ପ୍ରାୟ 50 ନିୟୁତ ବକ୍ତା ସହିତ ଓଡିଆ ଭାଷା, ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା | ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ଭାଷା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, କିମ୍ବା “ଅନୁସୂଚିତ”, ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଶା (ଓଡିଆ) ର ମୁଖ୍ୟ ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ | ଭାଷାର ଅନେକ ଉପଭାଷା ଅଛି; ମୋଗଲବାଣ୍ଡି (କୋଷ୍ଟାଲ୍ ଓଡିଆ) ହେଉଛି ମାନକ ଉପଭାଷା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ଭାଷା |

ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ପରିବାରର ପୂର୍ବ ଗୋଷ୍ଠୀର ସର୍ବ ପୁରାତନ, ଓଡିଆ ଆର୍ଦାମାଗାଡି ପ୍ରାକୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ | ଓଡିଆ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଏହା ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଙ୍ଗାଳୀଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ | ପ୍ରଥମ କବିତା କ୍ଲାସିକ୍ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଗଦ୍ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରୂପ ନେବାକୁ ଲାଗିଲା |

୧)ସଉରା ମାତୃଭାଷା:

ଭାରତରେ ସଉରା ଭାଷା ସଂରକ୍ଷଣ |

ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ପରିଚୟ ଲିଭଯିବ ନାହିଁ - ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷାର ଚାଷ ଏକ ଜରୁରୀ ଅଟେ |

ବିଶ୍ଵ ର 6,700 ଭାଷାର 90 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ଵ ର ଜନସଂଖ୍ୟାର ମାତ୍ର 3 ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ କୁହନ୍ତି। ଯଦିଓ ଆଦିବାସୀମାନେ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୦ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତଥାପି ସେମାନେ ବିଶ୍ୱର 4,000 ରୁ ଅଧିକ ଭାଷା କୁହନ୍ତି |

ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିକାଶ ଅଭ୍ୟାସକାରୀ କାଡେ ସୋରେନ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ହେଉଛି ଜଟିଳ ଜ୍ଞାନର ଅଂଶ ଯାହା ପିଢି଼ି ପରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ସୋରେନ୍ ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଟନ୍ତି | ସେ “ଓଡିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଦିବାସୀ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବା” ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି।

ସୋରେନ୍ ହାଇଲାଇଟ୍ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେହେତୁ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତର ବିପଦରେ, ତେଣୁ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ ମନେହୁଏ। ଏହା ହେଉଛି ଭାଷା ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନଜାତିଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ”

ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିସଂଘର ଜାତିସଂଘ ଘୋଷଣାର ଧାରା 13 ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ଜନଜାତି ସେମାନଙ୍କର ଭାଷା, ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା, ଲେଖା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟକୁ ପୁନରୁତ୍ଥାନ, ବ୍ୟବହାର, ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି। ସେହିଭଳି, ସେହି ଘୋଷଣାର ଧାରା 14 ଏବଂ 16 ରେ ସେମାନଙ୍କର ଭାଷାଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ରାଜ୍ୟ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ରହିଛି।

ଭାରତ ହେଉଛି ପ୍ରାୟ 450 ଜୀବନ୍ତ ଭାଷା ସହିତ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ବିବିଧତାର ଏକ ଭଣ୍ଡାର, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 22 ଟି ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ଵାରା ଏକ“ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଷା ”ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି। ତେବେ ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଭାଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଗଣେଶ ନାରାୟଣ ଦେବୀ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି: ଗତ 60 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ 250 ରୁ ଅଧିକ ଭାଷା ମରି ସାରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ 150 ଦଶକରେ ଅନ୍ୟ 150 ଟି ଭାଷା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଡେଭି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ 197 ଟି ଭାଷା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇଛି |

କ’ଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍?

