"କୋଉ କାଳର କଥା ହେଲାଣି। ହେଲେ ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କ ମନରୁ ଯାଉନି ସେ ଗାଁ ବାଡ଼ି କଦଳୀ ବଗିଚା କଥା। ସବୁବେଳେ କିଛି ନାଁ କିଛି ଭଟ ଭଟ ହେଉଥିବେ ସେ କଦଳୀ ବଗିଚା ସମ୍ପର୍କରେ ଦଳେ ବୁଢ଼ିଙ୍କୁ ଧରି। ବଗିଚା କହିଲେ କ'ଣ ବା ସେଇ ୮-୧୦ଟା ଗଛ। ଫସ୍ ଫସିଆ କଳା ମାଟି ଉପରେ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିଲା ସେ ବିବାହ ବର୍ଷ। ତା'ପରଠୁ କିପରି ସେ ବଗିଚା ଗୁଜୁରାଣ ମେଣ୍ଟାଇଥିଲା ସାରା ପରିବାରର। ଆଉ କଦଳୀ ଗଛର ଗୁଣ ଗାନ କରୁଥିବେ। କେମିତି କେଜାଣି ସେ ବୁଢ଼ୀ ମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ ସେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର କଥା।", ଶାନ୍ତି ଦେବୀ କହୁଥିଲେ ସ୍ବାମୀ ଶରତ ବାବୁଙ୍କୁ।

ଚା' କପ୍ ରୁ ଢ଼ୋକେ ଶୋଷାଡ଼ି ଦେଇ ଶରତ ବାବୁ କହିଲେ, "ବୋଉଙ୍କ କଥାରେ ବିରକ୍ତ ହେଉଛ ନାଁ!!... ଆରେ ସେ କହୁଥାଉ ତାକୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗୁଛି। ତୁମର କ'ଣ ଯାଏ ଆସେ? ତୁମେ ତୁମ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁନ।" ସ୍ତ୍ରୀ ଶାନ୍ତି ଦେବୀ କହିଲେ, "ତୁମକୁ କ'ଣ ବିରକ୍ତ ଲାଗୁନି ଗୋଟାଏ କଥା ବାରମ୍ବାର ଶୁଣିବାକୁ।" ଚାହା କପ୍ ରେ ମେରି ଗୋଲ୍ଡ ବିସ୍କେଟ୍ କୁ ବୁଡ଼ାଇ ପାଟିରେ ଦେଇ ସେ କହିଲେ, "ଆରେ ବିରକ୍ତ ବା କାହିଁକି ଲାଗିବ, ଶାନ୍ତି! ସେ କଦଳୀ ବଗିଚା ସହ ଆମେ ଓତଃପ୍ରୋତଭାବେ ଜଡ଼ିତ। କ'ଣ ନ ଦେଇଛି ସେ ବଗିଚା ଆମକୁ! ବେଳେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଠାରୁ ତା'ର ପ୍ରିୟ ଭଲପାଇବା ଜିନିଷ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଗଲେ, ସେହି ଜିନିଷଟାକୁ ସେ ମନରେ ଘାଉଁରେଇ ହୁଏ ଜୀବନସାରା। ଆଜି ବୋଉର ବି ଅବସ୍ଥା ସେଇଆ। " ଶାନ୍ତି ଦେବୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚାହିଁ ରହିଲେ ଶରତ ବାବୁଙ୍କ ମୁହଁ କୁ। ଶରତ ବାବୁ ନିଃଶ୍ବାସ ଟିଏ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଆରାମ ଚେୟାର୍ ରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି କହିବାରେ ଲାଗିଲେ କଦଳୀ ବଗିଚା ସହ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ କାହାଣୀ।

ପ୍ରାୟ ଚାଳିଶ କି ପଞ୍ଚ ଚାଳିଶ ବର୍ଷ ତଳର କଥା। ଯେବେଠୁ ମୁଁ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି କହିଲେ ଚଳେ। ସେତେବେଳକୁ ଏ କଦଳୀ ଗଛ ଗୁଡ଼ାକ ବେଶ୍ ହୃଷ୍ଟ ପୃଷ୍ଟ ହୋଇ ବଢ଼ି ଚାଲିଥାନ୍ତି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆମର ପ୍ରାୟ ୩ କୁଇଣ୍ଟାଲ୍ କଦଳୀ ବିକ୍ରି ହୋଇଯିବାର। କଞ୍ଚା ଓ ପାଚିଲା ମିଶି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଗାଲରେ ହାତ ଦେଇଦେଲେ, ଶାନ୍ତି ଦେବୀ। ମୋ ମାଆ ସକାଳୁ ଉଠିଲେ ଘର ଓଳାଇ ଦେଇ, ରନ୍ଧାବଢ଼ା ସାରିଦେଇ ବାଡ଼ିକୁ ଚାଲିଯାଏ ବଗିଚା କାମ କରିବା ପାଇଁ। ସକାଳ ୭ଟାରୁ ଦିନ ୧୧ଟା ଯାଏଁ ତା'ର ବଗିଚା କାମ ଚାଲେ। ବଗିଚା କହିଲେ କ'ଣ ୮-୧୦ଟା କଦଳୀ ଗଛ, ନଡ଼ିଆ ଗଛ ଚାରୋଟି, ଆମ୍ବଗଛ ଗୋଟିଏ, ଅମୃତଭଣ୍ଡା ଗଛ ଗୋଟିଏ, ଲେମ୍ବୁ ଗଛଟିଏ ଆଉ ବାକି ଟମାଟ ଗଛ, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା ଗଛ, ଗୟା କି କୋଶଳା ଶାଗ କିଛି ଓ ବାଇଗଣ ଗଛ କିଛି। ଏହି ବଗିଚା ଆମ ପରିବାରର ମେରୁଦଣ୍ଡ କହିଲେ ଚଳେ। ମୋ ବାପା ଜଣେ ଛୋଟ ପରିବା ବେପାରୀ ଥିଲେ। ବାଡ଼ି ବଗିଚାରୁ ଯାହା ବି କିଛି ମିଳୁଥିଲା, ସେତକ ଆମ ଘର ଖାଦ୍ୟପେୟକୁ ହୋଇଯାଇ ଢ଼େର୍ ବଳକା ହୁଏ। ମୋ ବାପାମାଆ ଥିଲେ କୃଷିହସ୍ତା। ଯାହା ବି କିଛି ଗଛ ଲଗେଇ ଦେବାର ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ି ଯିବାର। ମାଆ ସେସବୁକୁ ନିଜ ଛୁଆ ଭଳି ସ୍ନେହ ଆଦରରେ ପାଳନ କରି ବଡ଼ କରାଏ। କେଉଁଠି କିଛି ଗଛଲତାର ଦୁର୍ବଳତା ବା ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ଦେଖିଲେ, ଚିନ୍ତାରେ ଘାରି ହୋଇଯାଏ। ସେହି ଗଛଲତା ଠିକ୍ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ମୋ ବାପାଥିଲେ ଜଣେ ବୁଲା ବିକାଳୀ। ଠେଲା ଗାଡ଼ିଟିଏ ଧରି ପନିପରିବା ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ। ବାଡ଼ିରୁ ଆଦାୟ ହୋଇଥିବା କଞ୍ଚା କଦଳୀ, ପାଚିଲା କଦଳୀ, ଟମାଟ, ଲେମ୍ବୁ, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ନଡ଼ିଆ, ବାଇଗଣ ଓ ଶାଗ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ଚାରିଖଣ୍ଡ ଗାଁ ବୁଲି ଆସିଲା ବେଳକୁ ସବୁ ଶେଷ ହୋଇ ଯାଏ। ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ନଡ଼ିଆ, ଲେମ୍ବୁ ଓ କଦଳୀ ଆମର ପ୍ରଚୁର ହେବାର। ସେସବୁକୁ ବିକି ମୋ ବାପା ଖୁବ୍ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କଲେ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ିଲି, ସେତେବେଳକୁ ଆମର ଛୋଟ ଦୋକାନଟିଏ ତିଆରି କରାଗଲା ଓ ଫ୍ରିଜ୍ ଟିଏ ମଧ୍ୟ କିଣାଗଲା। ମୋ ମା' ସେହି ଦୋକାନରେ ବସି ଲେମ୍ବୁ, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ନଡ଼ିଆ ଓ କଦଳୀ ବିକ୍ରି କଲା। ଆଉ ବାପା ଶାଗ, କଞ୍ଚା କଦଳୀ, ଟମାଟ, ବାଇଗଣ ଓ ଅମୃତଭଣ୍ଡା ବିକି ନିଅନ୍ତି। ମୁଁ ମନ ଦେଇ ପାଠ ପଢ଼ୁଥାଏ। ସମୟେ ସମୟେ ଦୋକାନ କାମରେ ବାପାମାଆଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଛୁଟି ମିଳିଲେ ଦୋକାନରେ ବସିଯାଏ। ଖାସ୍ କରି ମାଆଙ୍କୁ ଲେମ୍ବୁ-ମିଶ୍ରି ପାଣି ଓ ରସାବଳି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏମିତି ଆମ ସଂଘର୍ଷମୟ ଜୀବନଟା ବଢ଼ିଚାଲିଥିଲା। ମୁଁ ଦଶମ ପଡ଼ିଲା ବେଳକୁ ଆମର ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପନିପରିବା ଦୋକାନ ତିଆରି କରାଗଲା। ଆଉ ଶେଷରେ ଆମ ଦୁଃଖର ଲାଘବ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଘଟିଲା। ଆଉ ତୁମ ଆଗରେ ଯେଉଁ ଚାକିରିଆ ସ୍ବାମୀଟି ବସିଛି, ତାହା ଏହି କଦଳୀ ଗଛର ଉପକାରିତା ଯୋଗୁଁ। ଆଉ ତୁମେ ବିରକ୍ତ ହେଉଛ ମାଆଙ୍କ କଥାକୁ।

