ଏନ୍ ଡି ଏ ସରକାରଙ୍କ ତୃତୀୟ ପାଳି ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରତିକ୍ଷୀତ ବଜେଟ୍ ଅଧିବେଶନ ହୋଇ ଯାଇଛି ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ ରେ। ଲୋକ ମାନଙ୍କ ଅନେକ ଆଶା ଆକାଂକ୍ଷା କଳ୍ପନା ଜଳ୍ପନା ଥିଲା ଅର୍ଥନୀତି ବଜେଟ୍ ଉପରେ ଯାହାକୁ ଭାରତର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମନ୍ ଲୋକସଭା ଗୃହ ରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ସବୁ ଦୃଷ୍ଟି ରୁ କଣ ଲାଭ ଅଛି କଣ କ୍ଷତି ଅଛି ତାହା ଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଯାହାକୁ ଆମେ ଏକ ଅଲଗା ବ୍ଲଗ୍ ରେ ଆଲୋଚନା କରି ପାରିବା।

ଏଥର ବଜେଟ୍ ପୁର୍ବ ଦୁଇ ବଜେଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଠୁ ଟିକିଏ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଥାଇ ପାରେ ମୁଁ ଏମିତି କାହିଁକି କହିଲି କାରଣ ଶ୍ରୀ ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ ହୁଅନ୍ତୁ ଅବା ନିର୍ମଳା ସିତାରମନ୍ ହୁଅନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦଶ ବର୍ଷ ରେ ବଜେଟ୍ ଆଣିଥିଲେ ସେଥିରେ ବିଜେପି ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତର ସରକାର ଥିଲା ହେଲେ ପ୍ରଥମଥର ଏହା ଏକ ଗଠବନ୍ଧନ ସରକାର ଭାବରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି। ଆଉ ଏକ ଘଟଣା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ରେ ସରକାର ଗଢ଼ିଛି। ତେଣୁ ଏଥର ଆଖି ଥିଲା ବିହାର, ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉପରେ ଯେଉଁ ମାନେ ଏଥର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଫଳାଫଳ ଦେଇ ସରକାର ଗଠନ କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ। ଆଉ ଆଜି ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ ହୋଇ ଯାଇଛି ଦେଖିବା ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କଣ ରହିବ।

ପ୍ରଥମେ ଆସିବା ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ । ସିଧା ସଳଖ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶା କୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବଜେଟ୍ ମିଳିଛି ତାହା ହେଉଛି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ଦିଗରେ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶିଳ୍ପ ଆମ ଦେଶର ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ ଯାହାର ଉନ୍ନତିକରଣ ଆହୁରି ଆବଶ୍ୟକ। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସିତାରମନ୍ କହିଛନ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ହେଉଛି ଏକ ଉନ୍ନତ ସଭ୍ୟତା ର ପରିଚାୟକ ତେଣୁ ଏହାର ବିକାଶ ଆବଶ୍ୟକ। ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର , ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ , ପ୍ରାକୃତିକ ଆକର୍ଷଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ବେଳାଭୂମି ର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଏଥର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବଜେଟ୍ ମିଳିଛି। ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ଟୁରିଜିମ କୁ "India's best kept secret" ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଯାହାର ଏତେ ସଂଖ୍ୟ ର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ କୁ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ହିଁ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶା ର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କହିଲେ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ପୁରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କୋଣାର୍କ କିମ୍ବା ଅଧିକ ରୁ ଅଧିକ ଚିଲିକା କୁ ବୁଝନ୍ତି ଏବେ ସମୟ ଆସିଯାଇଛି ଓଡ଼ିଶାର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ଓ ଐତିହ୍ୟ ସହ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଙ୍କୁ ପରିଚିତ କରାଇବା।

