କପଟ ଦାରୁ ରୂପେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଅନାଦିକାଳରୁ ରହି ଆସିଛନ୍ତି । ମଣିଷ ଶରୀରର ସହସ୍ର ଦଳ କମଳ ମଧ୍ଯସ୍ଥ କେଶର ଭିତରେ ପ୍ରକୃତି ପୁରୁଷ ରୂପୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ବିଦ୍ୟମାନ । ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡଗୋଲକ, ମହାନିତ୍ୟ-ଜଗମୋହନ ଓ ପରମ ନିତ୍ୟସ୍ଥଳୀ ହେଉଛି ସିଂହାସନ । ମଝିରେ ଚାଲିଛି ମହାନିତ୍ୟରାସ । ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଭକ୍ତ ପ୍ରେମଭକ୍ତିର ରସ ଓ ଭାବ ଆସ୍ଵାଦନ କରିଥାଏ। ପୁଣି କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଅଟନ୍ତି ସାକ୍ଷାତ୍‌ ପରଂବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ମୂର୍ଭି । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କର କଳାମାନ ନେଇ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଧରାଧାମରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି-ସେମାନେ ହୁଅନ୍ତି ଅବତାର |

ମହାପୁରୁଷ ଦିବାକର ଦାସ 'ଶ୍ରୀ-ଜ-ଗ-ନା-ଥ” ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ବଣ୍ଟର ବିଶଦ ଅର୍ଥ ଦେଇଛନ୍ତି । ଯଥା -

ଶ୍ରୀ - ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭକି, ପ୍ରୀତି ଓ ଶୋଭା ପ୍ରଦାୟିନୀ ଶକ୍ତି । ସେ ସଂସାରର କାରିଣୀ ଶକ୍ତି ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ ।

ଜ - “ଜ'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟି ବା ଜନ୍ମର ସଳ । ସର୍ବଦେବତା ସେହିଠାରୁ ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ ବେଦ, ମନ୍ତ, ଯୋଗ, ଜ୍ଞାନ ସବୁର ଉତ୍ପଭି ସ୍ଥଳ । “ଜ” ହିଁ ଜଗନ୍ନାଥ ମୂର୍ତି ଓ ସେ ଆପେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଛନ୍ତି । “ଜ”ଜଗନ୍ନୟ ଓ ଜ୍ୟୋତି ସ୍ବରୂପ । “ଜ” ଜଗନ୍ନାଥ ବା ଯେ ଯେଉଁ ନାମରେ ଡାକିଲା ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲା ।

ଗ - 'ଗଂର ଅର୍ଥ ଗୁହ୍ଯ, ଗୁରୁତର ଓ ସାଗର ପରି ଗଭୀର ଓ ଅନନ | ସେ ଗୋଲୋକ । ସେ ଗର୍ବ ଗଞ୍ଜନ ଓ ଗଜୋଦ୍ଧାରଣ ପରି ଦୁଃଖୀର ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ନିବାରକ ।

ନ୍ନା - “ନ'ର ଅର୍ଥ ନିର୍ବିକଳ, ନିରୀହ, ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକାର, ନତୀତ, ନିର୍ଭର, ନିରାଲମ୍ବ ସ୍ଥାନନ ନରକ ନିସ୍ତାରଣ, ନିତ୍ଯ, ମହାନିତ୍ଯ, ଅବିନାଶୀ, ନିର୍ମଳ, ନିର୍ମାୟା ଓ ସେ ନାମରୂପୀ ଅଟନ୍ତି |

ଥ - “ଥ'ର ଅର୍ଥ ସେ ସର୍ବଭୂତର ଆତ୍ମା, ସେ ସୁଦର୍ଶନ, ସିରବୁଵି, ଧର୍ମ ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଜନ୍ମ ସ୍ଥଳ । ଏଥବରୁ ସ୍ଥାବର ଜଙ୍ଗମ ଓ ଅଷ୍ଟାଦଶସିଦ୍ଧି ଜନ୍ମଲାଭ କରିଛନ୍ତି । 'ଥଂ ଅନାଥର ନାଥ ଓ ସର୍ବପ୍ରାଣୀ ହିତକାରୀ ଅଟନ୍ତୈ ।

ଭଗବାନ ଯେ ରହସ୍ୟମୟ, ସବ ଶକିମାନ, ସର୍ବ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ - ଏହି ସମସ ବିଷୟକୁ ' ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ନାମରେ ଭରି ଦିଆଯାଇଛି ।

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବୈକୁଣ୍ଠ ଉପରେ ଶେଷ ବୈକୁଣ୍ଠର ନାମ ହେଉଛି ନିତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏବଂ ତାହା ହିଁ ନୀଳଗିରି ।

ନିତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ନୀଳାଚଳ

ନିତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ନୀଳାଚଳ