ଏଥର ଶାନ୍ତି ଦେବୀ ବୁଝିପାରିଲେ କଦଳୀ ଗଛର ମହତ୍ତ୍ଵ। ଶରତ ବାବୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେତେ ଯାହା ରାନ୍ଧୁଛ ରାନ୍ଧ ମୋ ମା'ର ଭଳି ସେଇ ବାଡ଼ି କଦଳୀ ଗଛର ମଞ୍ଜା ରାଇ ଓ କୋପ୍ତାଦିଆ କଦଳୀ ଫୁଲର ତରକାରୀ ବନେଇ ପାରିବ ନାହିଁ।" ଏକଥା ଶୁଣି ଶାନ୍ତି ଦେବୀ ଗାଲରେ ହାତ ଦେଇଦେଲେ ଆଉ ପଚାରିଲେ, "ପୋସ୍ତ ଦିଆ କଦଳୀ ଫୁଲର ତରକାରୀ!!!... ସେଇଟା ପୁଣି କେମିତି ହୁଏ ବା?" ଶରତ ବାବୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତ ସହରରେ ମୋ ସହ ରହିଲ। ଗାଁ କୁ କାଁ ଭାଁ ରେ ଯାଅ। କେବେ ବୋଉଙ୍କଠୁ ଶିଖିଥିଲେ ତ ସେ ତରକାରୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବ।" ବୋଉଙ୍କୁ ଡାକିଆଣ, ସେ ବତାଇଦେବ। ଆଉ ନୂଆ ବୋହୂ ଅରୁଣିମାଙ୍କୁ କହିବ କରିବାକୁ। ଦେଖିବା ଆଜି ଶାଶୂ ଓ ବୋହୂ ମିଶି କେମିତି ବନାଉଛ 'ପୋସ୍ତ ଦିଆ କଦଳୀ ଫୁଲର ତରକାରୀ'...।