ସାବର ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ଥାନୀୟ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଭାଷା ପୁନର୍ଜୀବନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଭାଷା-ପୁନର୍ଜୀବିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡ଼ିକରେ ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଯୋଗଦାନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୀତି | SSYA ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଗଣାରେ ବହିରେ ମୁଦ୍ରଣ ଏବଂ ବିତରଣ କରିଆସୁଛି |

SSYA ର ସଦସ୍ୟ ଜିତେନ୍ଦ୍ର କରଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ସଉରା ସାଖରତା ଅଭିଆନ୍ଙ୍କୁ ଲଞ୍ଚ କରିଛୁ। ଏହି ଅଭିଯାନର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଉରା ଭାଷାରେ ଦସ୍ତଖତର ବୈଧତା ପାଇଁ ଓକିଲାତି କରିବା।

SSYA ର ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ ଗାବ୍ରିଏଲ୍ ଭୂୟାଁ , ଯିଏକି SSYA ର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, “ଆସନ୍ତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଲୋକଙ୍କର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟା ବିଦ୍ୟାଳୟ, କଲେଜ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସଉରା ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ | ଯଦିଓ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଉରା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ମୁଦ୍ରଣ କରି ବିତରଣ କରିଛୁ, ତଥାପି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି ଯାହା ଜରୁରୀ ଧ୍ୟାନ ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ସଉରା ବର୍ଣ୍ଣମାଳା, ପୁସ୍ତକ, ଅଭିଧାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରକାଶନ ଏବଂ ମୁଦ୍ରଣ ହେଉଛି ଘଣ୍ଟାର ଆବଶ୍ୟକତା | ”

ରାୟାଗଡା ଜିଲ୍ଲାର କୁର୍ଲି ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ (ନେତା) ହରପ୍ରସାଦ ହେପ୍ରୁକା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସଉରା ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ରାସ୍ତା ଦେଖାଇପାରେ। ହେପ୍ରୁକା କୋଣ୍ଡ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏବଂ ଓଡିଶାର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯୁବ ନେତା।

ହେପ୍ରୁକା କହିଛନ୍ତି, “ଆମେ ଆମର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସଉରା ଭାଷାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ | ସେ ସଉରା ଭାଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସରକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ, ସଉରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡିଆରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି | କର୍ଜି ରିପୋର୍ଟରେ କହିଛନ୍ତି, “ଏହି ପଦ୍ଧତି ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନାହିଁ | ଏହି ଆହ୍ୱାନ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କଲିଙ୍ଗା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସର ଡେପୁଟି ଡାଇରେକ୍ଟର ସାଙ୍ଗିତା ମହାନ୍ତି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, “MLE [ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା] ଉପରେ ନିୟମିତ ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ ଆୟୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଛାତ୍ର-ଅନୁକୁଳ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କୌଶଳ ସହିତ ସଜାଇବ। । ”

ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଯୁବ ପିଢି ିର ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନଗତ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ହିନଟେରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅନେକ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ | ମହାନ୍ତି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି, “ନିୟମିତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଇସିଟି [ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା] ଉପକରଣର ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ମାତୃଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ସୁଗମ କରିପାରିବ। ଏକ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସମାଧାନ କରିବା ମାତୃଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଦୃଢ କରିବ। ”

ଆଦିବାସୀ ବିକାଶ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଓଡିଶାରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ମ୍ୟାପିଂ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ମହାନ୍ତି କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଭାଷା ମ୍ୟାପିଂ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ରଣନୀତିଗତ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ଶେଷ କିନ୍ତୁ କମ୍ ନୁହେଁ, ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ପୁରାତନ ବାସିନ୍ଦା ହୋଇଥିବାରୁ ସଉରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାଷାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତ ଅଭିଯାନରେ ଏକାଠି ଠିଆ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏବଂ ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ସେମାନେ ଏକା ନୁହଁନ୍ତି |

