“ଯାତ୍ରୀମାନେ ଦୟାକରି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ । ଟ୍ରେନ୍ ନଂ ୧୨୮........ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ନମ୍ବର ୬ ରେ କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପହଂଚିବ ।”

ଷ୍ଟେସନ୍ ରେ ଡାକବାଜି ଯନ୍ତ୍ରର ଘୋଷଣା ଶୁଣି ଖୁବ୍ ତରତରରେ ଚା କପରୁ ଶେଷ ଢୋକଟା ଶୋଷାଡି ଦେଇ ମୁଁ ୬ ନମ୍ବର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଆଡେ ମୁହାଁଇଲି । ଫୁଟ୍ ଓଭରବ୍ରିଜ୍ ରୁ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇଲା ବେଳକୁ ଟ୍ରେନ୍ ଟା ଆସି ସାରିଥିଲା । ସତେ ଯେମିତି ମୋ ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି ଆସୁଥିଲା ସେ କିଏ ଆଗ ପହଂଚିବ ଷ୍ଟେସନରେ ବୋଲି । ମୁଁ ଭିତରକୁ ଉଠିଯାଇ ଗୋଟେ ଝରକା ପାଖ ସିଟ୍ ଦେଖି ମୋ ବ୍ୟାଗ୍ ରଖିଦେଲି । ସବୁଦିନ ପରି ସେଦିନ ମଧ୍ୟ ବୁଲାବିକାଳିଙ୍କ ଭିଡ ଆରମ୍ଭ ହେଇ ଯାଇଥାଏ ।

-ଚଣା ମସଲା, ଚଣା ମସଲା......

-ଖୀରା ଲେଲୋ..........ଖୀରା......

-ଗରମ ଚାୟ... ଗରମ ଚାୟ.. ପାଂଚ ରୁପୟା ....ଗରମ ଚାୟ.......

ଏସବୁ ଡାକ ସହିତ ମୋ କାନ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା । ହେଲେ ୟା ଭିତରୁ ଗୋଟେ ଡାକ କାଇଁ ଶୁଣାଯାଉନଥିଲା ।

-ଗପ ବହି ନବ.. ଭଳିକି ଭଳି ଗପ... ଜେଜେମା କାହାଣୀ, ପରୀ ରାଇଜ ଗପ.... ପୁରାଣ ଗପ... ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ... ନିଅନ୍ତୁ.... ପଢଶୁ....

ଚନ୍ଦା ମୁଣ୍ଡରେ ଗାରପକା ନାଲି ଗାମୁଛା ବାନ୍ଧି କାନ୍ଧରେ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ବହି ଭର୍ତି ବ୍ୟାଗ୍ ବୋହି ଏ ବଗି ରୁ ସେ ବଗି ବୁଲି ବୁଲି ଏମିତି ଡାକରେ ନିଜ ପେଟ ପାଇଁ ଭାତ ଯୋଗାଡ କରେ ସେ ବୁଢାଲୋକଟି । ଏତେ ଦିନ ଯିବା ଆସିବା କରିବା ଭିତରେ କୌଣସି ଦିନ ତାକୁ ନଭେଟିବାର ହେଇନି । କାଇଁ ଆଜି ତ ଦେଖା ଯାଉନି କୋଉଠି ।

ଟ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଛାଡି ସାରିଥିଲା । ଟ୍ରେନର ଶବ୍ଦ ବଢିବା ସହିତ ବୁଲାବିକାଳି ମାନଙ୍କର ଗହଳି କମି ଆସୁଥିଲା । ମୋ ସାମନାରେ ଜଣେ ମଧ୍ୟବୟସ୍କା ଆସି ବସିସାରିଥିଲେ କେତେବେଳେ । ମୁଁ ବାହାରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟେଇ ନିଜକୁ ବର୍ତମାନ କୁ ଫେରେଇ ଆଣୁ ଆଣୁ ସେ ପଚାରିଲେ, “ପୁରୀ ଯାଉଛ ଝିଅ?” ତାଙ୍କର ଅଚାନକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଉତର ଦେବାକୁ ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲି ମୁଁ । ତଥାପି ଉତର ଦେଲି, “ହଁ ଆଜ୍ଞା । ପୁରୀ ଯିବି ।” ଅବଶ୍ୟ ମୋ ବିରକ୍ତିର ଅସଲ କାରଣ ଯେ ମୋ କ୍ଲାନ୍ତି ଆଉ ପୁଣି ସେ ସବୁ ଦିନର ଗପ କରିବା ସାଙ୍ଗ ସେ ବୁଢା ଲୋକଟିକୁ ନପାଇବା ହିଁ ଥିଲା ।

