ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଭାଗ - ୨୯

ଯା ମାୟା ସଂସାର କାରଣ

ସୃଷ୍ଟି ପାଳନ ସଂହାରଣ।

ହେତୁ ଅହେତୁ ସେ ବୋଲାଇ

ସେ ନାରାୟଣ ଜାଣ ତୁହି।

ସ୍ଵପ୍ନ ଜାଗ୍ରତ ସୁଷୂପ୍ତିରେ

କି ଅବା ସମାଧି କାଳରେ।

ବାହ୍ୟ ଅନ୍ତରେ ଯେ ଅଛଇ

ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କହି।

(ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ,

ଏକାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ, ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ )

ପ୍ରସଙ୍ଗ- ବ୍ରହ୍ମ ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ

ଅର୍ଥ - ଯାହାଙ୍କର ମାୟା ଏହି ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟି,ସ୍ଥିତି ଓ ବିଲୟର କାରଣ ଅଟେ ଓ ଯାହାଙ୍କର ଏହି ସୃଷ୍ଟି,ସ୍ଥିତି ଓ ବିଲୟ କରିବାର କାରଣ କାହାକୁ କିଛି ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ ସେ ହିଁ ନାରାୟଣ ଅଟନ୍ତି।ଏ ସବୁର କାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେଉଁଥିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।ତେଣୁ ସେ ହିଁ କାରଣ ଓ ସେ ହିଁ ଅକାରଣ।ସ୍ଵପ୍ନ,ଜାଗ୍ରତ,ସୁଷୂପ୍ତି ଓ ସମାଧି ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯିଏ ପ୍ରାଣୀର ଅନ୍ତର ଭିତରେ ସାକ୍ଷୀ ରୂପରେ ଓ ଅନ୍ତର ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଆନ୍ତି ତାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ।

ଭାବାର୍ଥ - ଏ ସଂସାର ହେଉଛି ଇଶ୍ଵରଙ୍କର ଏକ ଖେଳଘର।ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମାୟାଧର ଓ ପ୍ରାଣୀ ହେଉଛି ମାୟାଧୀନ।ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମାୟାକୁ ବୁଝିବା ପ୍ରାଣୀ ପକ୍ଷରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟି,ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ କିନ୍ତୁ ଏହି ସୃଷ୍ଟି,ସ୍ଥିତି,ପ୍ରଳୟ ସେ କାହିଁକି କରନ୍ତି ଏହାର କାରଣ କାହାରିକୁ କିଛି ଜଣା ନଥାଏ ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ମାୟାର ରହସ୍ୟ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।ଏସବୁ ସେ କରି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଲିପ୍ତ ରହୁଥିବାରୁ ସେ କାରଣ ଓ ଅକାରଣ ଉଭୟ ଅଟନ୍ତି।ପ୍ରାଣୀ ଚେଇଁ ରହିଥାଉ,ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରିଥାଉ,ଶୋଇବା ବେଳେ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖୁଥାଉ କିମ୍ବା ଈଶ୍ବରଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଥାଉ ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ତାର ଅନ୍ତର ଓ ବାହାରେ ଯିଏ ସର୍ବଦା ବିଦ୍ୟମାନ ସେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟନ୍ତି।