୨)ଖୋଣ୍ଡସ:-

ଖୋଣ୍ଡସ (କୋଣ୍ଡା ଏବଂ କାନ୍ଦା ମଧ୍ୟ ବନାନ କରାଯାଇଛି) ହେଉଛି ଭାରତର ଏକ ଆଦିବାସୀ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ | ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ଶିକାରୀ-ସଂଗ୍ରହକାରୀ, ସେମାନେ ଜନଗଣନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପାହାଡ ବାସ କରୁଥିବା ଖୋଣ୍ଡ ଏବଂ ସାଧା ବାସ କରୁଥିବା ଖୋଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଖୋଣ୍ଡମାନେ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ | ଖୋଣ୍ଡସ୍ ସାଧାରଣତଃ ଉର୍ବର ଜମିର ବୃହତ ଟ୍ରାକ୍ଟର ଧରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର, ସଂଗ୍ରହ, ଏବଂ ସ୍ଲାସ୍-ବର୍ନ କୃଷି ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ସଂଯୋଗର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଏବଂ ସେମାନେ ରହୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲଗୁଡିକର ମାଲିକାନା ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି | ଖୋଣ୍ଡସ୍ କୁଇ ଭାଷା କୁହନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଓଡିଆ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟରେ ଲେଖନ୍ତି |

ଖୋଣ୍ଡସ୍ ହେଉଛି ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀ | ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ, ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମରିକ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହା ପ୍ରକୃତି ସହିତ ସମନ୍ୱୟକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରିଥାଏ | ଓଡିଶାର କାନ୍ଦାଲ ଜିଲ୍ଲାରେ ପଚାଶ ପ୍ରତିଶତ ଖୋଣ୍ଡ ଜନସଂଖ୍ୟା ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ଜନଜାତିର ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି।

ସେମାନେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ଛତିଶଗଡ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଓଡିଶା, ଝାଡଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଅଟନ୍ତି।

ଖୋଣ୍ଡମାନେ କୁଇ ଏବଂ କୁଭିଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ଭାବରେ କୁହନ୍ତି | ସେଗୁଡିକ ଗୋଣ୍ଡି ଭାଷା ସହିତ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି |

ଖୋଣ୍ଡମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାହାଡ ପରିବେଶର ପାରଦର୍ଶୀ ଭୂମି ବାସିନ୍ଦା | ତଥାପି, ଶିକ୍ଷା, ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା, ଜଳସେଚନ, ବୃକ୍ଷରୋପଣରେ ବିକାଶମୂଳକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ଅନେକ ଉପାୟରେ ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଛନ୍ତି | ସାଂପ୍ରତିକ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପାରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ , ଭାଷା, ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ, ଅର୍ଥନୀତିର ପାରମ୍ପାରିକ ଗୁଣ, ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ, ଆଦର୍ଶ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ବହୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି |

ପାରମ୍ପାରିକ ଖୋଣ୍ଡ ସମାଜ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବରେ ପୃଥକ ପରିବାର ଉପରେ ଆଧାରିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଏକ ଟୋଟେମ୍ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପରିବାରର ଏକ ବୃହତ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପୁରୁଷ ବଣୁଆ ଜନ୍ତୁ | ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସାଧାରଣତଃ ଏକ ସାଧାରଣ ଉପନାମ ରହିଥାଏ ଏବଂ ପରିବାରର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପରିବାରର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ | ଖୋଣ୍ଡମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାର "କୋଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନ" ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଅଟନ୍ତି, ଯିଏ ସାଧାରଣତ ଖୋଣ୍ଡର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପରିବାରର ନେତା ଅଟନ୍ତି |

ଖୋଣ୍ଡ ପରିବାର ପ୍ରାୟତଃ ପରମାଣୁ, ଯଦିଓ ବିସ୍ତାରିତ ମିଳିତ ପରିବାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ | ମହିଳା ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଖୋଣ୍ଡ ସମାଜରେ ପୁରୁଷ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ସମାନ ସାମାଜିକ ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପିତାମାତା, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ପୁଅଙ୍କ ବିନା ସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ମାଲିକାନା, ଧାରଣ ଏବଂ ବିସର୍ଜନ କରିପାରିବେ | ମହିଳାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ବାଛିବା ଏବଂ ଛାଡପତ୍ର ପାଇବା ଅଧିକାର ଅଛି | ତଥାପି, ପରିବାର ପିତୃପୁରୁଷ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷ | ଛାଡପତ୍ର କିମ୍ବା ବିଧବା ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନଃ ବିବାହ ସାଧାରଣ କଥା | ଖୋଣ୍ଡ ସମାଜରେ ପିଲାମାନେ କଦାପି ଅବୈଧ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଜନ୍ମିତ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଜୈବିକ କିମ୍ବା ପୋଷ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ପରିବାରର ନାମ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତି |

କୋଣ୍ଡମାନଙ୍କରେ କିଶୋର ବାଳିକା ଏବଂ ବାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଛାତ୍ରାବାସ ଅଛି ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ଏନକାଉଣ୍ଟର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ | ଝିଅ ଏବଂ ବାଳକମାନେ ନିଜ ନିଜ ଛାତ୍ରାବାସରେ ରାତିରେ ଶୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ରାତିସାରା ଗୀତ ଗାଇବା ଏବଂ ନାଚିବା ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଟାବୁ, ପୁରାଣ, କିମ୍ବଦନ୍ତୀ, କାହାଣୀ, ଉପହାସ, ପ୍ରବାଦ ଶିଖନ୍ତି, ଏହିପରି ଜନଜାତିର ମାର୍ଗ ଶିଖନ୍ତି | ଝିଅମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ଭଲ ଗୃହରକ୍ଷୀ ଏବଂ ଭଲ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ ବାଳକମାନେ ଶିକାର କରିବାର କଳା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସାହସୀ ଏବଂ ସାମରିକ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଶିଖନ୍ତି |

ସାହସିକତା ଏବଂ ଶିକାର କରିବାରେ କୌଶଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ଯେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଖୋଣ୍ଡ ଜନଜାତିରେ ପାଇଥାଏ | ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଖୋଣ୍ଡ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଙ୍ଗଲ ଯୁଦ୍ଧ ବିଶେଷଜ୍ଞ ତଥା ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ଆଜି ବି ଖୋଣ୍ଡ ପୁରୁଷଙ୍କ ଏକ ବୃହତ ଅଂଶ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ କିମ୍ବା ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇ ନିଜର ସାହସିକତା ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଖୋଜିଛନ୍ତି। ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଖୋଣ୍ଡଙ୍କୁ ସରକାରୀ ନାଗରିକ ସେବାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ସହଜ କରିଛି ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଜୀବନ ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଯେ ଏହି ଜନଜାତି ଓଡିଶାର ଅନ୍ୟତମ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅଟେ।

ପୁରୁଷମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚରାନ୍ତି କିମ୍ବା ଶିକାର କରନ୍ତି | ସେମାନେ ପାହାଡ ଆଞ୍ଚରେ ଚାଷ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପୋଡୁ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚାଉଳ, ମସୁର ଡାଲି ଏବଂ ପନିପରିବା ଚାଷ କରନ୍ତି | ମହିଳାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୂର ସ୍ରୋତରୁ ଜଳ ଆଣିବା, ରାନ୍ଧିବା, ଘରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିବା, ବଜାରରେ ଉତ୍ପାଦ ଚାଷ, ଅମଳ ଏବଂ ବିକ୍ରୟ କରିବାରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି |

ଖୋଣ୍ଡ ସାଧାରଣତଃ ବଂଶ ନିର୍ବାହ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି | ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାହ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପରିବାରର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିବ (ଇନକେଷ୍ଟ୍ ଟାବୁ ର ଏକ ରୂପ) | ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ କଠୋର ଭାବରେ ଏକଜାମୋସ୍, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପରିବାର ବାହାରେ ବିବାହ କରାଯାଇଥାଏ (ତଥାପି ଅଧିକ ଖୋଣ୍ଡ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ) | ସାଥୀ ହାସଲ କରିବାର ରୂପ ପ୍ରାୟତଃ ବୁଝାମଣା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ | ଅବଶ୍ୟ, କ୍ୟାପଚର କିମ୍ବା ଏଲୋପେମେଣ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ବିବାହ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ୍ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଏ | ବିବାହ ପାଇଁ ବରର ମୂଲ୍ୟ ବରର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବର ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହାକି ଖୋଣ୍ଡର ଏକ ଚମତ୍କାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ | ବରର ମୂଲ୍ୟ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ଟାଇଗର ପେଲ୍ଟରେ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜମି କିମ୍ବା ସୁନା ସାର୍ବଭ .ମମାନେ ବର ମୂଲ୍ୟର ଦେବାର ସାଧାରଣ ଧାରା |