ପର୍ଯ୍ୟଟନ ର ବିକାଶ କରିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ନାମ ହେବ ହେଲେ କଣ ସତରେ ଲାଭ ହେବ ? ହଁ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶିଳ୍ପ ର ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରିଲେ ଏହା ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଲାଭବାନ ହୋଇପାରିବ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶିଳ୍ପ ସିଧା ସଳଖ ଭାବରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅର୍ଥନୀତି କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଏ ଆଉ ଯାହା ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ରେ ଦେଶର ଅଗ୍ରଗତି କରାଇ ପାରିବ କାରଣ ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ଆୟ ର ସର୍ଭେ ଓ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ର ପ୍ରକୃତ ସର୍ଭେ ଭିତରେ ଅନେକ ଫରକ ଥାଏ। ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ର ବିକାଶ ଘଟିଲେ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିବେ ଯାହା ଫଳରେ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିବେ, ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଲେ ଅଧିକ ଯାନ ବାହାନ ଯେମିତି କି ବସ୍ ଅଟୋ ଇତ୍ୟାଦି ଚାଲିବ ସେମାନଙ୍କ ର ଲାଭ ହେବ ଓ ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ପୁର୍ବରୁ କମ୍ ଯାନ ବାହାନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଦେଉଥିଲେ ସେଠି ଏବେ ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟ ଦେବେ ସେଥିରେ ଏମାନେ ବି ଉପକୃତ ହେବେ। ମନ୍ଦିର ଟିର ବିକାଶ ହେଲେ ଫୁଲ ଦୋକାନ , ଜୋତା ଘର , ଖେଳନା ଦୋକାନ ଆଦି ଖୋଲିବ ଯାହା ଫଳରେ କିଛି ପରିମାଣ ରେ ବେକାରୀ ସମସ୍ୟା ଦୂରୀଭୂତ ହେବ । ଯେଉଁ ମାନଙ୍କ ପାଖା ପାଖି ଖାଲି ଜାଗା ଥିବ ସେମାନେ ବିକଶିତ ହେଲା ପରେ ହୋଟେଲ ଓ ଲଜ୍ ଆଦି ଖୋଲି ପାରିବେ ଯେଉଁଠି ଉଭୟ ଗ୍ରାହକ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ଉପକୃତ ହେବେ। ଆଉ ଅବଶ୍ୟ ଭାବରେ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଲୋକ କାମରେ ଲାଗିଯିବ ଏହା ସହ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟୀ ସରକାର ଙ୍କୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବ ଓ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଦେଶ ର ଅର୍ଥନୀତି ବୃଦ୍ଧି ହେବ। ଟ୍ରାଭେଲ୍ ଏଜେନ୍ସି ମାନେ ବି କେତେକ କ୍ଷେତ୍ର ରେ ଲାଭବାନ ହେବେ ଓ ଆଉ ଯଦି ଏଥିରେ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସାମିଲ୍ ହେଲେ ତେବେ ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଭାରତ ର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ତେଣୁ ଯଦି ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପାରିଲା ଏହା ଲାଭବାନ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ପାରିବ।

ଏହାଛଡ଼ା "ପୂର୍ବଦୋୟ" ଯୋଜନା ରେ ଭାରତ ର ପୂର୍ବ ଭାଗ ର ଉନ୍ନତିକରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଶା , ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ , ବିହାର , ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ଆଣ୍ଡମାନ ନିକୋବର ଭଳି ରାଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ର ଉନ୍ନତି ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏବେ ଆସିବା ଆମର ଅଭିଯୋଗ ଉପରେ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶାରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ ଅନେକ ଖଣିଜ ସଂପଦ ଠୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ଓଡ଼ିଶା କୁ ସେମିତି ସାହାଯ୍ୟ ମିଳି ପାରିନାହିଁ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଉଥିବା ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କେବେ ହେଲେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ନାହିଁ। ହେଲେ ଏଥର ଆଶା ଥିଲା ଅନେକ କାହିଁକି ନା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଜେପି ସରକାର ଓଡ଼ିଶା ରେ ଥିଲା ଓ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୨୦ ଟି ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧି ଦେଇ ମୋଦୀ ସରକାର ଙ୍କ ନୌକା ବୁଡ଼ିବାରୁ ବଞ୍ଚେଇ ଦେଲା । ହେଲେ ମିଳିଲା କଣ ? ଆମେ ନିହାତି ଭାବରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବଜେଟ୍ ଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲୁ । ଯେଉଁ ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ଙ୍କ ପାଇଁ ଆନ୍ଧ୍ର କୁ ଓ ନୀତିଶ ଙ୍କ ଗଠବନ୍ଧନ ପାଇଁ ବିହାର କୁ ଯେଉଁ ଭଳି ସୁବିଧା ମିଳିଛି ବୋଧହୁଏ ଓଡ଼ିଶା ବି ସେମିତି କିଛି ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା।

