ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭାରତୀୟ ଐତିହ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧର୍ମର ଏକ ଅମର ପାତ୍ର। ସେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି ପରିଚିତ, କାରଣ ସେ ନିଜ ଜୀବନରେ ଧର୍ମ, ନୀତି ଓ ସତ୍ୟକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନ ରାମାୟଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ବୁଝିପାରୁ।

ଜନ୍ମ ଓ ପରିବାର

ଶ୍ରୀରାମ ଅଯୋଧ୍ୟା ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଦଶରଥ ଓ ରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ଭାଇ ଥିଲେ — ଭରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତୃଘ୍ନ। ସେମାନେ ଚାରି ଭାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ବଡ଼, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଶ୍ରୀରାମ ବାଳ୍ୟକାଳରୁ ନିଜ ଶିଷ୍ଟାଚାର, ନମ୍ରତା, ଶୃଙ୍ଗାର ଓ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଛନ୍ତି।

ଗୁରୁକୁଳ ଶିକ୍ଷା

ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ଧର୍ମ ଓ ରାଜନୀତି ଶିକ୍ଷା ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା। ସେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇଥିଲେ।

ସୀତାବିବାହ

ଜନକପୁରର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଝିଅ ସୀତାଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଦେଖିବାକୁ ଶ୍ରୀରାମ ଗଲେ। ସୀତା ବିବାହର ସର୍ତ୍ତ ଥିଲା — ଶିବଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇ ଭାଙ୍ଗିବା। ଶ୍ରୀରାମ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଦୁହେଁ ଶ୍ରୀମତୀ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ।

ଦଖିଣାୟନ ଓ ବନବାସ

ରାଜା ଦଶରଥ ଚାହାଁଥିଲେ ଯେ ଶ୍ରୀରାମ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ। କିନ୍ତୁ ରାଣୀ କୈକେୟୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ୧୪ ବର୍ଷ ର ଅରଣ୍ୟବାସ ଦିଆଗଲା। ଶ୍ରୀରାମ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଶବ୍ଦକୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦେଇ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଯାଇଥିଲେ।

ରାବଣ ବଧ

ବନବାସ କାଳରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହେଉଛି — ରାବଣ ବଧ। ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିନେଲା।

ଶ୍ରୀରାମ ବନରାଜ ହନୁମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସଂଦେଶବାହକ ଭାବେ ଲଙ୍କାକୁ ପଠାଇ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜ କରିଥିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ଶୌର୍ୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତିନିଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ନେଲେ ଓ ଲଙ୍କା ଜଳାଇ ଦେଲେ। ପରେ ଶ୍ରୀରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସେନା ଓ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ବିଜୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ସୀତାଙ୍କ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା

ରାବଣଙ୍କ ହାତରୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପରେ, ଶ୍ରୀରାମ ସାମାଜିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ କହିଥିଲେ। ଏହା ଆଜି ବହୁତ ବେଳେ ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ର ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି କଥା ଅତି ପ୍ରମୁଖ — ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚେଷ୍ଟାରୁ ବେଶି ସମାଜ ଓ ଧର୍ମ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ଅଯୋଧ୍ୟା ଫେରା ଓ ରାମରାଜ୍ୟ

୧୪ ବର୍ଷ ପରେ ଶ୍ରୀରାମ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେଲା ଓ ସେ ଧର୍ମ ଓ ନୀତି ଭିତ୍ତିକ ଏକ ସୁସାଜିତ ରାମରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବେ ରହୁଥିଲେ, ନ୍ୟାୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତି ରାଜ କରୁଥିଲା।

ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ସନ୍ଦେଶ

ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନରୁ ଆମେ ଅନେକ ଶିକ୍ଷା ନିଅପାରିବା —

(୧) ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ – ସେ ବିନା ପ୍ରଶ୍ନ କରି ବନବାସ ଗଲେ।

(୨) ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ନିଷ୍ଠା – ଜୀବନର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧର୍ମକୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ କରିଲେ।

(୩) ସମାଜ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ – ସେ ନିଜ ପ୍ରେମିକା ଓ ପତ୍ନୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମାଜ ମନୋଭାବ ପାଇଁ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ରହିଲେ।

(୪). ସ୍ନେହ ଓ ଦୟା – ଶତୃ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଶରଣାଗତ ହେବା ପରେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ।

ପରିଶେଷରେ

ଶ୍ରୀରାମ କେବଳ ଏକ ଦେବତା ନୁହଁ, ସେ ଏକ ଆଦର୍ଶ ମନବ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଆମକୁ ଶିଖାଏ କିପରି ଜୀବନକୁ ନୀତି, ଧର୍ମ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହିତ ଅଗ୍ରସର କରିବା। ସେ ଆଜି ବି ଲୋକମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଏବେ ବି ଆମ ସମାଜ ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।

ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ!

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ!!

ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର

ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର