ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଟୁତା ପାଇଁ ମିଳିଛି ବିଶ୍ଵ-ସମ୍ମାନ। ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ବିରଳ ସାଫଲ୍ୟ ଅର୍ଜିଛନ୍ତି ଏହି ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ। ଅନୁପମ କୁଶଳତା ପାଇଁ ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ୨୦୨୩ ପରି ୨୦୨୪ରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ରିକା ଗ୍ଲୋବାଲ ଫାଇନାନ୍ସ କ୍ରମାଗତ ଦ୍ଵିତୀୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର୍ ବର୍ଗରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଛି। ବିଶ୍ବସ୍ତରରେ ପୁଣି ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇ ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୌରବ ଆଣିଛନ୍ତି।

ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ, ମୁଦ୍ରାର ସ୍ଥିରତା ରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁଧ ହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ଏହି ଗ୍ରେଡ୍‌ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗ୍ରେଡ୍ ‘ଏ’ ମିଳୁଥିବାବେଳେ ବିଫଳତା ପାଇଁ ‘ଏଫ୍‌’ ଦିଆଯାଏ। ଏ-ପ୍ଲସ୍ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର୍ ବର୍ଗରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ମାତ୍ର ୩ ଜଣ ବ୍ୟାଙ୍କର୍ ଶୀର୍ଷ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।‌ ମର୍ଯ୍ୟାଦାପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ଶକ୍ତିକାନ୍ତଙ୍କ ସହ ଡେନମାର୍କର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କେଟଲ ଥମସନ ଓ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଥୋମାସ ଜୋର୍ଡନ ଅଛନ୍ତି। ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଶକ୍ତିକାନ୍ତ କ୍ରମାଗତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଏକ ବିରଳ ଉପଲବ୍ଧି।

ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ହେଉଛନ୍ତି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ୍‌ର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ମୋଟ ଉପରେ ପଞ୍ଚବିଂଶତମ ଗଭର୍ଣ୍ଣର । ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏଏସ ଅଧିକାରୀ ଶକ୍ତିକାନ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଆରବିଆଇ ସୁଧ ହାର ସ୍ଥିର ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି । ବଜାରରେ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାସମ୍ଭବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଛି। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୮%ରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ପାରିଛି। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ପରି ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସୁପରିଚାଳନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୩ରେ ଏହି ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା।

ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ନୂତନ ଜିଏସ୍‌ଟି ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ସେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗୌରବମୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଭିତରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟାପକ ଉନ୍ନତି ସାଧିତ ହୋଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କ୍‌ଗୁଡିକର ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇ ପାରିଛି। ଋଣ ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସରଳ ହେବା ସ଼ହ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେବା ପହଞ୍ଚି ପାରିଛି।

ଶକ୍ତିକାନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଆଠଗଡ଼ ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜେନାପଦା ଗ୍ରାମ। ବାପା କେଶବାନନ୍ଦ ଦାସ ଓ ମାଆ ଶୋଭାମଞ୍ଜରୀ ଦାସ। ପିତାମାତାଙ୍କ ଦ୍ବିତୀୟ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ସେ ୧୯୫୭‌ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଥିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋଧାବୀ। ସାଧାରଣ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ଵରର ଆଞ୍ଚଳିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପରିସରରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଡିଏମ୍ ସ୍କୁଲ୍‌ରେ ପଢିଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀର ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଟିଫେନସ୍ କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ପରେ ଆଇଆଇଏମ୍ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଓ କଲିକତାରୁ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଆଇଏଏସ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ତାମିଲନାଡୁ କ୍ୟାଡର୍‌‌ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ୨୦୧୭ ମେ ୨୮ରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ୨୦୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ତାଙ୍କୁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ଆରବିଆଇର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଭାବେ ଦାୟିତ୍ବ ନେବା ପରେ ନିଜର ବିଚକ୍ଷଣ ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତା ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ବଳରେ ସେ ସଫଳତାର ଶିଡି ଚଢ଼ି ବହୁ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ପାରିଛନ୍ତି।

ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ ଶକ୍ତିକାନ୍ତ

ବିଶ୍ବର ତାରକା ବ୍ୟାଙ୍କର୍