ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ସାରା ଦେଶରେ ବହୁତ ଆଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଲୋକମାନେ ଏହି ଦିନକୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଭାବରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ପରେ ଭାଦ୍ରବ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ବସୁଦେବ ଏବଂ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ।

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରର ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ବୃଷ ରାଶି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଂହ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏଥି ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏହି ଅବଧିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ କୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି । ଭଗବାନ ଙ୍କ ପାଖରେ ଲହୁଣୀ ମିଶ୍ରୀ ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ । ତା’ପରେ ଏହି ପ୍ରସାଦ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ ।

ହିନ୍ଦୁମାନେ ଉପବାସ, ଭଜନ, ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରସାଦ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ବନେଇ ତାହାକୁ ପ୍ରସାଦ ଭଣ୍ଡାର ରୂପରେ ବଣ୍ଟନ କରି, ରାତି ଉଜାଗର ରହି ତଥା କୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିର ପରିଦର୍ଶନ କରି ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରନ୍ତି । ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିର ଗୁଡ଼ିକରେ 'ଭାଗବତ ପୁରାଣ' ଏବଂ 'ଭଗବଦ୍ ଗୀତା' ପାଠର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରାସ ଲୀଲା କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ଲୀଳା ନାମକ ନୃତ୍ୟ-ନାଟକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି । ରାସ ଲୀଳା ର ପରମ୍ପରା ମଥୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ, ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଯେପରିକି ମଣିପୁର ଏବଂ ଆସାମରେ ତା' ସହ ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ଗୁଜୁରାଟର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ପାଳିତ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉତ୍ସବ:-

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ (ବିଶେଷକରି ଜଗନ୍ନାଥ ପୁରୀର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ) ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପର୍ବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଜୟନ୍ତୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଲୋକମାନେ ଉପବାସ କରି ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରି ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଭଗବତ ପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏକ ବିଭାଗ, ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରାଯାଏ । ପରଦିନକୁ "ନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଳିତ ପିତାମାତା ନନ୍ଦ ଏବଂ ଯଶୋଦାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ । ଭକ୍ତମାନେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ପୁରା ଦିନ ପାଇଁ ଉପବାସ ରଖିଥାନ୍ତି । ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଶ୍ରୀ ରାଧା ମାଧବଙ୍କୁ ଏକ ବିଶାଳ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ । ଅଭିଷେକ ସମାରୋହ ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ରାଧା-ମାଧବ ଗଙ୍ଗା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ (ଭୋଗ) ଶ୍ରୀ ରାଧା-ମାଧବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ।

ପବିତ୍ର ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉତ୍ସବରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ମୋର ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ।

ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତୁମକୁ ମୋର କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ । ମୁଁ ମୋ ଜୀବନର ଏକ ବିଶେଷ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି । ଏବେ ମୋ ଜୀବନ ରେ କଣ ଘଟୁଛି, ମୁଁ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ରେ କେତେ ଦୂର ଅଗ୍ରସର ସେକଥା ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ । ମୋର ଜୀବନରେ କୋଉଟା ଠିକ୍ କୋଉଟା ଭୁଲ୍‌ ସେଟା ମଧ୍ୟ ଜାଣି ନାହିଁ । ମୋତେ ଲାଗୁଛି ମୁଁ ଏକ ପରିକଳ୍ପନା ର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଛି ।

ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ଓ ପ୍ରତି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ଖୋଜିଛି, ଦୁଃଖ ରେ ହେଉ କିମ୍ବା ସୁଖରେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି କୁ ଅନୁଭବ କରିଛି ମଧ୍ୟ । ଦୁଃଖ ରେ ଗାଳି ବି ଦେଇଛି, ସୁଖ ରେ ଧନ୍ୟବାଦ ବି ଜଣେଇଛି । ମୁଁ ଯେବେ ହସିଛି ଆପଣଙ୍କ ସହ ହସିଛି, କାନ୍ଦିଲେ ବି ଆପଣଙ୍କ ସହ କାନ୍ଦିଛି । ସବୁବେଳେ ନିଜଲୋକ ଭଳି ଦେଖିଛି । ଭିନ୍ନ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ରେ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ । କେତେବେଳେ ଭଲ ବନ୍ଧୁଟିଏ ତ କେତେ ବେଳେ ଭାଇ ଟିଏ ଭଳି ତ' ଆଉ କେତେବେଳ ବାପା ମା' ଭଳି । ଏତେବଡ଼ ଦୁନିଆରେ ନିଜକୁ କେବେ ଏକା ଭାବିନି । ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ତ ଦେଖିନି କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଇ ଆସିଛି । କେବେ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ମାଗିନି, ସବୁବେଳେ ଏ ସଂସାରର ହିତ ପାଇଁ ମାଗିଛି ।

