ଏଥିଉତ୍ତାରୁ ଏବେ ଶୁଣ । କହନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ |

ରଙ୍ଗ ଅଧରେ ନନ୍ଦେ ହସି । ରୁକ୍ମଣୀ ମୁଖ ଚାହିଁ ଭାସି ॥

ବୋଲନ୍ତି ଆରେ ପ୍ରିୟତମା । ତଅପୋଈର ଏ ମହିମା ॥

ଶୁଣିଲୁ ଟିକି ପ୍ରିୟସହୀ । ତୋ ଆଗେ କହିଲାଇଁ ମୁହିଁ ॥

ସତ୍ୟଭାମା ଯେ ପାଶେ ଥିଲେ । କର ଯୋଡ଼ିଣ ଜଣାଇଲେ ॥

ବୋଇଲେ କହ ଏ ବିଧାନ । ଶୁଣି ଶରଧା ହେବ ମନ ॥

ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ -

******************

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଳା ର ଦେଶ ହେଉଛି ଏ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ। ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁଣ୍ୟ ନିଳାଚଳ ହେଉଛି ଏ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ। ସ୍ବର୍ଗ ର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ଏ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ। କାନ୍ତ କବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର କହିଯାଇଛନ୍ତି -

"ଚାରୁ ହାସମୟୀ ଚାରୁ ଭାଷମୟୀ "। ଏ ଉତ୍କଳ ର ହସ ବି ସୁନ୍ଦର ଏ ଉତ୍କଳ ର ଭାଷା ବି ସୁନ୍ଦର । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହାର ସଂସ୍କୃତି ,ମହାନ ଏହାର ପରମ୍ପରା ,ଭିନ୍ନ ଏହାର ଭାଇଚାରା , ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଏହାର ପରିଚୟ। ଏ ପ୍ରଦେଶ କେବଳ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ନୁହେଁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ନିଜ ର ମହାନତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ବ ର ମୁକୁଟ ମଣ୍ଡନ କରିପାରିଛି।

ଏ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଏକ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ପ୍ରଦେଶ । ଏଠି ବାରମାସର ତେର ପର୍ବ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ କଣ ଏଠି ତେରଟି ପର୍ବ ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହା ଖାଲି ଉକ୍ତି ରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ,ପ୍ରକୃତରେ ଏ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ହେଉଛି ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ର ଗନ୍ତାଘର। ମାନବ ଜୀବନ ଦୁଃଖ ମୟ , ଜଞ୍ଜାଳ ମୟ ଓ ବିଷାଦ ଗ୍ରସ୍ତ। ଏ ମଣିଷ ଜାତି ପ୍ରତି ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସଂଘର୍ଷ ର ଚାଦର ଘୋଡି ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଏହି ପର୍ବ ପର୍ବାଣୀ ମନ ରୁ ନିରସତା ଓ ଦୁଃଖ ବା ନୈରାଶ୍ୟତା ଦୂର କରି ମନରେ ଭରିଦେଇଥାଏ ଉତ୍ସାହ ଆହ୍ଲାଦ ।‌ଅବଶ ଶରୀର କୁ ପୁନର୍ବାର ସକ୍ରିୟ କରିଦେଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ପର୍ବ ପାଳନ କରା ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ରହିଛି।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଏକ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ରହିଛି ।ଉତ୍କଳୀୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସାଧାରଣତଃ ଧର୍ମ ଓ ପୌରାଣିକ ଉପାଖ୍ୟାନର ଭିତ୍ତି ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଓଡ଼ିଶା ମାଟିରେ ଅଗଣିତ ଦେବୀ ଦେବତାଙ୍କର ଉପାସନା ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଲ୍ଲୀଗ୍ରାମରେ ନିଜର ଗ୍ରାମଦେବତା ବା ଗ୍ରାମଦେବତୀ ରହିଥାନ୍ତି। ଆଉ ଏଇ ଗ୍ରାମଦେବତା ବା ଦେବତୀ ମାଟିର ମଣିଷ ପରି ସାଧାସିଧା, ସରଗର ପରୀ କି ଯକ୍ଷ କିନ୍ନରଙ୍କ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାର ବା ବେଶଭୂଷାଧାରୀ ହୋଇ ନଥାନ୍ତି । ଆଉ ସମସ୍ତଙ୍କର ଥାଏ ଏକ ନିଆରା କିମ୍ବଦନ୍ତୀ, ଏକ ଅଲଗା ଇତିହାସ, ଭିନ୍ନ ଏକ ପରମ୍ପରା, ଏକ ପରବ, ଏକ ମଉଛବ । ପର୍ବପର୍ବାଣି ଗୁଡ଼ିକରେ ଜନଜୀବନର ସଂସ୍କୃତି, ଜାତୀୟତା ବୋଧ ଓ ଧର୍ମଧାରଣା ଆଦି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଠ । ଉତ୍କଳୀୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମହାଭାରତୀୟ ସ୍ରୋତରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ । ବିଶେଷତଃ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଓଷାବ୍ରତ ଓ ଯାନିଯାତ୍ରା ଗୁଡ଼ିକ ତିଥି, ବାର, ନକ୍ଷତ୍ର, କୃଷିକର୍ମ, ଦେବଦେବୀ, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କାହାଣୀ, ଲୋକକଥା, ଆନନ୍ଦମହୋତ୍ସବ ପାଇଁ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଉତ୍କଳୀୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପରେ ଯଥା । ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ, ଲୌକିକ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ କୃଷି ଭିତ୍ତିକ ।

ଓଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ -

******************

ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଷା । ଏହା ଭାଲୁକୁଣି ଓଷା ଓ ଢିଙ୍କି ଓଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଏହାକୁ ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆ ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀଙ୍କର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସାଧବ ପୁଅମାନେ ସୁଦୂର ଅତୀତରେ ଦେଶବିଦେଶକୁ ବଣିଜ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଯାଉଥିଲେ । ସେହିପରି ଏକ ସାତ ସାଧବ ଭାଇ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଲିଅଳି ଭଉଣୀ ତଅପୋଇକୁ ଭାଉଜମାନେ ଯାତନା ଦେବା ଓ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀଙ୍କୁ ପୂଜି ସେଥିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବାକୁ ନେଇ ଏହି ଓଷାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଝିଅମାନେ ଦୂରରେ ଥିବା ଆତ୍ମୀୟ ଓ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାଇମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ମନାସି ଏହି ଓଷା ପାଳିଥାନ୍ତି ।କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ପୁରାତନ ଯୁଗରେ ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସାତଭାଇ ବୋଇତରେ ଦୂରଦେଶକୁ ବଣିଜ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଯାଉଥିଲେ । ବର୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ସେମାନେ ଘରକୁ ଲେଉଟି ଆସୁଥିଲେ । ଏହି ଦିନ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଭଉଣୀ ତଅପୋଇ ଏହି ଓଷା ଭାଇମାନଙ୍କର ଶୁଭ ମନାସିବା ପାଇଁ ପାଳୁଥିଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ କୁଆଁରୀମାନେ ଏହା କରିବାର ବିଧି ରହିଆସିଛି ।

ପାଳନ ବିଧି -

***************

ଏହା ପୂଜା ଭାଦ୍ରବ ମାସରେ କରାଯାଇଥାଏ। ଏବଂ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ରବିବାରରେ ପଡ଼ିଥାଏ ।ଏହି ଦିନ ସକାଳୁ କୁଆଁରୀ ଝିଅମାନେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ଖୁଦ ଭଜା, ଲିଆ, ଉଖୁଡ଼ା, କଣ୍ଟିଆଳି କାକୁଡ଼ି ଆଦି ଭୋଗ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି । ଖୁଦଭଜା କୁ ଠାକୁରାଣିଙ୍କର ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଇଥାଏ। ତାହାକୁ "ଖୁଦରଙ୍କୁଣି" ବା ଖୁଦ ପାଇଁ ବାଇ ବୋଲି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କୁହାଯାଇଥାଏ ଯାହା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନାମ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ହୋଇଅଛି । ଝିଅମାନେ ଗାଧୋଇ ପାଧୋଇ ସାରି କନିଅର, ଚମ୍ପା, ଗୋଡ଼ିବବାଣ, ମାଳତୀ, ମନ୍ଦାର ଓ କଇଁ ଆଦି ଫୁଲ ତୋଳି ମାଟିରେ ବା ବାଲିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦେଉଳ ତୋଳି ତାହାକୁ ଫୁଲରେ ସଜାଇଥାନ୍ତି ଓ ସେଥିରେ ଠାକୁରାଣିଙ୍କୁ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରାଇ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି ଓ ଏହା ପରେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଥାନ୍ତି । ତାହା ପରେ ସେମାନେ ଅଢ଼େଇ ମୁଠା ଉଷୁନା ଚାଉଳରେ ବିନା ଲୁଣରେ ଭାତ ରାନ୍ଧିଥାନ୍ତି । ଭାତ ରନ୍ଧା ହେଲା ପରେ ସେଥିରେ ଲୁଣ ମିଶାଇଥାନ୍ତି । ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଫୁଲ ମାଳ କରି ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ସଜାଇଥାନ୍ତି । ଗାଁମାନଙ୍କରେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀଙ୍କୁ ଢିଙ୍କିଶାଳରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଜାଗାଟିକୁ ଗୋବରରେ ଲିପା ପୋଛା କରି ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ମୁରୁଜରେ ଝୋଟି ଚିତା ପକାଯାଇଥାଏ । ଫୁଲରେ ତୋରଣ ସବୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଦିନ ସାରା ଏହି ସଜାଣିରେ ସମୟ ବିତିବା ପରେ ସଞ୍ଜବେଳରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ପାଳନ ବେଳେ ଝିଅମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି।

