ବାଉନ ଭଣ୍ଡାର ରାଣୀ, ପଡ଼ିଧାତ୍ରୀ ଓ ଛପନ ଭୋଗର ରୋଷେଇୟା ଭାବେ ମାଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାଆନ୍ତାଣୀ ଙ୍କର ବିଶ୍ଵରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଶ୍ଵର ସବୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତାକାର ପାକଶାଳା ହେଉଛି ଆମ ଓଡ଼ିଶା ର ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରରେ ରହିଥିବା ଆନନ୍ଦ ବଜାର ର ପାକଶାଳା ଅଟେ । ଏଠିକାର ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ବିଶେଷ ରୋଷେଇ କଳା ରହିଛି, ଯାହା ଅତୁଳନୀୟ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବରଦାନ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ। ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଲୀଳା ବହୁତ ଚମତ୍କାର ଶୈଳୀରେ ରହିଥାଏ।

ଏଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ରେ ସୁସ୍ବାଦୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ତୁଳନାରେ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତା ଓ ରୁଚିକର ହୋଇଥାଏ।

ଯାହା ଏକ ଅଦ୍ଵୈତ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିଛି।

ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ସୁସ୍ବାଦ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ମିଳିବା ଅସମ୍ଭବ। ଏଠାକାର ଜଳବାୟୁ ,ପାଣି ପବନ, ପ୍ରାକୃତିକ ବନ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଗନ୍ତାଘର ରେ ଶତରୂପ ବାସ୍ନା ର ଭଣ୍ଡାର ଘର ରହିଛି। ଏଣୁ କରି ଏହି ରାଜ୍ୟର ଖାଦ୍ୟକୁ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ହୋଇ ବିଶ୍ଵରେ " ପଖାଳ ଦିବସ", "ମାଣ୍ଡିଆ ଦିବସ", "ରସଗୋଲା ଦିବସ,"ଛେନା ପୋଡ଼ ଦିବସ" ଇତ୍ୟାଦି ର ମାନ୍ୟତା ଓ ସସମ୍ମାନ ରହିଅଛି।

୧/ପନିପରିବା କାଞ୍ଜି

୨/ପନିପରିବା ବେସର

୩/ ପନିପରିବା ଘାଣ୍ଟ

୪/ଘୁଡଘୁଡା ତରକାରୀ

୫/ମହୁରୀ

୬/ରାଇ

୭/ଶାକରା

୮/ ସନ୍ତୁଳା

୯/ଆମ୍ବିଳା

୧୦/ ଡାଲମା

୧୧/ ପିଠଉ ତାୱଭଜା

୧୨/ଆମ୍ବୁଲ ରାଇ

୧୩/ଖଟା

୧୪/ଚଟଣୀ

୧୫/ ମାଣ୍ଡିଆ ଜାଉ

୧୬/ପଖାଳ

୧୭/ଡଙ୍କ ତୋରାଣି

୧୮/ଦହି ପଖାଳ

୧୯/ପୋଟଳ ଖୁରୁମା

୨୦/ନିର୍ମାଲ୍ୟ

୨୧/ ଅବଢ଼ା

୨୨/ ଖେଚୁଡ଼ି

୨୩/ ପଲାଉ

୨୪/ କାନିକା

୨୫/ଖିରି

୨୬/ଖୁରିସା

୨୭/ଖିର ପୁଳି

୨୮/ସରପୁଳି

୨୯/ ଘୃତ ପୁଳି

୩୦/ବୁଢ଼ା ଚକୁଳି

୩୧/ ଚକୁଳି

୩୨/ ଚିତାଉ ପିଠା

୩୩/ଅଟକାଳି

୩୪/ଗଇଁଠା

୩୫/ ମଣ୍ଡା

୩୬/ ଆରିସା

୩୭/କାକରା

୩୮/ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି

୩୯/ ପୋଡପିଠା

୪୦/ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା

୪୧/ ପୁଳି

୪୨/ଖଜା

୪୩/ ମାଲପୁଆ

୪୪/ ଦ୍ରାକ୍ଷା

୪୫/ମେଦାବଢା

୪୬/ ଛେନା ତାଡ଼ିଆ

୪୭/ ଛେନାଝିଲ୍ଲୀ

୪୮/ଗଜା

୪୯/ ବାଲସା

୫୦/ ମେଣ୍ଢା ମୁଣ୍ଡିଆ

୫୧/ ସାତ ପୁରି

୫୨/ ଫେଣି

୫୩/ରସଗୋଲା

୫୪/ ଛେନାପୋଡ଼

୫୫/ ଚୂଡାଲଡୁ

୫୬/ ନଡ଼ିଆ କୋରା

ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ସାରାବିଶ୍ଵରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଅଛି। ଆଚାର ବଢି, ପାମ୍ପଡ,ଲିଆବଢି ଦୋବଜା ବଢି,ଫୁଲବଢି, କଖାରୁ ବଡ଼ି, ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଓଡ଼ିଶାର ନାମକୁ

ବିଶ୍ଵ ଇତିହାସ ରେ ଏକ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ପାରିଛି।।

ମଧୁସ୍ମିତା ସାହୁ

ବ୍ରହ୍ମା ନଗର

ପ୍ରଥମ ଗଳି

ବ୍ରହ୍ମପୁର

ଜିଲ୍ଲା-ଗଞ୍ଜାମ

ଓଡ଼ିଶା

ମୋ ---୯୩୪୮୨୮୫୪୧୬

ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟର ବିଶେଷତା

ଓଡ଼ିଶା ର ପ୍ରମୁଖ ଖାଦ୍ୟର ବିବିଧତା