ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଭାଗ - ୨୬

ତୁ ଆତ୍ମା ସର୍ବଭୂତେ ପୁରି

ବସୁ ଗୁପତ ରୂପ ଧରି।

ସକଳ ଦେଖୁ ତୁ ନୟନେ

ତୋତେ ନଦେଖେ ସର୍ବଜନେ।

ତୋହର ମାୟାରେ ଜଗତ

ଅଜ୍ଞାନ ନିଦ୍ରାରେ ମୋହିତ।

( ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ,

ଏକାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ, ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ)

ପ୍ରସଙ୍ଗ - ଭଗବାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥିତି ଉପଲବ୍ଧୀ

ଅର୍ଥ - ଉଦ୍ଧବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ,ହେ ଭଗବାନ! ତୁମେ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆତ୍ମା ରୂପରେ ଗୁପ୍ତରେ ବିରାଜମାନ କରିଛ।ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ମାୟା ଯୋଗୁ ଅଜ୍ଞାନ ନିଦ୍ରାରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିବା ଏ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମକୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଭାବାର୍ଥ- ଇଶ୍ଵର ଆତ୍ମା ରୂପରେ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାୟାଗ୍ରସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ଅଜ୍ଞାନତା ଯୋଗୁ ଶରୀରକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି ଶରୀର ଭିତରେ ବିରାଜିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସତ୍ତାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରି ପାରେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ଶରୀର ବୋଲି ଜ୍ଞାନ କରି ଆତ୍ମାର ରୂପ ଏକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ମନେ କରେ। ତେଣୁ ତାର ମନ ଭିତରେ ହିଂସା,ଦ୍ୱେଷ ଓ ସଂଶୟ ପ୍ରଭୃତି ଆବିଳତା ଭରି ଯାଇଥାଏ। ଏହି ଆବିଳତା ଯୋଗୁ ସେ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଆତ୍ମାର ରୂପକୁ ଦର୍ଶନ କରି ପାରେ ନାହିଁ। ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଇଶ୍ଵରଙ୍କ ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ ନକରି ପାରିବାରୁ ଦୁନିଆର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ସତ୍ତା ବିଦ୍ୟମାନ ଏକଥା ସେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ପାରେନାହିଁ। ତେଣୁ ନିଜକୁ ନିଜେ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ମଣିଷ ଏ ସଂସାରରେ ସର୍ବତ୍ର ପୁରି ରହିଥିବା ଇଶ୍ଵରଙ୍କ ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ ଓ ତାର ମନ ଭିତରେ ଥିବା ସଂଶୟ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ଛିନ୍ନ କରି ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରି ପାରିବ।