୩) ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା:-

ବଙ୍ଗାଳୀ: সাঁওতালী, ଓଡିଆ: ସାନ୍ତାଳୀ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡାରୀଙ୍କୁ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆସାମ, ବିହାର, ଝାଡଖଣ୍ଡ, ମିଜୋରାମ, ଓଡିଶା, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ସାନ୍ତାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ | ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଭାରତର ଏକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ଅଟେ। ଏହା ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ଭୁଟାନ ଏବଂ ନେପାଳର ପ୍ରାୟ 7.6 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା ଭିଏତନାମ ଏବଂ ଖେମର ପରେ ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ କଥିତ ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା ହୋଇପାରିଛି।

ୟୁରୋପୀୟ ମିଶନାରୀମାନେ ଏହାକୁ ବଙ୍ଗାଳୀ, ଓଡିଆ ଏବଂ ରୋମାନ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟରେ ଲେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାନ୍ତାଳୀ ଏକ ମୌଖିକ ଭାଷା ଥିଲା | ପରିଶେଷରେ, 1925 ରେ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଓଲ୍ ଚିକି ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଅଲ ଚିକି ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଅଟେ, ଅନ୍ୟ ଇଣ୍ଡିକ୍ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ସିଲାବିକ୍ ଗୁଣ ବାଣ୍ଟି ନଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ସାନ୍ତାଲି ଲେଖିବା ପାଇଁ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି |

ଇତିହାସ :-

ଭାଷାବିତ୍ ପଲ୍ ସିଡୱେଲଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା ବୋଧହୁଏ ପ୍ରାୟ 4000–3500 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଇଣ୍ଡୋଚିନା ଠାରୁ ଓଡିଶା ଉପକୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଓଡିଶାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବା ପରେ ଏହା ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା।

ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସାନ୍ତାଲିଙ୍କର କୌଣସି ଲିଖିତ ଭାଷା ନଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରିତ ଜ୍ଞାନ ପିଢି ପରେ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଟିରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା | ଭାରତର ଭାଷା ଅଧ୍ୟୟନରେ ଇଉରୋପୀୟ ଆଗ୍ରହ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାକୁ ଦଲିଲ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲା | ବଙ୍ଗାଳୀ, ଓଡିଆ ଏବଂ ରୋମାନ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ଦଶକ ପୂର୍ବରୁ ଇଉରୋପୀୟ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜିଷ୍ଟ, ଲୋକନୃତ୍ୟଜ୍ଞ ତଥା ମିଶନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରୟାସରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଅଭିଧାନ, ଲୋକ କାହାଣୀର ସଂସ୍କରଣ ଏବଂ ଭାଷାର ମର୍ଫୋଲୋଜି, ବାକ୍ୟବିନ୍ୟାସ ଏବଂ ଫୋନେଟିକ୍ ଗଠନ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା |

1925 ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ କବି ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ ସାନ୍ତାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଓଲ ଚିକି ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ତିଆରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ 1939 ରେ ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା।

ସାଣ୍ଟାଲି ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଭାବରେ ଓଲ୍ ଚିକି ସାନ୍ତାଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣୀୟ | ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡିଶା ଏବଂ ଝାଡଖଣ୍ଡରେ ଅଲ୍ ଚିକି ସାନ୍ତାଳୀ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଭାଷା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଅଟେ। ତେବେ ବାଂଲାଦେଶର ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ଏହା ବଦଳରେ ବଙ୍ଗାଳୀ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