ହଁ, କିଛି ଦିନ ହେଲା ନିତି ଯିବା ଆସିବା ଭିତରେ ସେ ମୋ ସାଙ୍ଗ ହେଇ ଯାଇଥିଲା । ସେଦିନ ଯେମିତି ଭାବେ ସେ ମତେ ଆସନ୍ନ ବିପଦ ମୁହଁରୁ ଟାଣି ଆଣିଥିଲା ସେମିତି କାମ ହୁଏତ କେହି ନିଜ ଲୋକ ବି କରିବାକୁ ସାହାସ ପାଇବନି । ଦୁଇ ଦିନ ଆଗରୁ ଯାଚିକି ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ବହି ଟେ ଧରେଇଦେଲା ମୋ ହାତକୁ । ମୁଁ ବି ରଖିନେଲି । ହେଲେ ପଇସା ନେଲାନି ସେ । କହିଲା, “ମୁଁ ତୁମ ଗୋସିବାପା ପରି ହେବି ମା । ତୁମଠୁ କଣ ପଇସା ନେବି?” ହଁ ଠିକ୍ ମୋ ଅଜାଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ଅଂଟାରେ ଧୋତିରେ ଗୁଡେଇ ସେ ପଇସା ରଖେ । ଅଜାଙ୍କର ଅବର୍ତମାନରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭାରି ନିଜର ନିଜର ଲାଗେ ।

ମୋ ପାଟିରୁ ଉତର ନସରୁଣୁ ପୁଣି ସେ ମହିଳା ଆରମ୍ଭ କଲେ, “ଆଉ ଘରେ ସବୁ କିଏ କିଏ ଅଛନ୍ତି ?” ହଠାତ୍ ମୋ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ମୁଁ ଉତର ଦେବାକୁ ଟିକେ କୁଣ୍ଠା ବୋଧ କଲି ଆଉ କିଛି ନଶୁଣିଲା ପରି ବାହାରକୁ ଦେଖିବାରେ ଲାଗିଲି । ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ କ୍ରସ୍ କରୁଥିଲା ଟ୍ରେନ୍ । ଟିକେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁ କରୁ ପୁଣି ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିଲା, “ଘର କଥା ପଚାରିଲି ବୋଲି ଖରାପ ଭାବିଲ କି? ହଁ ଆଜି କାଲି ଝିଅ ମାନଙ୍କର ଶାଶୁ ଶସୁରଙ୍କ ପାଖରୁ ଖସି ଆସି ବାହାରେ ରହି ମଉଜ କରିବାରେ ମନ । ଆଜିକାଲି ଚାକିରିଆ ଝିଅ ମାନେ ଦାଇତ୍ୱ ନେବାରେ ଭାରି ନିରସ । ସେଥିପାଇଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିିଲି ତୁମ ଶାଶୁ ଶ୍ୱଶୁର କେହି ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ?”

