ଓଡିଶା ହେଉଛି ଏକ ଏପରି ପ୍ରଦେଶ ଯାହା ସୁଜଳା,ସୁଫଳା,ଶସ୍ୟ ଶ୍ୟାମଳରେ ବିମଣ୍ଡିତ।ଉତ୍କଳ ମାତାର ଶରୀର ଘଞ୍ଚ ସବୁଜ ବନଲତାରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ।ଏହି ପରି ଭାବରେ ଉତ୍କଳ ମାତା ଅନେକ ଚାରୁ ,କଳା,କିର୍ତ୍ତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାହା ସୀମାହିନ ନୀଳ ଆକାଶ ପରି ଯାହାକୁ ବାଖ୍ୟା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେ।

ବୀର ଓ ବୀରଙ୍ଗନା ପ୍ରସବିନୀ ଉତ୍କଳ ମାତାର ଶରୀର ରେ ଅନେକ ବୀର ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେକି ଦେଶର ସ୍ଵାଧୀନତା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳୀ ଦେବା ପାଇଁ ପଛାଘୁଞ୍ଚା କଦାପି ଦେଇନଥିଲେ।ଉତ୍କଳ ମାତା ଅନେକ ସୁସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦେବା ସହିତ କେତକ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେକି ନିଜକୁ ଏକ ଅବଳା,ଦୁର୍ବଳା ମନେ ନକରି ଦେଶର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ।

ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କର ନାମ

1.ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ

2.ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ

3.ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ

4.ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା

ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ

ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସହିତ ଜଣେ ରାଜନିତୀଜ୍ଞ ଥିଲେ।ସେ ୧୯୦୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ହାଣ୍ଡିଭଙ୍ଗା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଆନନ୍ଦରାମ ସିଂହ।ସେ ତାଙ୍କର ପତି ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।ଏବଂ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାବରେ ସେ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ହଜାରିବାଗ ଜେଲ୍ ରେ ତିନି ମାସ କାରାବାସରେ ଥିଲେ।ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାବେ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ।

ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ମୃତ

ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ

ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ବ୍ରାହ୍ମ ପରିବାରରେ ବାପା କୁମୁଦନାଥ ସେନ ଓ ମାତା ସ୍ନେହଲତା ସେନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଓଡ଼ିଆ ଯେ କିଶୋରୀ ବୟସରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ।୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ। ସେ ନିଜର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଓ କୁଜଙ୍ଗରୁ ପ୍ରଥମେ ଶହେରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ମହିଳା ଆଣି ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।ନିରକ୍ଷରତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀକୁ ଦୁର୍ବିସହ ଭାବେ ଜୀବନ ବିତାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିବା କଥା ସେ ଜାଣିଥିଲେ।ତେଣୁ ସେ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଆଣି ନିଜ ଗ୍ରାମରେ ପାଠ ପଢ଼ାଉଥିଲେ।

ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କ ବିପ୍ଳବୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ।ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ତିରିବୁନ୍ଦ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରେଇବା ପାଇଁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଏହି ପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ ଓ ପରିଶେଷରେ ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ

ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ

ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ ୧୮୯୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ ଦାସ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବସନ୍ତ କୁମାରୀ।ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସେତେବେଳେ ଦେଶପ୍ରେମ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଖୁଦୀରାମ,ଭଗତ ସିଂହ,ଅରବିନ୍ଦ ଘୋଷଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗାଥା ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଥିଲେ।

୧୯୨୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ମହତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆଗମନ କରିଥିଲେ।ବିନୋଦ ବିହାରୀ ମନ୍ଦିରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଉଦବୋଧନ ଦେବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲେ। ମହତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉଦବୋଧନ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜାତୀୟତାବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇ ୧୯୩୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ କଟକର ପୋଲିସମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଗିରଫ ହୋଇ ଭାଗଲପୁର ଜେଲରେ ଦୀର୍ଘ ୮ ମାସ କାଳ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ।୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇ ବାଲେଶ୍ୱରର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଲୁଣ ମାରିଲେ ଓ ସେଠାରେ ଆଖପାଖ ଗାଁରେ ବୁଲି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।୧୯୩୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବାଲେଶ୍ବରର "ନିଖିଳ ଉତ୍କଳ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀ" ଆୟୋଜନ କରାଗଲା।ସେହି ସଭାରେ ରମାଦେବୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାଷଣ ଦେଇ ଉତ୍କଳ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ରେ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେଇଥିଲେ।

ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆହ୍ଵାନ କରୁଥିବା ଯୋଗୁଁ ସେ ହରିଜନମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଆରମ୍ଭ କରି ସେଥିରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ।୧୯୮୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ବିୟୋଗ ପରେ ରମାଦେବୀ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ କରାଇଲେ।ଅନାହାର ଲୋକଙ୍କ ମୁଖରେ ଯୋଗାଇଲେ ।୧୯୮୧ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ସେ "ଯମୁନାଲାଲ ବଜାଜ ଫାଉଣ୍ଡେସନ " ତରଫରୁ ବଜାଜ ପୁରଷ୍କାର ସ୍ଵରୁପ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପୁରଷ୍କାର ପାଇଲେ।

୧୯୮୫ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୧ ତାରିଖରେ ସେ ରାତି ୨ ଟା ବେଳେ ସ୍ବର୍ଗବାସିନୀ ହୋଇଥିଲେ।ରମା ଦେବୀଙ୍କର ଏପରି ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବା ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ।

ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା

ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା ୧୯୧୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ବାପା ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ମାତା ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ ।ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସପରିବାର ଗାନ୍ଧୀ ନିତୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ତାହା ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ପରି ନିଜକୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ନିୟୋଜିତ କରାଇଥିଲେ ।

ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ।୧୯୩୪ ମସିହାରେ ସେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସହ ପୁରୀରୁ ଭଦ୍ରକ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।ମାତାଙ୍କ ପରି ସେ ନିଜକୁ ବରୀରେ ହରିଜନମାନଙ୍କ ସେବା ସହିତ,ନିଶା ନିବାରଣ,ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା, ଖଦି,ଗ୍ରାମ ସଫେଇ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରେଇଥିଲେ।ହରିଜନମାନଙ୍କ ସେବାକୁ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଭାବେ ମାନିନେଇ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ପିତାଙ୍କ ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଅସବର୍ଣ୍ଣ ବିବାହ କରିଥିଲେ।୧୯୪୨ ମସିହା ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହେବା ସହିତ ମା ରମାଦେବୀ ଓ ଖୁଡୀ ମାଳତୀ ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହିତ କୁଜଙ୍ଗର ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କଟକ ଓ ଯାଜପୁର ଜେଲରେ ଦୁଇବର୍ଷ ତିନିମାସ କଟେଇଥିଲେ।ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା ମାତା ରମାଦେବୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ "ଗ୍ରାମ ସେବକ ପ୍ରେସ୍ "ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଇଂରେଜ ଅଧିକୃତ ହୋଇଗଲା।

୧୯୬୪ ମସିହାରେ ରାଉରକେଲାଠାରେ ହୋଇଥିବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ପ୍ରଶମନ ପାଇଁ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।୧୯୬୬ ମସିହାରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ପ୍ରଳୟଙ୍କାରୀ ବନ୍ଯା, ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମହାବାତ୍ୟାର ସର୍ବୋଦୟ ରିଲିଫ୍ କମିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୋଜିତ କରେଇଥିଲେ।୧୯୭୧ ମସିହାରେ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା ରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।୧୯୫୫ ମସିହାରେ ପୁରୀ ଓ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ କଟକରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ "ନିଖିଳ ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଦୟ ସମ୍ମିଳନୀ " ରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱରଚିତ କିଛି ପୁସ୍ତକ ସମାଜ ଉପରେ ସୁପ୍ରଭାବ ପକେଇଥାଏ। ଯେପରିକି "ଦସ୍ୟୁ ହୃଦୟର ଦେବତା "ହିଂସା ଜର୍ଜରିତ ସମାଜକୁ ହିଂସା କବଳରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ରଚନା କରିଥିଲେ।ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି 'ଗୀତ ପ୍ରବଚନ ',

'ଭାଗବତ ଧର୍ମସାର',ଏହି ପରି କିଛି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରୁଛନ୍ତି ଏହା ବ୍ୟତୀତ 'ନାରୀ ଶକ୍ତି','ଶାନ୍ତି ସେବା','ଦକ୍ଷିଣ ଅଫ୍ରିକା ସତ୍ୟାଗ୍ରହ' ଇତ୍ୟାଦି ପୁସ୍ତକଗୁଡିକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।

୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨ ଦିନ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ୯୫ ବର୍ଷରେ ମୃତ୍ୟ ବରଣ କରିଥିଲେ।

ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଅବଦାନ ଓଡିଶା ପାଇଁ ଅତୁଳନୀୟ ଅଟେ। ଓଡିଶାର ସମସ୍ତ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଆମ ନିକଟରେ ଚିର ନମସ୍ୟ।

ନାମ:-ନମିତା ଜାନୀ

ଜିଲ୍ଲା:-ନୟାଗଡ଼

"ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ"(female freedom fighter of odisha)

ଓଡିଶା ଏବଂ ମହିଳା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