କିଛି ସମୟ ପରେ ବାଡ଼ିରୁ କଦଳୀ ଭଣ୍ଡାଟିଏ ତୋଳି ଆଣିଲେ। ଶାଶୂମା'ଙ୍କୁ ପାଖକୁ ଡାକି ଏହି ତରକାରୀ ବିଷୟରେ ଟିକି ନିଖି ବୁଝିଗଲେ। ଏଥର କହିଲେ ଆଜି ନୂଆ ବୋହୂ ହାତରୁ ଏ ରାନ୍ଧଣା ଖୁଆଇବି ତୁମକୁ। କେମିତି ଲାଗୁଛି କହିବ ଆଉ?... ଶାନ୍ତି ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶାଶୂମା' ସାରଦାଙ୍କ ଖୁସି କହିଲେ ନ ସରେ। ସେ କେବେ ଭାବି ନଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ନୂଆ ବୋହୂ ହାତରୁ ଏଇ ରାନ୍ଧଣା ଖାଇବେ।

ତେବେ ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା 'ପୋସ୍ତ ଦିଆ କଦଳୀଫୁଲ ତରକାରୀ' ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ।

ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ:-

ପ୍ରଥମେ ଗୋଟାଏ କଦଳୀ ଭଣ୍ଡା ନେଇ ଏହାର ପାଖୁଡ଼ା ଛଡ଼ାଇ ଫୁଲ ମାନଙ୍କୁ ଛଡ଼ାଇ ବାହାର କରି ରଖ। ଏହି ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଅଲଗା କରି, ସେମାନଙ୍କ ମୂଳରେ ଥିବା ଏକ ପତଳା ଧଳା ଚୋପାକୁ ବାହାର କରିଦିଅନ୍ତୁ ଓ ସବୁ ଫୁଲମାନଙ୍କ ଲମ୍ବା କେଶରକୁ ବାହାର କରି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ପାଣିପାତ୍ର ନେଇ ସେଥିରେ ଏହି ଫୁଲମାନଙ୍କୁ ଚୁନା ଚୁନା କରି କାଟି ପକାନ୍ତୁ। ଏବେ ଏସବୁକୁ ଭଲସେ ଛାଣି ଏକ ପାତ୍ରକୁ ବାହାର କରି ରଖନ୍ତୁ।

ଗ୍ୟାସ୍ ଅନ୍ କରି ଏକ କଢ଼ାଇରେ ୨ରୁ ୩ କପ୍ ପାଣି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଥିରେ କଟାଯାଇଥିବା କଦଳୀଫୁଲକୁ ପକାଇ ୧ ରୁ ୨ ମିନିଟ୍ ଯାଏଁ ଢାଙ୍କୁଣି ଦେଇ ଫୁଟାନ୍ତୁ। ପାଣି ଫୁଟି ଆସିଲେ ଏଥିରୁ କଦଳୀଫୁଲକୁ ଛାଣି ବାହାର କରି ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖନ୍ତୁ। ଆଉ କଳା ପାଣିକୁ ଫୋପାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମକୁ ଏକ ମସଲା ପେଷ୍ଟ୍ ବନାଇବାକୁ ହେବ। ଏଥିରେ ଆମେ ୧/୨ଚାମଚ ପୋସ୍ତ, ୧/୨ଚାମଚ ଜିରା, ୫ ରୁ ୭ଟି ରସୁଣ କୋଲା, ୧/୨" ଅଦା ଓ ଏକ ବଡ଼ କଞ୍ଚାଲଙ୍କା ବାଟି ଦିଅ। ଏବେ ଏହି ମସଲା ପେଷ୍ଟ୍ କୁ ଏକ ପାତ୍ରକୁ ବାହାର କରି ରଖ।