ଡିସେମ୍ବର 2013 ରେ ସାନ୍ତାଲୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ ଭାରତକୁ ଜାତୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା ପରୀକ୍ଷାରେ ଭାଷା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଧ୍ୟାପକମାନଙ୍କୁ କଲେଜ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏହି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।

୪) ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା :-

ମୁଣ୍ଡା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ନେପାଳର ପ୍ରାୟ ନଅ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାଷାର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ। ଐତିହାସିକ ଭାବରେ, ସେମାନଙ୍କୁ କୋଲାରିଆନ୍ ଭାଷା କୁହାଯାଏ | ସେମାନେ ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ୍ ଭାଷା ପରିବାରର ଏକ ଶାଖା ଗଠନ କରନ୍ତି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେମାନେ ସୋମ ଏବଂ ଖେମର ଭାଷା, ଭିଏତନାମ, ଏବଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଲାଓସର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭାଷା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନାର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ମାଙ୍ଗିକ ଭାଷା ସହିତ ଅଧିକ ଦୂର ସମ୍ପର୍କିତ | ଭୁମିଜ୍, ହୋ, ମୁଣ୍ଡାରୀ, ଏବଂ ସାନ୍ତାଲି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା |

ଏହି ପରିବାରକୁ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇଟି ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି: ଉତ୍ତର ମୁଣ୍ଡା, ଝାଡଖଣ୍ଡର ଛୋଟା ନାଗପୁର ମାଳଭୂମିରେ , ଛତିଶଗଡ, ବିହାର, ଓଡିଶା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ, ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ନେପାଳର କିଛି ଅଂଶରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଣ୍ଡା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓଡିଶାରେ ଏବଂ ଏହା ସହିତ କଥିତ | ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଓଡିଶା ମଧ୍ୟରେ ସୀମା।

ଉତ୍ତର ମୁଣ୍ଡା, ଯେଉଁଥିରୁ ସାନ୍ତାଳୀ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କଥିତ ଏବଂ ଭାରତରେ ଏକ ସରକାରୀ ଭାଷା ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, ଦକ୍ଷିଣ ମୁଣ୍ଡାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ବକ୍ତା ଅଛନ୍ତି | ସାନ୍ତାଳୀଙ୍କ ପରେ ମୁଣ୍ଡାରି ଏବଂ ହୋ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପିକର ସଂଖ୍ୟାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି, ତା’ପରେ କୋର୍କୁ ଏବଂ ସୋରା | ଅବଶିଷ୍ଟ ମୁଣ୍ଡା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ, ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏବଂ ଖରାପ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ |

ମୁଣ୍ଡା ଭାଷାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ହେଉଛି ତିନୋଟି ବ୍ୟାକରଣଗତ ସଂଖ୍ୟା (ଏକକ ଏବଂ ବହୁବଚନ), ଦୁଇଟି ଲିଙ୍ଗ (ଜୀବନ୍ତ ଏବଂ ଜୀବ), ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁବଚନ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ଟେନସନ୍ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ସଫିକ୍ସ କିମ୍ବା ସହାୟକକାରୀଙ୍କ ବ୍ୟବହାର, ଏବଂ ଆଂଶିକ, ସମୁଦାୟ, ଏବଂ ଜଟିଳ ନକଲ, ଏବଂ ସୁଇଚ୍ ରେଫରେନ୍ସ | ମୁଣ୍ଡା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଲିସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଏବଂ ଏଗ୍ଲୁଟିନେଟିଙ୍ଗ୍ | ମୁଣ୍ଡା ସାଉଣ୍ଡ ସିଷ୍ଟମରେ, ଶବ୍ଦ ମଝିରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କ୍ରମ କ୍ୱଚିତ୍ ହୋଇଥାଏ |