"ଆମ ଭାଲକୁଣ୍ଡି ଖାଏ ଲିଆ, ତୁମ ଭାଲକୁଣ୍ଡି ମୁହଁରେ ନିଆଁ ।"

ଏଥିରେ ଝିଅମାନେ ତଅପୋଇ ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥାନ୍ତି । ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଏହି ଗୀତ ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ଭାବରେ ଲୋକମୁଖରେ ଆଜି ଯାଏଁ ଚଳିଆସୁଅଛି । ଏବେ ଏହା ଛପା ହୋଇ ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଅଛି । ପ୍ରଥମ ପାଳିରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ମହିଷାସୁର ବଧ ବାବଦରେ ବଖଣାଯାଇଅଛି । ୨ୟ ପାଳିଟି ହେଉଛି "ତଅପୋଇ", ଏଥିରେ ଏହି ସାଧବ ଝିଅର ଦୟନୀୟ କାହାଣୀ, ଭାଉଜମାନଙ୍କର ଦୂରାଚାର, ସାନ ଭାଉଜଙ୍କ ଦୟା ଓ ତଅପୋଇର ଉଦ୍ଧାର ଆଦି ବଖଣାଯାଇଅଛି । ଏହି ଦୁଇଟି ପାଳି ଏହି ଓଷାରେ ପଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଥମଟିରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଅସୁର ଶକ୍ତିର ବିନାଶ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଟିରେ ତଅପୋଇର ଦୁଃଖ, କଷଣକୁ ସହିବା ଓ ତାହାପରର ଆନନ୍ଦ ଏହି ଓଷାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଥାଏ । ପୂଜା ଓ ବନ୍ଦାପନା ଶେଷରେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତୀକୁ ଜଳ-ବିସର୍ଜନ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଓଷା ସଂପର୍କିତ କାହାଣୀ -

***************************

ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ ଯେ ଅତୀତରେ ଓଡିଶାର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ପାଇଁ ଜାହାଜରେ ବା ବୋଇତ ରେ ବହୁ ଦୂର ତଥା ବହୁ ଦୂର ଜାଭା ଏବଂ ସୁମାତ୍ରା ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆୟୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ନିରାପଦରେ ଘରକୁ ଫେରି ଆସିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ଏହି ଉତ୍ସବରେ “ତୋପୋଇ” ନାମରେ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାହାଣୀ ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଅଛି। ତାପୋଇ ତାଙ୍କର ସାତ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଏବଂ ସାନ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ପରିବାରର ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ।ଏକମାତ୍ର ଭଉଣୀ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାଇଙ୍କ ଠାରୁ ବହୁ ସ୍ନେହ ଏବଂ ଭଲପାଇବା ପାଉଥିଲେ। ସେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ ତାହାକୁ ଭାଇମାନେ କ୍ଷଣିକ ରେ ପୂରଣ କରିଦେଉଥିଲେ। ଥରେ ସେ ଏକ ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଅଳଙ୍କାର ମାଗିଥିଲେ, ଯାହାକି ତାଙ୍କ ଭାଇ ମାନେ ପୁରା କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଉଭୟ ପିତାମାତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ବହୁତ ଖରାପ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତ୍ରା ସମୟ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ସାତ ଭାଇ ନିଜ ଭଉଣୀ ତପୋଇଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ବାହାରିଯାଇଥିଲେ।

