ମୁଗର ଇତିହାସ

ପ୍ରଥମେ ମୁଗ ଏକ ବଣୁଆ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ହିଁ ପ୍ରଥମ କରି ଚାଷ ହେଲା। ଏହା ପ୍ରାୟ ୪୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ; କିଛି ପ୍ରମାଣ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଭାରତର ହରପ୍ପା ହରିୟାଣାରେ ମୁଗ ଭଲ ବଢୁଥିଲା।

କୃଷି ବିଜ୍ଞାନୀ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ମୁଗ ଡାଲି ଅଛି;

ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାର ମୁଗ ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ବଢ଼ିଥାଏ (ବଡ଼ ବିହନଯୁକ୍ତ ମୁଗ)।

ଦ୍ବିତୀୟ ପ୍ରକାରର ମୁଗ ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା (ଛୋଟ ବିହନଯୁକ୍ତ ମୁଗ)। ଏହି ପ୍ରକାରର ମୁଗ ଡାଲି ପରେ ଚାଇନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟ ୨୨ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୁଗ ଡାଲି ଖାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରାୟ ନବମ କିମ୍ବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚାଷ କରାଯାଇଛି। ଆଜି ମୁଗ ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଖାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶସ୍ୟ।

ଭାରତୀୟ ତଥା ଉତ୍କଳୀୟ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ମୁଗର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଭାରତ ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ଦେଶ। ଧାନ, ଗହମ, ବିରି, ବାଜରା, କୋଳଥ ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଶସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଗର ବି ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ତଥା ଉତ୍କଳୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଇତିହାସକୁ ଓଲଟାଇ ଦେଖିଲେ ଅନେକ ଯୁଗ ଯୁଗରୁ ମୁଗକୁ ଏକ ପ୍ରଧାନ ଶସ୍ୟ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଭାରତରେ ଦେବାଦେବୀଙ୍କୁ ଯେପରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟକୁ ବି ପୂଜା କରାଯାଏ। କାରଣ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟର ଅଧିକାରିଣୀ ମାଆ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସବୁ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରିଣୀ ମାଆ ଅର୍ଣ୍ଣପୂର୍ଣ୍ଣା ଏ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟରେ ସବୁ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚାର କରନ୍ତି। ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପୂଜା-ପରମ୍ପରାରେ ପଞ୍ଚ ଶସ୍ୟ ହିସାବରେ ଧାନ, ମୁଗ, ଯବ, ତିଳ ଏବଂ ଶ୍ଵେତ ସୋରିଷକୁ ନିଆଯାଏ। ଏହି ପଞ୍ଚ ଶସ୍ୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ କର୍ମରେ ଲଗାଯାଏ। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହଁ ମୁଗକୁ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ବିଭିନ୍ନ ପିଠା ଓ ମିଠାରେ ବି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଆମ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ବଡ଼ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ବଳଦେବ, ମାଆ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ୫୬ ଭୋଗଖିଆ ସେଇ ଜଗତର ନାଥ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ, ପିଠା-ମିଠା ତଥା ମହାପ୍ରସାଦରେ ବି ଏହି ମୁଗର ଅବଦାନ ଖୁବ୍ ବେଶୀ। ଏହା ଛଡ଼ା ଭୋଜିଭାତ ତଥା ପୂଜା ପର୍ବାଣୀର ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଡ଼ାଲି ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କରିବାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଖୁବ୍ ଅଧିକ।

ମୁଗରେ ଥିବା ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ

ମୁଗ : ଓଜନ ହ୍ରାସ, ଚର୍ମ ଏବଂ ରେସିପି ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପକାର।

ଏହା ଏକ ଲେଗୁମିନସ୍ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରଜାତି ଯାହା ଫାଗାସିୟା ପରିବାରର ଏବଂ ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି ଭିଗ୍ନା ରେଡିଟା (Vigna radiata)। ଗୋଟାମୁଗକୁ ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ଡାଲିର ଯୋଗ ବିନା କୌଣସି ଭୋଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ଭାତ କିମ୍ବା ରୁଟି ହେଉ ଏହା ଖାଦ୍ୟକୁ ଉତ୍ତମ କରିଥାଏ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲି ସୁପରଫୁଡ୍ ଭାବରେ ପରିଚିତ, କାରଣ ଏହା ପୃଥିବୀର ଉଦ୍ଭିଦ ଭିତ୍ତିକ ପୁଷ୍ଟିସାରର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସ। ଏହା ସମଗ୍ର ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ, ବିଭାଜିତ ଏବଂ ଡି-ହସ୍କଡ୍ (ହଳଦିଆ) ଏବଂ ଉଭୟ ମିଠା ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ମୁଗରେ ଥିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ପାଇଁ ଏହାର ଡ଼ାଲି ରୋଷେଇ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲି, ଅନେକ ଭାଷା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଯେପରିକି ତାମିଲ୍ ରେ ପାଚାଇ ପେରୁ, ମାଲାୟାଲମ୍ ରେ ଚେରୁପାୟର୍, ତେଲୁଗୁରେ ପେସାରା ପାରୁପୁ, କନ୍ନଡରେ ହେସାରୁ କାଲୁ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ମୁଙ୍ଗ ଡାଲ୍।