"ତୁମେ ଜନ୍ମ ଦାତା ତୁମେ ମୋ ବିଧାତା

ଏ ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ରଷ୍ଟା ତୁମେ,

ଯାହା ମୁଁ ପାଇଛି ଜୀବନେ ଏ ଯାଏଁ

ସବୁ ତ ଦେଇଛ ତୁମେ ॥"

"ଧନ ଜନ ମାନ ସବୁ ତୁମ ଠାରୁ

ପାଇଛି ଏଇ ଜନମେ,

ତୁମ କୃପା ବିନା ଲୋଡା ନାହିଁ କିଛି

ସବୁ ତ ଦେଇଛ ତୁମେ ॥"

ସବୁ ତ ତୁମେ ଦେଇଛ ଭଗବାନ, ତୁମକୁ ବୁଝିବାକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଛି, ତୁମ କଥା ଭାବିବାକୁ ଏ ମନ ଦେଇଛ, ତୁମ ନାମ ଧରିବାକୁ ଏ ମୁଖ ଦେଇଛ, ତୁମ ଆଗେ ହାତ ଯୋଡିବାକୁ ଏ ହାତ ଦେଇଛି ଆଉ ତୁମକୁ ନିଜ ଭିତରେ ରଖିବାକୁ ଏତେ ବଡ଼ ହୃଦୟ ଟେ ଦେଇଛ । ଆଉ କ'ଣ ଚାହେଁ ପ୍ରଭୁ, ବାସ୍‌ ଜୀବନର ଶେଷ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ରେ ଶୋଇବାକୁ ଆପଣଙ୍କ କୋଳ ଦରକାର ।

ଏ ସଂସାରରେ ଅନ୍ୟାୟ ସୀମା ଲଙ୍ଘିଲାଣି । ଦୁର୍ନିତି , ଅତ୍ୟାଚାର, ଧର୍ଷଣ ବଢି ଚାଲିଛି । ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ମାନବିକତା ମରିଗଲାଣି । ନିଜ ଲୋକ ବି ନିଜ ଲୋକ ଙ୍କୁ ଠକି ଚାଲିଛି । ଦିନ ଦ୍ଵିପହରରେ ରାସ୍ତା ମଝିରେ ହତ୍ୟା ଚାଲିଛି । ଛୋଟ ଶିଶୁ ବି ବଳତ୍କାର ର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି । ରକ୍ଷାକରୀ ହିଁ ଭକ୍ଷାକାରୀ ସାଜିଛି । ସମାଜ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଚିନ୍ତାକାରୀ ଦୁର୍ବଳ ହେଇ ପଡୁଛନ୍ତି । ନିଜ ସୃଷ୍ଟି କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଭଗବାନ, ଏମିତି ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁନି । ମାନବ ସମାଜରେ ଟିକେ ମାନବିକତା ଭରି ଦିଅନ୍ତୁ ଭଗବାନ ।

“କରି କରାଉ ଥାଏ ମୁଁହି ମୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ ” କହିବା ବାହୁଲ୍ୟ ଯେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମ।ଣ୍ଡ ରେ ଏହା ହିଁ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଈଶ୍ୱର ଙ୍କ ଇଛା ।

ଆପଣଙ୍କ ଇଛା ବିନା ବୃକ୍ଷ ରେ ଯେ ପତ୍ର ଟିଏ ବି ହଲେ ନାହିଁ ଏହି କଥା କାହାକୁ ବା ଅଛପା କାହାକୁ ବା ଅଜଣା! ଆପଣ ମନୁଷ୍ୟ କୁ ଜୀବନ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ଭାଗ୍ୟ କୁ ଲିଖନ କରନ୍ତି ଏହି କଥା ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ର ରୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ । ମନୁଷ୍ୟ ର ଭାଗ୍ୟ ରେ ଯାହା ଲେଖା ହେଇ ଯାଏ ସିଏ ତାହା ହିଁ ପାଇ ଚାଲିଥାଏ ସଂସାର ରୁ ଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

ଆପଣ ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁ ଜଣା । ମୁଁ କ'ଣ ଆଉ ଅଧିକ ଜଣେଇବି । ଏ ସଂସାର ର ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳ କରୁଥିବେ ପ୍ରଭୁ । କାହିଁକିନା ଆପଣଙ୍କ ଛଡ଼ା ଆମର ଆଉ କିଏ ବା ଅଛି ।

ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଭଲ ପାଇବା କିଛି ଉଣା ରହି ଯାଇଥାଏ କିମ୍ବା କିଛି ଭୁଲ୍‌ କହି ଦେଇଥାଏ ତେବେ ନିଜର ଭାବି କ୍ଷମା କରିଦେବେ ।

"ଅଳତା ସୁନ୍ଦର ତୁମ ପାଦ ଦ୍ଵୟ ,

ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ନେଲି ବିଦାୟ ॥"

ମନ୍ଦିରରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉତ୍ସବ: ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ।

ଭକ୍ତିର ପର୍ବ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ।