ପର୍ବତ ଜଙ୍ଗଲ ଘେରା ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଭରା ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା ଅତିନିଆରା, ନିଆରା ଏଠିକାର ଚାଲିଚଳଣି । ସବୁଠାରୁ ନିଆରା ଏଠାକାର ଧାର୍ମିକସ୍ଥାନ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ । ଏହିସବୁ ମଧ୍ୟରେ ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ ଭଳି ପୌରାଣିକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତମାଳାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠୁ ଅଧିକ |

ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ହିମାଳୟ କୁହାଯାଏ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଠାରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୪୯୯୭ଫୁଟ ଉର୍ଦ୍ଧରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭୌଗଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ମହାନଦୀ ଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ "ମହେନ୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ" ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ ।

ଅଯୋଧ୍ୟା ରାମ ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀ ରାମଲାଲାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଯାଇଛି । ୫୦୦ ବର୍ଷ ପୂରୁଣା ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ଦେଶ ତଥା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଥିବା ବେଳେ ଏକ ପର୍ବ ଭଳି ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ରାମଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଲୋକକଥା ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସାମ୍ନାକୁ ମଧ୍ୟ ଆସୁଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଛି ରାମଙ୍କ କିଛି ଅଜଣା କଥା ।

ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତକୁ ରାଜ୍ୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୈବବିବିଧତା ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳୀ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି । ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିକୁ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଯୁଗ ସହ ଜଡିତ । ଆଉ ଏକ ଖାସ କଥା ହେସା ବିଶ୍ୱରେ ଯେତିକି ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିତ ଅଛନ୍ତି, ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରଜାତି ଏଠାରେ ରହିଛନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୧୩୪୮ ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି, ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତରେ ରାମଙ୍କ ଭଉଣୀ ରହୁଥିଲେ ଏହା ସହ ହନୁମାନ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଶ୍ରୀ ଲଙ୍କା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଜାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପୁରା କାହାଣୀ ।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଗୁପ୍ତ ମହେନ୍ଦ୍ରରେ ତ୍ରିତଳପ୍ରାସାଦ ତୁଲ୍ୟ ଋଷ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି ଯେଉଁଠି ରାମଙ୍କ ଭଉଣୀ ଶାନ୍ତା ସହିତ ଏହିଠାରେ ରହୁଥିଲେ ବୋଲି କଥିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଖଡ଼ୀ ଗୁମ୍ଫା ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ମହେନ୍ଦ୍ରର ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଓ ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବିରାଟ ଖୋଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ପାଦ ଚିହ୍ନଭଳି ଗୋଟିଏ ଗାତ ରହିଛି ।

ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି, ମାତା ସୀତାଙ୍କ ହରଣ କରି ରାବଣ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲଙ୍କାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଯାହା ପରେ ହନୁମାନ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବାହାରି ଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେ ମହେନ୍ଦ୍ରର ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଗୁମ୍ଫାରେ ପାଦ ପକାଇ ଲଙ୍କା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ବା ଲମ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବିରାଟ ପାଦ ଚିହ୍ନ ରହିଛି । ହନୁମାନଙ୍କ କୁଦାରେ ଏହି ଗର୍ତ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି କୁଦାକୁ ହନୁମାନ ଖୋଲ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରଖର ବର୍ଷା ଜଳର ସ୍ରୋତ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସତ୍ତେ୍ୱ ଉକ୍ତ ଗର୍ତ୍ତର କୌଣସି କ୍ଷତି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ।

ପ୍ରତେକ ବର୍ଷ ମହାଶିବରାତ୍ରୀର ପୂର୍ବ ରାତ୍ରରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଠାରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭକ୍ତ ସମାଗମ ହୋଇ ଜାଗର ପାଳିଥାନ୍ତି । ସାରା ଭାରତରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରରେ ହିଁ ଭକ୍ତମାନେ ଜାଗର ପାଳିଥାନ୍ତି । ହେଲେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଠାରେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଶିବ ରାତ୍ରକୁ ଶିବ ରାତ୍ର ଦିନର ପୂର୍ବ ରାତ୍ରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଅର୍ଥାତ ଗତକାଲି ରାତ୍ରରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ ଭକ୍ତମାନେ ଜାଗର ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହେବା ସହ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ଯେପରି ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳାର ସହ ଭକ୍ତିପୂତ ଭାବେ ରାତ୍ରରେ ଶିବ ରାତ୍ରୀ ଜାଗର ପାଳନ କରିବେ ସେ ନେଇ ଗଜପତି ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ବ୍ୟାପକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଐତିହାସିକ, ପୌରାଣିକ, ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ବିକ ତଥା ପରିବେଶର ଗୁରୁତ୍ବ ବହନ କରୁଥିବା ମହିମା ମଣ୍ଡିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିରେ ବିରାଜିତ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର, ଯୁଧିଷ୍ଟୀର ମନ୍ଦିର, କୁନ୍ତୀ ମନ୍ଦିର,ଭୀମ ମନ୍ଦିର, ଅର୍ଜୁନ ଗୁମ୍ଫା, ପର୍ଶୁରାମ ମନ୍ଦିର, ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଗୋକଣ୍ଣେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର , ହନୁମାନ ପାଦ ଚିହ୍ନ କୀର୍ତ୍ତିରାଜିର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ନିମନ୍ତେ ଓ ମହାଶିବରାତ୍ରୀ ଅବସରରେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଉକ୍ତ ଜାଗର ଯାତ୍ରା କୁ ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳାର ସହିତ ସଫଳ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଗଜପତି ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଯିବାକୁ ହେଲେ ୮ରୁ ୧୦କିମି ରାସ୍ତା ପାଦରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚଠାରୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ପକ୍କାରାସ୍ତା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଲୋକର୍ପିତ କରି ଦିଆଗଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପାଖକୁ ଯାନବାହନ ମାଧ୍ଯମରେ ଅତି ସହଜରେ ୧୫-୨୫ ମିନଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚି ପାରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବତରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର, କୁନ୍ତୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ, ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବ ମାତା କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ଏହି ପର୍ବତରେ କିଛିଦିନ ପାଇଁ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । ପୂଜାପାଠ କରିବା ପାଇଁ ଭୀମ ଏଠାରେ ଥିବା ପଥରର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଠାରେ ଦତାତ୍ରୟ ଓ ଗୋରେକନାଥ ପିଠ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏବେ ମଧ୍ୟ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିଠାରେ ହନୁମାନ ଓ ପର୍ଶୁରାମ ଆବିର୍ଭାବ ହେଉଥିବାର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଏଠାରେ ସତିଆମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି । ଏଠାରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ଓ ଏହାର ଦୁଇଟି ଶାଖା ନଦୀ ଘୋଡାହାଡ଼ ଓ ବାହୁଦା ଆଦି ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି । ଏଠାରୁ ଅନତୀ ଦୂରରେ ତପ୍ତପାଣି ଉଷ୍ମପ୍ରଶବଣ ରହିଛି ।

ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଶିବରାତ୍ରି ମହୋତ୍ସବକୁ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଆଗମନ ହୋଇଥାଏ ।

ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଭରପୂର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବକ୍ଷୟମୁଖୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । ଏକଦା ଏହି ପର୍ବତ ବହୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳି ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଚୋରାକାଠ ଚାଲାଣ ଓ ପୋଡୁଚାଷ ଯୋଗୁଁ ଜଙ୍ଗଲ ଅବକ୍ଷୟ ଘଟୁଛି ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଧିରେ ଧିରେ କମିଯାଉଛି । ପୋଡୁଚାଷ ଯୋଗୁଁ , ବହୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପୋଡ଼ି ନଷ୍ଟହୋଇଗଲାଣି । ପ୍ରାଚୀନ ଭୀମମନ୍ଦିର ବଜ୍ରାପାତ ଯୋଗୁଁ ଫାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ଫାଇଲିନ ଓ ହୁଡ଼ହୁଡ଼ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ କୁନ୍ତୀମନ୍ଦିର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାଚୀର ଫାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ବ୍ଲାଷ୍ଟିଂ କରାଯାଇ, ପାହାଡରୁ ଗ୍ରାନାଇଟ ପଥର ଚାଳାଣ କରାଯାଉଛି । ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା ଦେଖାଯାଉଛି । ଫଳରେ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀଗୁଡିକର ଜଳଧାରା ଶୁଖିଆସିଲାଣି ।

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଯୁଗ ସହିତ ଜଡିତ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ର ଅନ୍ୟ ଏକ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ବିଶ୍ବ ରେ ଯେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଛନ୍ତି ସେଇଥିରୁ ୪୦% ଏହିଠାରେ ଅଛନ୍ତି।

୧୩୪୮ ପ୍ରଜାତି ର ଉଦ୍ଭିଦ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।

ଏହି ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ ଠାରେ ଏମିତି ୫ ଟି ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ଆଉ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନାହିଁ।

ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘେରା ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ। ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ନିଆରା ପର୍ଯଟନ ସ୍ଥଳ।

ସୁନ୍ଦର ପରମ୍ପରା ଆଉ ନିଆରା ଏଠିକାର ଚାଲିଚଳନୀ।

ବହୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଠିକାର ପରିବେଶ। ବିଶ୍ବର ବିରଳ ପ୍ରକୃତି ଅଟେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ। ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ହେବା ସହ ପ୍ରକୃତି ରେ ମଧ୍ଯ ବିରଳ ଓ ନିଆରା ପରିବେଶ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ରାମକଥା: ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତରେ ପାଦ ରଖି ମାତା ସୀତାଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ବାହାରିଥିଲେ ହନୁମାନ ।

``ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି

ଜିଲ୍ଲାର ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି

ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ

ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଅତି ପରିଚିତ

ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ

ଚାରି ହଜାର ନଅ ଶହ

ଶତାନବେ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ

ମହାନଦୀ ଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ

ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି "ମହେନ୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ"

ନାମେ ଖ୍ୟାତ।।

ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଥାଚିତ୍ର

ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚିତ୍ର

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତେ

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ

ମନ୍ଦିର ବିଦିତ

ମାତା କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସାଥେ

ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବ କିଛିଦିନ ଅବସ୍ଥାନ

କରିଥିଲେ ଏହି ପର୍ବତେ

ଏଠାରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା

ଓ ଦୁଇ ଶାଖା ନଦୀର

ହୋଇଛି ଉତ୍ପତ୍ତି

ଏହାର ଅନତୀ ଦୂରରେ

ତପ୍ତପାଣି ଉଷ୍ଣପ୍ରସ୍ରବଣ

ହୋଇଛି ବିଦିତ।।

ଚିର ସବୁଜିମା ଅଟେ

ସୁନ୍ଦର ବନାନୀ

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ

ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କ

ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଦୃତ

ଭାରି ମନଲୋଭା ତାର

ପ୍ରାକୃତିକ ବେଶ

ଓଡ଼ିଶାର ଏହା ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ

ସେଥିପାଇଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି

ଅଟେ ଓଡ଼ିଶାର

ହିମାଳୟ ପର୍ବତ।।"

ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଵର୍ଗ ଠୁ କମ୍ ନୁହଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ।

Mahendragiri odisha's most wonderful and mesmerizing tourist place .

ପୂଜାରାଣୀ ସାହୁ ✍️

କେନ୍ଦୁଝର

ଓଡ଼ିଶାର ହିମାଳୟ (ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି) Mahendragiri Odisha tourism

Mahendragiri odisha's most wonderful and mesmerizing tourist place . ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଵର୍ଗ