ପଲ୍ ସିଡୱେଲ (2018) ଙ୍କ ସମେତ ଅଧିକାଂଶ ଭାଷାବିତ୍ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ପ୍ରୋଟୋ-ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା ବୋଧହୁଏ ପ୍ରୋଟୋ-ଅଷ୍ଟ୍ରୋଏସିଆଟିକ୍ ଠାରୁ ଇଣ୍ଡୋଚିନାରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ପ୍ରାୟ 4000–3500 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା (ପ୍ରାୟ 2000 - 1500 ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ) ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ପରେ ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିଲା |

ରାଓ ଏବଂ ସିଡୱେଲ (2019), ସହିତ ବ୍ଲେଞ୍ଚ (2019), ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରି-ପ୍ରୋଟୋ-ମୁଣ୍ଡା ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରୁ ପ୍ରାୟ 1500 ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରୁ ମହାନଦୀ ନଦୀ ଡେଲ୍ଟାରେ ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଭୂତଳ ଏହା ପରେ ମୁଣ୍ଡା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମହାନଦୀ ଜଳପ୍ରପାତକୁ ବିସ୍ତାର କଲା | 2021 ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା ପୂର୍ବ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି ଏବଂ ପୂର୍ବ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି

୫) ଜୁଆଙ୍ଗ ଭାଷା:-

ଉତ୍ପତ୍ତି: କେବଳ ଓଡିଶାରେ ବାସ କରୁଥିବା, ଜୁଆଙ୍ଗ କ୍ଲାଉନ୍ ଜୁଆଙ୍ଗ ପିରହଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭୂମି ଭାବରେ ହିଲ୍ (ଥାନିଆ) ଏବଂ ସମତଳ (ଭାଗୁଦିଆ) ଜୁଆଙ୍ଗ୍ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି | ମୂଳତଃ ପତ୍ର ସ୍କର୍ଟର ପାରମ୍ପାରିକ ପୋଷାକ ହେତୁ ପାଟୁସ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଜୁଆଙ୍ଗ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରୁ କିଣାଯାଇଥିବା ପୋଷାକକୁ ପସନ୍ଦ କରେ | ଜୁଆଙ୍ଗ ଅନ୍ୟ ଏକ PTG ଗୋଷ୍ଠୀ, ପାଉଡି ଭୁନିୟସ୍ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏକ ସହଭାଗୀ ସମ୍ପର୍କ ବାଣ୍ଟିଥାଏ, ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଆଖପାଖରେ ରୁହନ୍ତି | ଭୁନିୟସ୍ ଏବଂ ଜୁଆଙ୍ଗଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଇ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ |

ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ: ଗ୍ରାମଗୁଡିକ ୟୁନି-ବଂଶର ପ୍ରକୃତି ସହିତ ମାଣ୍ଡାଗର ପାରମ୍ପାରିକ ଯୁବ ଛାତ୍ରାବାସ ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ପଡୋଶୀ ଗାଁର ବାଳକମାନେ ନୃତ୍ୟ ଅଭିଯାନରେ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି |

ବୃତ୍ତି: ମୂଳତଃ ଚାଷ ବଦଳାଇବା କିମ୍ବା ଟୋଇଲା ଚାସା ଅଭ୍ୟାସକାରୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର କୃଷିକୁ ଯାଉଛନ୍ତି | ଶିକାର ବେଳେବେଳେ କରାଯାଏ, ଏବଂ ପାଲାହାରାର ଜୁଆଙ୍ଗସ୍ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷ ଟୋକେଇ ବୁଣାକାର | ସାଜସଜ୍ଜା କମ୍ବିଂ ଏବଂ ତମାଖୁ ମାମଲା ତିଆରି କରିବାରେ ସେମାନେ ପାରଙ୍ଗମ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆୟ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପକ୍ଷୀ, ଘୁଷୁରି, ଛେଳି ଏବଂ ଗାଇ ମାନଙ୍କୁ ଗୃହପାଳିତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇଛନ୍ତି |

ଓଡିଶାର ୫ଟି ଜନଜାତି ଭିତ୍ତିକ ଭାଷା ଏବଂ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କେତେକ ରୋଚକ କଥା✍️✍️✍️

...