ଗ୍ୟାସ୍ ଅନ୍ କରି କଢ଼ାଇ ବସାଇ ଗରମ ହେବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏବେ ସୋରିଷ ତେଲ ଦୁଇ ଚାମଚ ପକାଅ। ଏବେ ୧/୪ ଚାମଚ ଜିରା, ଏକ କଟାଯାଇଥିବା ପିଆଜ, ଚିମୁଟାଏ ହେଙ୍ଗୁ, ଲଙ୍କା ଗୁଣ୍ଡ ୧/୪ ଚାମଚ ଓ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ୧/୨ ଚାମଚ ପକାଇ ଭଲ ଭାବରେ ଭାଜନ୍ତୁ। ଏସବୁ ସୁନେଲି ରଙ୍ଗ ହୋଇ ଆସିଲେ, ମସଲା ବଟା ପକାଇ ଭଲ ଭାବରେ ଘାଣ୍ଟନ୍ତୁ। ଅଧ କପ୍ ପାଣି ଦେଇ ଫୁଟାନ୍ତୁ। ଏଥିରେ କଟା ଆଳୁ ମିଶାନ୍ତୁ ଓ ଦୁଇ ମିନିଟ୍ ଢ଼ାଙ୍କୁଣୀ ଦେଇ ଘୋଡ଼ାଇ ଦେଇ ମଝିରେ ମଝିରେ ଘାଣ୍ଟନ୍ତୁ। ଆଳୁ ଦର ସିଝା ହୋଇଗଲେ। ସେଥିରେ ସିଝା କଦଳୀ ଫୁଲ ଓ କଟା ଟମାଟ ମିଶାଇ ଭଲ ଭାବେ ଗୋଳାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆଉ ଢ଼ାଙ୍କୁଣୀ ଦେଇ ଆଳୁ ଓ ଟମାଟ ସିଝିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ରୁ ଦୁଇ କପ୍ ପାଣି ଦେଇ ୨ମିନିଟ୍ ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ କଟା ଧନିଆପତ୍ର ଓ ଗରମ ମସଲା ଉପରେ ପକାଇ ଗୋଳାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଅଧ ମିନିଟ୍ ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଅ। ଆଉ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲା 'ପୋସ୍ତ ଦିଆ କଦଳୀଫୁଲ ତରକାରୀ'।

ନୂଆ ବୋହୂ ଅରୁଣିମା ଶାଶୂଙ୍କୁ ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲାବେଳେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥାଏ। ତରକାରୀ ଆଡ଼କୁ କଣେଇ କଣେଇ ଚାହୁଁଥିଲା କାଳେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହୋଇଯିବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲାବେଳେ। ଏଥର ଗରମା ଗରମ୍ ଭାତ, ଶାଗଭଜା, ଟମାଟ ଖଟା ସାଙ୍ଗକୁ ପୋସ୍ତ ଦିଆ କଦଳୀଫୁଲ ତରକାରୀ ବାଢ଼ିଦେଲା ସ୍ବାମୀ, ଶ୍ବଶୁର ଓ ଗୋସାଇଁ ଶାଶୂମାଆ ଆଗରେ। ସମସ୍ତେ ନୂଆ ବୋହୂର ରାନ୍ଧଣାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ଲାଗିଲେ। ଦ୍ୱାରବନ୍ଧ ପରଦାରେ ଲୁଚି ଲୁଚି କଣେଇ କଣେଇ ଚାହୁଁଥିଲା ସେ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ। ତା'ର ସ୍ବାମୀ ମୁରୁକି ହସି କହୁଥିଲା, "ଗୋସାଇଁ ମାଆ ମାଂସ ତରକାରୀ ଭଳି ଲାଗୁଛି ନାହିଁ ବା..." ଗୋସାଇଁ ମାଆ ମୁଣ୍ଡ ହଲେଇ 'ହଁ' ଜଣାଇ ଏକବାରେ ହାତ ଚାଟି ଚାଟି ଖାଇ ଚାଲିଥାଏ।

=><=><=><=

ନୂଆ ବୋହୂ ହାତରନ୍ଧା 'ପୋସ୍ତଦିଆ କଦଳୀଫୁଲ ତରକାରି'

କଦଳୀ ଫୁଲର ନୂଆ ରେସିପି