ମତେ ଖୁବ୍ ରାଗ ଲାଗୁଥିଲା । ନିଜ ଜାଣତରେ କେବେ ତ ଏମିତି କଥା ମୋ ମନକୁ ଆସିନି । ମତେ ଦେଖେଇ ପୁଣି ଏତେ କଥା କଣ ପାଇଁ କହୁଛି ଏ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟା ? ବ୍ୟସ୍ତ ଲାଗିଲା ଖୁବ୍ । ହୁଏତ ତାର ସେମିତି କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ଥାଇ ପାରେ । ଅନେକ ଜାଗାରେ ଏମିତି ଘଟେ । ଆଉ କାହା କଥା କଣ, ସେ ବୁଢାଟି ତ ଏମିତି କିଛି ଭୋଗିଛି ତା ଜୀବନ ସାରା । ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ତାର ସେ କୁହୁଳି ଉଠୁଥିବା କୋହ ଗୁଡା ଆବାଜ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ସେଦିନ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ବହିଟି ମୋ ହାତକୁ ବଢେଇ ଦେଇ ବୁଢା କହିଲା- “ତୁମ ସହ ଗପିଲେ ଖୁବ୍ ହାଲକା ଲାଗେ । ମନର ସବୁ ଦୁଃଖ କିଛି ମୁହୁର୍ତ ପାଇଁ ପାଶୋରି ଦିଏ ମୁଁ । ନିଜ ଲୋକ ତ ପର କରିଦେଲେ । ଏବେ ବୁଢା ବେଳେ ରୋଗିଣା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ନେଇ ଚଳିବା କାଠିକର ପାଠ । ଏଇ ବହି ବସ୍ତାନି ଟି ଏକା ମୋ ସାହାରା ।” ଖୁବ୍ ଦରଦ ଭରା ଥିଲା ସେ କଥା ଗୁଡା । ମେଂଚେ ଏକଲାପଣ ଝଲସୁଥିଲା ତା କଥାରେ । ମୁଁ ପଚାରିଲି –“ତୁମେ କଣ ମାଉସିଙ୍କ ସହ ଏକା ରୁହ? ତୁମ ପିଲାମାନେ ତ ଥିବେ ।” ମୋ କଥା ନସରୁଣୁ ବୁଢା କହିଲା- “କୋଉ ପିଲା ଲୋ ମା? ସେ ଅପଦାର୍ଥ ପରି ପୁଅ ଭଗବାନ କାହାକୁ ନଦିଅନ୍ତୁ । ଘରେ ଆମେ ବୁଢାବୁଢୀ ଦି ପ୍ରାଣୀ । ଆଉ କେହି ସାହାଭରସା ନାହିଁ ।” ବୁଢାର ଏ ପଦକ କଥାରେ ଘୃଣା ଆଉ ଅବଶୋଷ ଭରି ରହିଥିଲା । ମୁଁ ପୁଣି ପଚାରିଲି, “ମଉସା, କଣ ପାଇଁ ଏତେ ଅଭିମାନ ତୁମ ପୁଅ ଉପରେ? କଣ ହେଇଛି? ପୁଅଟେ ପାଇଲେ ଲୋକମାନେ କେତେ ଉଷା ବ୍ରତ କରୁଛନ୍ତି, କେତେ ପୂଜା ଦଉଛନ୍ତି । ଆଉ ତମେ ଗାଳି ଦଉଛ?”

“ହଁ, ମୁଁ ବି ଏସବୁ କରିଥିିଲି ଦିନେ । ତିନି ତିନିଟା ମାଇକିନା ଛୁଆ ପରେ କେତେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଡାକି କେତେ ଉପାସ କରି ତୋ ମାଉସୀ କେତେ କଷ୍ଟ କଲାରେ ଆମେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ହେଲୁ । ତାର କୌଣସି କଥାରେ କେବେ ହେଳା କରିନୁ । ଶେଷରେ ତାରି ପାଇଁ ଗାଁ ଜମିତକ ବି ବିକିଦେଲି । କହିଲା ଇଂଜିନିୟରିଙ୍ଗ କରିବ । ଏତେ ଧନ କାଇଁ?ଗାଁ ରେ ଯାହା ନିଜର ବୋଲି ଥିଲା ବିକିଦେଲି ସବୁ । ପୁଅ ବଡ ଅଫିସର ପଦରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଚାକିରି ପାଇଗଲା । ତା ପସନ୍ଦରେ ବାହାହେବ ବୋଲି କହିଲା । ପାଠ ପଢୁଆ ପିଲା । ମୁଁ ଆଉ କଣ ମନା କରିପାରିବି ? ବାହାଘର ପରେ ଦୁଇଜଣଯାକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଗଲେ ଯେ ଆଉ ଗାଁ କୁ ଫେରିବାର ନାଁ ଗନ୍ଧ ନାହିଁ । ବହୁତ ଥର ଫୋନ୍ କରିଛି । ତା ପାଖରେ ସମୟ ନଥାଏ । ବୋହୁ କହିଲା ପୁଅ ପାଇଁ ବାପା ହିସାବରେ କଣ ରଖିଛ ଯେ ଘରକୁ ଯିବୁ? ସବୁ ଜମିବାଡି କୁଆଡେ ମୁଁ ମୋ ଝିଅ ମାନଙ୍କୁ ଦେଇଲେି ବୋଲି ତାଙ୍କର ମୋ ଉପରେ ରାଗ । ଛାଡ୍ ମା ସବୁ ମୋ ଭାଗ୍ୟ ।”

ଟ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟେସନ ପାଖାପାଖି ହେଇ ସାରିଥାଏ । ସାମନା ସିଟ୍ ର ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟା ମୋବାଇଲ୍ ରେ କଣ କଥା ହଉଥିଲା, “ମୁଁ ପହଂଚିଗଲିଣି । ଟିକେ ଅପେକ୍ଷା କର । ତାଙ୍କୁ ଫ୍ୟାନ୍ ଆଗରେ ଧରିକି ବସ. ପାଣି ଦଉଥା ପାଟିରେ ।”

ଓଃ ! କିଛି ଗୋଟେ ଅସୁବିଧାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି ସେ ଲୋକଟି । ବୋଧେ ନିଜର ଲୋକ କେହି ଅସୁସ୍ଥ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଧେ । ମୋ ପାଟିରୁ ବାହାରିଗଲା- କାହାର କଣ ହେଇଛି କି? ବେଶୀ ସିରିୟସ୍‌?