ଯେତେବେଳେ ଏହାର ମୃଦୁ ମିଠା ସ୍ୱାଦ ସହିତ ଲେମ୍ବୁର ରସ ମିଶେ ସେତେବେଳେ ଏହାର ଅନ୍ୟ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପାଦାନ ସହିତ ବି ମିଶ୍ରଣ ଘଟେ ଏବଂ ଏହା ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥତା ରଖିବାରେ ବଜାୟ ରଖେ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଯେକୌଣସି ରୋଗରୁ ସୁସ୍ଥ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆରାମଦାୟକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, କାରଣ ଏହା ସହଜରେ ହଜମ ହେଉଥିବା ଲେଗୁମିନସ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲିର ଚୋପା, ମୁଗ ବତୁରାର ସବୁଜ ଚୋପା, ଚୁନି-ଚୋକଡ଼ ଓ କୁଣ୍ଡାକୁ ଗୋଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ।

ପୁଷ୍ଟିକର ତଥ୍ୟ

ମୁଗ ହେଉଛି ପ୍ରଚୁର ପୁଷ୍ଟିସାର ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ଡ଼ାଲିର ପରିବେଷଣ ଆପଣଙ୍କୁ ୨୧୧ କ୍ୟାଲୋରୀ ଏବଂ ୧୪.୨ ଗ୍ରାମ୍ ପୁଷ୍ଟିସାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ଫେନିଲାଲାନାଇନ୍, ଲିଉସିନ୍, ଆଇସୋଲ୍ୟୁସିନ୍, ଭାଲାଇନ୍, ଲାଇସେନ୍ ଏବଂ ଆର୍ଜିନାଇନ୍ ସହିତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋ ଏସିଡ୍ ସହିତ ଜଡିତ। ଶରୀରରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋ ଏସିଡ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ଫୁଡ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ୍ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମୁଗ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ଚର୍ବି ଗ୍ରହଣ ନକରି ଦୈନିକ ପୁଷ୍ଟିସାରର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରନ୍ତି।

ଖାଦ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିକର ପତ୍ରିକା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଥିରେ ଥିବା ଲେଗୁମିନସ୍ ରେ ଲୌହ, ଫୋଲେଟ୍, କାରୋଟିନଏଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାୟୋ ଏକ୍ଟିଭ୍ କମ୍ପାଉଣ୍ଡ୍ ରହିଥାଏ ଯାହା ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଇଥାଏ। ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ, ମୁଗ ଡାଲିର ସେବନରେ ୧୫.୫ ଗ୍ରାମ୍ ଡାଏଟାରୀ ଫାଇବର ଥାଏ, ଯାହା ଦୈନିକ ସୁପାରିଶର ୭୦% ପୂରଣ କରେ। ଖାଦ୍ୟରେ ମୁଗ ଡ଼ାଲି ମିଶାଇଲେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଯୋଗ ହୁଏ, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ, ଡାଇଭର୍ଟିକୁଲୋସିସ୍, କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ହୁଏ ଏବଂ ହୃଦରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମିଯାଏ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଏଥିରେ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍, ପୋଟାସିୟମ୍, ତମ୍ବା, ଫସଫରସ୍, ଜିଙ୍କ ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ B1, B2, B3, B5 ଏବଂ B6 ପରି ବହୁ ପରିମାଣର ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।

ଗୋଟାମୁଗଗୁଡିକୁ ଭିଜାଇ ଅଙ୍କୁରିତ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଗଜାମୁଗକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ନିଆଯାଏ ଏବଂ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଅଙ୍କୁରିତ ମୁଗ ପୁଷ୍ଟିକର ରଚନାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ। ଗଜାମୁଗରେ କ୍ୟାଲୋରୀରେ କମ୍, ଏଥିରେ ସାଧାରଣ ପରିମାଣର ଆମିନୋ ଏସିଡ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଥାଏ। ଏହା ଦେହରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡ଼ାଣ୍ଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଫେନୋଲିକ୍ ଏସିଡ୍, ଫ୍ଲାଭୋନାଏଡ୍, କ୍ୟାଫେକ୍ ଏସିଡ୍ ଏବଂ ସିନ୍ନାମିକ୍ ଏସିଡ୍ ଅନୁକ୍ରମ ବିନ୍ୟାସ ସହିତ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଅଙ୍କୁରିତ ହେବା ମୁଗ ଫାଇଟିକ୍ ଏସିଡ୍ ର ସ୍ତରକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ, ଯାହା ଏକ ଆଣ୍ଟିନ୍ୟୁଟ୍ରିଏଣ୍ଟ୍ ଯାହା ଜିଙ୍କ, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଏବଂ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ପରି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଅବଶୋଷଣକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ।

ପୁଷ୍ଟିକର ଶସ୍ୟ ହିସାବରେ ମୁଗରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ

କ୍ୟାଲୋରୀ - ୨୧୨

ଚର୍ବି - ୦.୮ ଗ୍ରାମ୍

ପ୍ରୋଟିନ୍ - ୧୪.୨ ଗ୍ରାମ୍

କାର୍ବସ୍ - ୩୮.୭ ଗ୍ରାମ୍

ଫାଇବର - ୧୫.୪ ଗ୍ରାମ୍

ଫୋଲେଟ୍ (B9) - RDI ର ୮୦%

ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ - RDI ର ୩୦%

ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ - RDI ର ୨୪%

ଭିଟାମିନ୍ B1 - RDI ର ୨୨%

ଫସଫରସ୍ - RDI ର ୨୦%

ଲୌହ - RDI ର ୧୬%

ତମ୍ବା - RDI ର ୧୬%

ପୋଟାସିୟମ୍ - RDI ର ୧୫%

ଜିଙ୍କ୍ - RDI ର ୧୧%

ମୁଗ ଡ଼ାଲି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କାହିଁକି ଉପକାରୀ?

୧. ପ୍ରଦାହର ବିପଦକୁ କମ କରିଥାଏ।

ସବୁଜ ଗ୍ରାମ ଡାଲକୁ ଫେନୋଲିକ୍ ଏସିଡ୍, ଫ୍ଲାଭୋନାଏଡ୍, କ୍ୟାଫେକ୍ ଏସିଡ୍ ଏବଂ ସିନ୍ନାମିକ୍ ଏସିଡ୍ ସହିତ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟର ଏକ ପାୱାରହାଉସ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟଗୁଡିକ ମୁକ୍ତ ରେଡିକାଲ୍ସର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ଏବଂ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ କ୍ଷତି ସହ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ସିଷ୍ଟମରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ମାଗଣା ରେଡିକାଲ୍ କୋଷ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ଯାହା କ୍ରନିକ୍ ପ୍ରଦାହ, ହୃଦ ରୋଗ ଏବଂ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇଥାଏ।

୨. ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣେ।

ମୁଗ ଥିଏମାଇନ୍, ରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନ, ଫୋଲେଟ୍ ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ସହିତ ଭରପୂର ଅଟେ ଯାହା ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଟେ। ଫୋଲେଟର ସମୃଦ୍ଧତା ସ୍ନାୟୁ ଟ୍ୟୁବ୍ ତ୍ରୁଟି, ଅଟିଜିମ୍, ଷ୍ଟ୍ରୋକ ଏବଂ ହୃଦରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମ କରିଥାଏ। ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶରେ ଥାୟାମାଇନ୍ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ଭିଟାମିନ୍ ମେଟାବୋଲିକ୍ ସମସ୍ୟା ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମ୍ କରିଥାଏ ଯାହା ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ପ୍ଲେସେଣ୍ଟା ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

ମୁଗରେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପରିମାଣର ରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନ ଥାଏ ଯାହା ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ହେଲଥ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନ ଅଭାବ ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିକ୍ଲମ୍ପସିଆ ଏବଂ ଜନ୍ମଗତ ଦୋଷ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ। ଏଗୁଡିକ ବ୍ୟତୀତ, ମୁଗ ମଧ୍ୟ କ୍ୟାଲସିୟମର ଏକ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ସ ଯାହା ହାଡ ଏବଂ ମାଂସପେଶୀକୁ ଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହଜ କରିଥାଏ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମ୍ କରିଥାଏ।

