଭଲ ଚାକିରିଟିଏ ଦେଲି। ଚାକିରି ପାଇ ତୁ ଖୁବ୍ ସୁଖରେ ଦିନ କାଟିଲୁ। ମାଆଠୁ ଦୂରେଇ ଗଲୁ। ମାଆର କଥା ବୁଝିଲୁ ନାହିଁ।

ତୋର ବୟସ ବଢୁଥାଏ। ବିବାହ ହୋଇ ପାରୁନଥାଏ। ତୋର ବାପାମାଆଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ି ଚାଲୁଥାଏ। ଏଣୁ ତୋର ମାଙ୍ଗଳିକ ଦୋଷ କଟି ବିବାହ ହୋଇଯାଉ ବୋଲି ମୋ ପାଖରେ ଗୁହାରି ପଡ଼ିଲା। ତା'ର ଦୁଃଖ ସହି ନପାରି ମୁଁ ତୋର ମାଙ୍ଗଳିକ ଦୋଷ ଦୂର କଲି। ତୋର ବିବାହ ହେଲା ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ। ତୁ ତା' ସହ ଭୋଗବିଳାସରେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିଲୁ। ମାଆକୁ ଭୁଲିଗଲୁ।

ଯେତେବେଳେ ମାଆ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଉପନୀତ ହେଲା ସେତେବେଳେ ଯାଇ ତୋର ଦ୍ବାରସ୍ଥ ହେଲା। କିନ୍ତୁ, ତୁ ତା'କୁ ଭଲରେ ରଖେଇ ଥୋଇ ଦେଲୁନି। ତୁ ଓ ତୋ'ର ସ୍ତ୍ରୀ ମିଶି ତା'କୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲ। ତଥାପି ତୁମର ସେ ମଙ୍ଗଳକାମନା କରି ପଡ଼ି ରହିଥିଲା। ମାତ୍ର ତୁମ ଦେହ ସହିଲା ନାହିଁ। ତୁମେ ତା'କୁ ଘୋଡ଼ିଦେଲ।

ଜୀବନର ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ବହୁତ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ପାଇ ସେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲା। କିନ୍ତୁ, ତୁମେମାନେ ତା'ର ଶେଷ ସମୟରେ ବି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲନି। ଏବେ ତା'ର ଅତୃପ୍ତ ଆତ୍ମା କାନ୍ଦୁଛି।

ଏବେ ତୁ କହ - ତୁ ଆଜିଯାଏଁ ଯେଉଁ ସୁଖ ପାଉଥିଲୁ ସବୁ କାହା ପାଇଁ ପାଉଥିଲୁ? କିଏ ତୋର ଉନ୍ନତି ଓ ଖୁସି ପାଇଁ କାମନା କରୁଥିଲା? ମାଆ ବଞ୍ଚିଥିଲା ସବୁକିଛି ପାଉଥିଲୁ, ଏବେ ମାଆ ଚାଲିଗଲା ତୋ ପାଇଁ କିଏ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବ?

ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ କଥା ଶେଷ ହେଉ ହେଉ ଯୁବକ ଜଣକ ଭୋ ଭୋ ହୋଇ କାନ୍ଦି ଉଠିଲା। କିନ୍ତୁ, ତା'କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଆଉ ମାଆ ସେଠାରେ ନଥିଲେ। ଉପରୁ ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ହେଲା - ତୁ ତୋର ଚଳନ୍ତି ଦେବୀ ପ୍ରତିମା ଭଳି ମାଆଙ୍କୁ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ଦେଇଛୁ। ତା'ର ଅନ୍ତର ଆତ୍ମାକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଛୁ। ଏଣୁ ତୋର ମଙ୍ଗଳ କାମନା ଭଗବାନ ବି କରି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଏମିତି ହିଁ ତୁ ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଶଢ଼ିବୁ... ହଁ... ହଁ... ଏମିତି ହିଁ ତୁ ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଶଢ଼ିବୁ....।

ଯୁବକ ଜଣକ ପାଗଳ ପ୍ରାୟ ହୋଇ ମାଆ... ମାଆ... କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି

ଘୂରି ବୁଲିଲା।

=§§§=

ମାଆଙ୍କ ତ୍ୟାଗ

ଗୋଟିଏ ମାଆଙ୍କ ତ୍ୟାଗପୂତ ଜୀବନ