ତଥାପି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଧବାଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ଚିନ୍ତାଧାରା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସାନ ଭଉଣୀକୁ ବାରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ବୋହୂ ତାପୋଇଙ୍କୁ ଅସଦାଚରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।ଅତ୍ୟଧିକ ଖରାପ ଏବଂ ଅମାନୁଷିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ସତ୍ତ୍ବେ ତୋପୋଇ ଧୌର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାପୋଇ ପ୍ରତି କେବଳ ତାଙ୍କର ସାନ ବୋହୂ ହିଁ ସ୍ନେହୀ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ।ଏକ ଖରାପ ଆଚରଣରେ ଶିକାର ହୋଇ ତାପୋଇ ଦିନେ ବୁଲାବୁଲି କରୁଥିବା ବେଳେ କିଛି ଝିଅ ମାନେ ମା ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ଜାଣି ଯୁବତୀମାନେ ତୋପୋଇ କୁ କହିଲେ ଯେ ଯଦି ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ନିରାପଦ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ ନିଷ୍ଠାପର ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ ଏବଂ ମା ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲୋଡିବେ। ଏହା ଦ୍ବାରା ମା ମଙ୍ଗଳା ନିଶ୍ଚୟ ଡାକ ଶୁଣିବେ।ଭାଦ୍ରବ ମାସ ର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରବିବାରରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେ ଆଉ କିଛି ଦେବାର ନ ଥିବାରୁ ସେ ଖୁଦ କୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ମା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଡାକ ଶୁଣିଥିଲେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନାଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ।ଏହା ପରେ ପରେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଫେରିଆସିଥିଲେ ।ସେମାନଙ୍କ ଭଉଣୀ ର ଅସୁବିଧା ଜାଣିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ଭାଇମାନେ ତୋପୋଇ ଙ୍କୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ସଜାଇ ଥିଲେ ଏବଂ ତା’ପରେ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଜାହାଜ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ଘରକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତୋପୋଇ ତା’ପରେ ସାନପୁଅ ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାକ କାଟି ନିଜର ଦୁଃଖର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ ଦେବୀ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭଉଣୀ ମାନେ ନିଜ ଭାଇ ର ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ଏହି ଓଷା ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି।

ବିଷୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ-

****************

ଖୁଦୁରୁକୁଣି ଓଷା ଓଡିଆ ସଂସ୍କୃତିର ମହତ୍ତ୍ଵ କୁ ବହନ କରିଥାଏ। ଏହି ଓଷା ପାଳନ ରେ ଓଡିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଗଭୀରତା ଜଣା ପଡିଥାଏ। ଏହି ଓଷା ଦ୍ବାରା ଭଉଣୀ ର ଭାଇ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମ ,ଭଲପାଇବା ,ସମ୍ମାନ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥାଏ।ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ସହ୍ୟ କରି ମଧ୍ୟ ଭଉଣୀ ଟିଏ ତା ଭାଇ ମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ମା ମଙ୍ଗଳା ଙ୍କ ନିକଟରେ ଉଷା କରିଥିଲେ। ଏହି ଓଷା ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସଂପର୍କ କୁ ପବିତ୍ରତା ର ଶିଖର ରେ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରିଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ସଂପର୍କ କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଓଡିଆ ସଂସ୍କୃତି ଆଜି ବିଶ୍ଵ ଦରବାର ରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ୍ କରି ପାରିଛି।

" ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ,

ତୋପୋଇ ଭଉଣୀ ଥିଲା କାହାଣୀ।

ସାତ ଭାଇ ମଧ୍ୟେ ଏକ ଭଉଣୀ,

ସଭିଙ୍କ ର ସ୍ନେହୀ ଥିଲା ରମଣୀ।

ସାତ ଭାଇ ଗଲେ ବୋଇତ ଧରି,

ଦୂର ଦେଶ ଗଲେ ଦରିଆ ପାରି।

ଭାଉଜ ମାନେ ତ କଲେ ଆଘାତ,

ଖୁସି ଛାଡିଦେଲା ତୋପୋଇ ମିତ।

ଭାଇଙ୍କୁ ସର୍ବଦା କରି ସ୍ମରଣ ,

ତୋପୋଇ କରିଲା ଦୁଃଖ ବରଣ।

ମଙ୍ଗଳା ମାଆଙ୍କ କରି ପୂଜନ,

ଦୁଃଖରେ ହୋଇଲା ଅଶ୍ରୁ ନୟନ।

ଦେଖିଣ ଭକତି ହେଲେ ପ୍ରସନ୍ନ,

କରିଲେ ପୂରଣ ତୋପୋଇ ମନ।

ଆସିଗଲେ ଭାଇ ଦୂର ଦେଶରୁ,

ଭଉଣୀ କାମନା ସତ୍ୟ ହେଲାରୁ।

ଅନାଦାର ପାଏ ଭଉଣୀ ତାର,

ଭାଇ ଆସି କଲେ ସେସବୁ ଦୂର।

କରନ୍ତି ଭଉଣୀ ମଙ୍ଗଳ ଆଶା,

କରନ୍ତି ପାଳନ ତୋପୋଇ ଓଷା।।।।"

_____________________________________________________

ପ୍ରସ୍ତୁତି-ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ରାୟ

ଭୂୟାଁ ଉଆସ, ଗୁଆମାଳ, ଭଦ୍ରକ

ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିବା ପୂଜା : ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ

Worship that Carries the Essence of Odia Culture: Khudurukuni