୩. ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ।

ମୁଗରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଡାଏଟାରୀ ଫାଇବର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ହାଇପୋଲିପିଡେମିକ୍ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ LDL କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ (ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ), ମୋଟ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଏବଂ ଟ୍ରାଇଗ୍ଲେସିରାଇଡ ସ୍ତରକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ଏବଂ ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଅପ୍ଟିମାଇଜ୍ କରିଥାଏ। ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଲେମ୍ବୁଗୁଡ଼ିକ ଯକୃତର କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ ଏବଂ ଯକୃତରେ ଚର୍ବି ଜମା ହେବା ସହିତ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ସଫା କରିଥାଏ। ଖାଦ୍ୟରେ ମୁଗ ଡ଼ାଲିର ଯୋଗ ହେଉଛି ହୃଦୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମେଦବହୁଳତା, ଡିସଲିପାଇଡେମିଆ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ପ୍ରଦାହ ଏବଂ ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଉପାୟ ଯାହା ହୃଦ୍ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମାଇଥାଏ।

୪. ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।

ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ହୃଦଘାତ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ପାଇଁ ଏକ ବିପଦ କାରଣ ଯାହା ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଅଟେ। ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ପୋଟାସିୟମ୍, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଏବଂ ଫାଇବରର ସମୃଦ୍ଧତା ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଯେ ମୁଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ରକ୍ତଚାପକୁ ବଢ଼ାଉଥିବା ଏନଜାଇମ୍ ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦମନ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଏହା ଲିପିଡ ଅକ୍ସିଡେସନକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଥାଏ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

୫. ମଧୁମେହ ପରିଚାଳନା କରେ।

ମୁଗରେ ଥିବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫାଇବର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଥାଏ, ବିଶେଷତଃ ଦ୍ରବୀଭୂତ ଫାଇବର ପେକ୍ଟିନ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଉପରେ ଅଧିକ ଯାହା ରକ୍ତ ପ୍ରବାହରେ ଗ୍ଲୁକୋଜର ମୁକ୍ତିକୁ ମନ୍ଥର କରିଥାଏ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଥାଏ। ଗ୍ଲାଇସେମିକ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ କମ୍ ଥିବାରୁ ଏହା ଇନସୁଲିନ୍ କ୍ଷରଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ, ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ଏବଂ ଚର୍ବି ସ୍ତରକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଭିଟେକ୍ସିନ ଏବଂ ଆଇସୋଭାଇଟେକ୍ସିନ ଇନସୁଲିନକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

୬. ମସ୍ତିଷ୍କରେ ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ।

ମୁଗରେ ଥିବା ଲୌହକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଏ ଯାହା ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଏବଂ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ଟିସୁକୁ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କ ସହିତ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ରକ୍ତ ଯୋଗାଣରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟରେ ମୁଗ ଡ଼ାଲି ସାମିଲ୍ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ବଢ଼ାଏ। ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ବି ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଭରପୂର ମଧ୍ୟ ଯାହା ସ୍ନାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମାନସିକ ଦକ୍ଷତା ସ୍ଥରରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଥାଏ।

୭. ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଥିବା ପୁଷ୍ଟିକର ପଦାର୍ଥରେ ଫୋଲେଟ୍, ଥାୟାମାଇନ୍, ରାଇବୋଫ୍ଲାଭିନ୍, ନିୟାସିନ୍, ପିରାଇଡକ୍ସାଇନ୍, ଜିଙ୍କ, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଏବଂ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ପ୍ରଦାହକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଫାଇଟୋନ୍ୟୁଟ୍ରିଏଣ୍ଟସ୍ ଫ୍ଲାଭୋନ୍ ସହିତ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଗୁଣ ଦେଖାଏ ଯାହା ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଥିବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁକୂଳ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ଧଳା ରକ୍ତ କଣିକାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ ଯାହା ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣକୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।

୮. କର୍କଟ ରୋଗକୁ ରୋକିଥାଏ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋ ଏସିଡ୍, ଅଲିଗୋସାକାରାଇଡ୍ ଏବଂ ପଲିଫେନୋଲର ବିପୁଳ ଭଣ୍ଡାର କର୍କଟ ରୋଗର ଆରମ୍ଭକୁ ରୋକିଥାଏ। ମୁଗ ଡ଼ାଲିର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଗୁଣ ଶରୀରକୁ କୋଷ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ DNA କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଟେ।