ପ୍ରତିବର୍ଷ ତ ଏହା ଦେଖି ଓଡ଼ିଶା ବାସୀ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଏଥର ବଜେଟ୍ ର ଆଉ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆମ ପାଇଁ ବୋଝ ଉପରେ ନଳିତା ବିଡ଼ା ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା ତାହା ଥିଲା ବହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବିବାଦିତ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ର "ପୋଲା ଭରମ୍" ପ୍ରକଳ୍ପ କୁ ଅର୍ଥ ମଞ୍ଜୁରୀ। ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ର ପୋଲା ଭରମ୍" ପ୍ରକଳ୍ପ କୁ ନେଇ ବିବାଦ ପୁରୁଣା। ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଲେ ପୁର୍ବ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଙ୍କ ଅପାରଗତା ଫଳରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ଆନ୍ଧ୍ର ଯେଉଁ ପ୍ରକଳ୍ପ କରୁଛି ତାହା ଯଦି ହୁଏ ତେବେ ଆନ୍ଧ୍ର ସୀମା ରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଗାଁ ଆଜି ଭାସିଯିବ ଓ ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ରହିବ ନାହିଁ। ହେଲେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ପୁର୍ବରୁ ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଜାଣି ପାରିନଥିଲେ ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଜାଣିଲେ ସେତେବେଳେ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ କାମ ଅନେକ ଆଗେଇ ଯାଇଥିଲା। ତାହା ଏବେ ଏକ ବିବାଦୀୟ ବିଷୟ ଯାହା ର ବିଚାର ଏବେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରେ ପଡ଼ିଛି ହେଲେ ଏହି ପରି ସମୟରେ ସରକାର ଙ୍କ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କୁ ୧୫ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ମଞ୍ଜୁରୀ ନିହାତି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବାସୀ ଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରିଛି। ଏହି ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ର ନିଷ୍କାସନ କ୍ଷମତା ଏତେ ଅଧିକ ଯେ ସମଗ୍ର ମାଲକାନଗିରି ରେ ବନ୍ୟା ଆଣିଦେଇ ପାରେ। ତେଣୁ ବିନା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଲେବଲ୍ ତର୍ଜମା ବିନା ଏଭଳି ମଞ୍ଜୁର କରିଦେବା ଓଡ଼ିଶା କୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ୟାକେଜ ନଦେବାଠାରୁ ଆହୁରି ଦୁଃଖ ଦାୟକ।

ଯଦିଓ ଆହୁରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ରୁ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା କୁ ବଜେଟ୍ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ କିନ୍ତୁ ମୋତେ ବଜେଟ୍ ର ଏହି ଉପରୋକ୍ତ ବିଷୟ ଓଡ଼ିଶା କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ବୋଲି ଲାଗିଲା। ଆପଣ ପଢ଼ି ନିଜର ମତାମତ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଧନ୍ୟବାଦ

କୈବଲ୍ୟ ନାୟକ।

Kaibalya Nayak

ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ବଜେଟ୍ 2024 ର ପ୍ରଭାବ| Effect of budget 2024 on Odisha

Positive and negative effect of Indian budget 2024 on Odisha