“କଣ ଆଉ କହିବି? ମୋ ବାପାଙ୍କ ଦେହ ଖରାପ୍ । ଆଜି ସକାଳେ ଟ୍ରେନରେ ଚଢିଲା ବେଳେ ଖସି ପଡିଲେ । ଗୋଟେ ଗୋଡ ପଡିଗଲା ରେଳ ଲାଇନ୍ ରେ । ଅବସ୍ଥା ସିରିୟସ୍ । ସବୁଦିନ ଯିବା ଆସିବା କରନ୍ତି । ସକାଳେ ଯାନ୍ତି ପୁରୀରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର । ପୁଣି ଏଇ ଧଉଳି ରେ ଫେରିଯାଆନ୍ତି । ବାକି ଦିନ ସେଇ ଷ୍ଟେସନରେ କଟିଯାଏ । ରାତିରେ ସେଇ ଷ୍ଟେସନରେ ସୋଇ ପୁଣି ସକାଳୁ କାମରେ ଲାଗିପଡନ୍ତି ।” ଭାରି ଗଳା ରେ କହିଲା ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି ।

ଏବେ ମୁ ଁ କିଛି କିଛି ବୁଝି ପାରୁଥିଲ,ି ତାର ମତେ ଏମିତି ଶାଶୁ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରିବାର କାରଣ ।

“ନିଜ ଭିଟାମାଟି ସହିତ ସବୁ ଜମିବାଡି ଗୋଟିଏ ବୋଲି ପୁଅ ପାଇଁ ବିକିଲେ । ଏବେ ପୁଅ ବଡ ଅଫିସର ହେଇ ବୋହୁ ଆଣିବା ପରେ ଏ ବୁଢା ବାପ ଟା ଅଦରକାରୀ ହେଇଗଲା । ପୁଅ ବୋହୁ ବାପକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ । ଆମେ ଝିଅ ମାନେ ଏସବୁ କିଛି ଜାଣିପାରିଲୁନି । ବୋହୁ ଟା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ସବୁ ସମ୍ପର୍କ କାଟିଦେଲା । ଏବେ ଏ ବୁଢା ଅବସ୍ଥାରେ ଟ୍ରେନ୍ ରେ ବୁଲି ବହି ବିକୁଛନ୍ତି ନିଜ ପେଟ ପୋଷିବାକୁ । ହାୟ ରେ ଭାଗ୍ୟ ।” ପୁଣି କାନ୍ଦ କାନ୍ଦ ହୋଇ କହିଲା ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି ।

ମୋର ଆଉ କିଛି ବୁଝିବାକୁ ବାକି ରହିଲାନି । ଅଧିକା କିଛି ଭାବିବା ଆଗରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲି । ମତେ ଏବେ କେବଳ ସେଇ ବୁଢା ମଉସାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖା ଯାଉଥିିଲା । ପ୍ଲାଟ୍‌ଫର୍ମ ବାହାରକୁ ଆସି ଫୋନ୍ ରେ କଥା ହଉ ହଉ ସେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ଜଣକ ରେଷ୍ଟରୂମ୍ ଆଡକୁ ଦୌଡିଲେ ଆଉ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ । ସେଠି ପହଂଚି ଯାହା ଦେଖିଲି ମୋର ଆଖିକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିଲିନି । ସେଦିନ ମୁଁ ଟ୍ରେନ୍ ରେ ଚଢିଲାବେଳେ ଗୋଡ ଖସି ପ୍ରାୟ ତଳେ ପଡିଗଲା ବେଳେ ସମସ୍ତେ ମତେ ଦେଖି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ ହେଲେ ଏଇ ବୁଢା ଲୋକଟି ମୋ ହାତ ଧରି ଟାଣି ଆଣିଥିଲେ । ହେଲେ ଆଜି ନିଜକୁ ବଂଚେଇ ନପାରି ଜୀବନ ସହ ଲଢୁଛନ୍ତି । ବୁଢା ଜଣକ ପାଟି ପାକୁ ପାକୁ କରୁଥିଲେ ବି କିଛି କହିପାରୁନଥିଲେ । ଲାଗିଲା ଯେମିତି ସେ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, “ମୋ କଥା ଆଉ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ । ଏବେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତ ।”

ମୁକ୍ତି

କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