ଅଧିକନ୍ତୁ, ଫ୍ଲାଭୋନାଏଡ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିଟ୍ୟୁମର୍ ଗୁଣରେ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବା ମୁଗ ଡ଼ାଲି ଟ୍ୟୁମର କୋଷ ଗଠନକୁ ରୋକିଥାଏ ଏବଂ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମ କରିଥାଏ।

୯. ଓଜନ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ମୁଗ ଡ଼ାଲିର ଭୂମିକା ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଡାଏଟାରୀ ଫାଇବର ଅଛି ଯାହା ଏହାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୋଟିନର ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ସ କରିଥାଏ। ପ୍ରାକୃତିକ ଡାଏଟାରୀ ଫାଇବରକୁ ଅନ୍ତନଳୀରେ ବଲ୍କିଂ ଏଜେଣ୍ଟ ଭାବରେ ମୂଲ୍ୟବାନ କରାଯାଏ ଯାହା ହଜମକୁ ବିଳମ୍ବ କରିଥାଏ, ଅବାଞ୍ଛିତ କ୍ଷୁଧାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ କ୍ୟାଲୋରୀ ଗ୍ରହଣକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ଯାହା ଓଜନ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ମୁଗ ଡ଼ାଲିରେ ଥିବା ଫାଇବର୍ ତୃପ୍ତି ହରମୋନ୍ କୋଲେସିଷ୍ଟୋକିନିନ୍ ବଢ଼ାଇଥାଏ ଏବଂ ମୋଟାପଣ ସହିତ ଲଢ଼ି ଓଜନ କମାଇବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

ମୁଗ ଡ଼ାଲି-ଗାଜର ହାଲୁଆର ରେସିପି

ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ:

୧. ମୁଗ ଡ଼ାଲି - ୩ କପ୍

୨. ଧଳା ଗୁଡ଼ - ୧ କପ୍

୩. ତାଜା ଗାଜର - ୨ ରୁ ୩ଟି

୪. ଗାଈ କ୍ଷୀର - ୪ କପ୍

୫. ପାଞ୍ଚ ବା ଛଅ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ପାଣିରେ ଭିଜାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଡ୍ରାଏ୍ ଫ୍ରୁଟ୍ସ୍ - ୧/୨

କପ୍

୬. ଅଟା - ଏକ ବଡ଼ ଚାମଚ୍

୭. ଅଳେଇଚ ପାଉଡର୍ - ୧/୨ ଚାମଚ୍

୮. କେଶର ଦାନା - ୮ଟି

୯. ଶୁଦ୍ଧ ଦେଶୀ ଗାଈ ଘିଅ - ୧୦ ଚାମଚ୍

୧୦. ଜିରା - ୧/୪ ଚାମଚ୍

୧୧. ତେଜପତ୍ର - ୨ଟି

୧୨. ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପାଣି

୧୩. ସ୍ବାଦ ଅନୁସାରେ ଲୁଣ

ରନ୍ଧନ ପ୍ରଣାଳୀ:

୧. ପ୍ରଥମେ ଗ୍ୟାସ୍ ଜଳାଇ ଚୁଲା ଉପରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ କୁ ବସାଅ। ଏଥିରେ ଭଲ ଭାବରେ ମୁଗ ଡ଼ାଲିକୁ ଧୋଇ ଏଥିରେ ପକାଅ ଏବଂ ଗାଜରକୁ ବି ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇ ଚୁନା ଚୁନା କରି କାଟିକି ଏଥିରେ ପକାଅ। ଯେତିକି ଡ଼ାଲି ତା'ର ଅଳ୍ପ ଉପରକୁ ପାଣି ଦିଅ। ଯେପରିକି ଡ଼ାଲି କେବଳ ସିଝି ହିଁ ପାରିବ। ପାଣି ରହିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ୧/୪ ଚାମଚ୍ ଲୁଣ ପକାଇ ଗୋଳାଇ ଦିଅ ଏବଂ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ର ଢ଼ାଙ୍କୁଣୀ ଘୋଡ଼ାଇ ୩ଟି ସିଟି ଆସିବା ଯାଏଁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ।

