ମନ ଓ ମୌନତା — ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଦେଖିବାକୁ ସହଜ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ଓ ଗଭୀରତା ବହୁତ ବଡ଼। ମନ ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନର ସବୁଠୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଂଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଭାବନା, ଅନୁଭୂତି, ଇଛା, ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ ରହେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ମୌନତା ହେଉଛି ଶାନ୍ତି, ଶିଷ୍ଟତା ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିର ଏକ ଅବସ୍ଥା। ଯେଉଁବେଳେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମୌନତା ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ହୁଏ।

ମନ — ଏକ ଅଜଣା ଭ୍ରମଣ

ମନକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଖୁବ କଠିନ। ଏହା ନା ଶରୀର ରେ ଅଛି, ନ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଏହା ଆମ ଜୀବନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ମନ ମଧ୍ୟ ଆମ ଚିନ୍ତା, ବିଚାର ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ କେନ୍ଦ୍ର। ଯେଉଁ ମନ ଶାନ୍ତ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଜୀବନ ମଧୁର ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ଅନ୍ତର ମଧ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ।

ମୌନତା — ଏକ ଶକ୍ତି

ମୌନତା ମାନେ କେବଳ ଚୁପ୍ ରହିବା ନୁହେଁ। ମୌନତା ହେଉଛି ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଅନେକ ସମୟରେ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଥିବା କଥାରୁ ଅଧିକ, ଚୁପ୍ ଥିଲେ ବୁଝିପାରୁଥାଉ। ମୌନ ଥିଲେ ମନର ଭିତର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶବ୍ଦକୁ ଶୁଣିପାରୁଥାଉ।

ମନ ଓ ମୌନତାର ସମ୍ପର୍କ

ମନ ଜଦି ଜଳ ହୁଏ, ତେବେ ମୌନତା ହେଉଛି ତାହାର ଆଇନା। ଯେଉଁଠାରେ ମୌନତା ଅଛି, ସେଠାରେ ମନ ନିଜ ପରିଚୟକୁ ଦେଖିପାରେ। ମୌନ ଅନୁଭୂତି ମାନେ ଆମକୁ ନିଜେ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଅବସର ଦିଏ। ଅନେକ ମନ ରହେ ଯାହା ଭିତରେ ବହୁତ କଥା ଥାଏ, କିନ୍ତୁ କହି ପାରେନି। ତାହା ପାଇଁ ମୌନ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ରାସ୍ତା।

ଅଧୁନିକ ଜୀବନ ଓ ମନ

ଏବେର ଜୀବନ ବହୁତ ଦୌଡ଼ରେ ଭରିତ। ମନ ଅନେକ କାମ, ଚିନ୍ତା, ଚାପ ଓ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ। ଏହି ଅସ୍ଥିରତା ଆମକୁ ମନୋଦୁଃଖ, ଆତ୍ମ ନିରାଶା ଓ ଅନେକ ସମସ୍ୟାରେ ପକାଇ ଦିଏ। ଏହି ସମୟରେ ମୌନତା ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ଭଳି କାମ କରେ। ଦିନର କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚୁପ୍ ରହି, ମନକୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କରିବା ଆମ ପାଇଁ ଦୟାଳୁ ଶକ୍ତି ଅତୁଟ ରଖିଥାଏ।

ମୌନତା ଭିତରେ ଶକ୍ତି

ମୌନତା ଆମେ ଭାବିଥାଉ ଅସକ୍ତି ଅଟକାଯିବା, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ମୌନ ଶକ୍ତି। ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ମୁନି-ଋଷିମାନେ ମୌନ ରହି ନିଜେ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ମିଶିଯାଇଥିଲେ। ଏହି ମୌନ ସାଧନା ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥିଲା। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହାଠାରୁ ଶିଖିପାରୁ— ମୌନତା ମାନେ ଭୟ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ସାହସ, ସଂଯମ ଓ ସମ୍ବେଦନାର ଚିହ୍ନ।

ମନର ଆବଶ୍ୟକତା — ମୌନତା

ମନ ଏତେ ଅନେକ କଥା କହିଥାଏ, ମଧ୍ୟରେ କିଛି କଥା ଅପରିପକ୍କ, କିଛି ଅପରିଣତ। ମୌନତା ଏହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭାବକୁ ପକାଇଦେଉଛି। ଯେଉଁଠି ଶବ୍ଦ ଅସଫଳ ହୁଏ, ସେଠି ମୌନ ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ରତିଚିନ୍ତା ଆମକୁ ନିଜ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଏ।

ନିଷ୍କର୍ଷ

ମନ ଓ ମୌନତା ଦୁହିଁଟି ଜୀବନର ଅବିଭାଜ୍ୟ ଅଂଶ। ଏକାଠି ଥିଲେ ଆମ ଜୀବନ ଶାନ୍ତ, ଗଭୀର ଓ ସମ୍ବେଦନାଶୀଳ ହୁଏ। ଏହି ଲୋକ ରେ ବହୁତ ଶବ୍ଦ, ଅନେକ କଥା ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମୌନ ଭିତରେ ଥିବା ମନର କଥା ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଓ ଗଭୀର ଅନୁଭବ ହୁଏ।

ମୌନ ହେଉଛି ମନର ଶାନ୍ତି ଓ ଜୀବନର ଶିଖର — ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ, ଜୀବନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!