୨. ଏବେ ଗ୍ୟାସ୍ ବନ୍ଦ କରି ସିଝି ଯାଇଥିବା ଗାଜର ଓ ମୁଗ ଡ଼ାଲିକୁ ଏକ ପାତ୍ରକୁ ବାହାର କରି ଅଳ୍ପ ଥଣ୍ଡା ହେବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ। ଏବେ ନଖ ଉଷୁମ ଥିବା ଏହି ସିଝାକୁ ହାତରେ ବା ମେଶର୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚକଟି ଅଟା ଚକଟା ପରି କରିଦିଅ।

୩. ଏବେ ଗ୍ୟାସ୍ ଅନ୍ କରି ଚୁଲା ଉପରେ କଢ଼ାଇ ବସାଅ। ଏଥିରେ ଗରମ ଘିଅ ୫ ରୁ ୬ ଚାମଚ୍ ପକାଇ ଗରମ କର। ତା'ପରେ ଗୁଡ଼କୁ ପକାଇ ଘାଣ୍ଟି ପାଣିଆ ଶିରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ରଖାଯାଇଥିବା ଅଟା ଚାମଚାଏ ମିଶାଇ ଭଲ ଭାବରେ ଗୋଳାଇ ଦିଅ। ଏହାପରେ ଡ଼ାଲି ଓ ଗାଜର ଚକଟା ମିଶାଇ ଭଲ ଭାବରେ ଗୋଳାଇ ଘାଣ୍ଟ।

୪. ଏକ ପାତ୍ରରେ କ୍ଷୀର ଓ କେଶରକୁ ଗୋଳାଇ ରଖ।

୫. ଏବେ ଚକଟା ପାଗ ହାଲୁକା ହୋଇ ଶୁଖି ଆସିଲେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ବ୍ୟବଧାନରେ କେଶର ମିଶା କ୍ଷୀର ଢ଼ାଳି ଢ଼ାଳି ଘାଣ୍ଟ।

୬. ଏବେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚୁଲା ଜଳାଇ ନନ୍ ଷ୍ଟିକି ପ୍ୟାନ୍ ରେ ଘିଅ ପକାଇ ଗରମ କର। ଏଥିରେ ଜିରା, ତେଜପତ୍ର ଏବଂ ଆଗରୁ ଭିଜାଇ ଶୁଖା ଯାଇଥିବା ନରମ ଡ୍ରାଏ୍ ଫ୍ରୁଟ୍ସ୍ କୁ ପକାଇ ଭାଜନ୍ତୁ। ଏସବୁ ହାଲୁକା ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇ ଆସିଲେ, ସବୁକିଛି ପିଠା ପାତିଆ ଦ୍ବାରା ପୋଛି ବାହାର କରିକି ଡ଼ାଲି ଚକଟା ସହ ମିଶାନ୍ତୁ।

୭. ଏବେ ଚକଟା ସହ ଭଲସେ ମିଶାଇ ସାରିଲା ପରେ, ଅଳେଇଚ ପାଉଡର୍ ଛିଞ୍ଚି ଛିଞ୍ଚି ପୁଣିଥରେ ଘାଣ୍ଟି ଦିଅ। ଗ୍ୟାସ୍ ବନ୍ଦ କରି ସାମାନ୍ୟ ଶୁଖିଲା ପାଗ ହେବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ। ଚାମଚାଏ ଗରମ ଘିଅ ଉପରେ ପକାଇ ଭଲ ଭାବେ ଗୋଳାତୋଳା କରି ଘାଣ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ।

୮. ଏବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲା ଆପଣମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମୁଗଡ଼ାଲି-ଗାଜର ହାଲୁଆ। ଏହାକୁ ଗରମା ଗରମ୍ ପରଷି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜେ ବି ଏହାର ମଜା ନିଅନ୍ତୁ।

୯. ସକାଳ ଜଳଖିଆ, ଟିଫିନ୍, ଭୋଗ ହିସାବରେ ଅଥବା ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ, ଓଷାବ୍ରତ ଆଦି ସବୁରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଖାଇ ପାରିବେ। ଏହା ଯେମିତି ପୁଷ୍ଟିକର ସେମିତି ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ। ପିଲାଠାରୁ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ବିନା ସଙ୍କୋଚରେ ଏକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରିବେ।

=×=§=×=

ମୁଗ ଏକ ପୁଷ୍ଟିକର ଶସ୍ୟ ଏବଂ ମୁଗ ଡ଼ାଲି-ଗାଜର ହାଲୁଆର ରେସିପି

ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ମୁଗ ଓ ଏହାର ରେସିପି