ବନସ୍ତେ ଡାକିଲା ଗଜ,ବନସ୍ତେ ଡାକିଲା ଗଜ।

ବରଷକେ ଥରେ ଆସିଛି ରଜ,ଆସିଛି ରଜଲୋ

ଘେନି ବେଗେ ସଜବାଜ, ବଉଳ ଲୋ ଘେନି ବେଗେ ସଜବାଜ ।

ଓଡ଼ିଶା ପରି ରାଜ୍ୟରେ ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ମାସଠାରୁ ପର୍ବ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ।ସାମାଜିକ ଜୀବନକୁ ସରସ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ସୃଷ୍ଟି ଯେଉଁଥିରେ କେତେକ ପର୍ବ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପର୍ବ ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ ।ରଜପର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ବଡ଼ ପର୍ବ କହିଲେ ଭୁଲ ହେବ ନାହିଁ ରଜ ପର୍ବକୁ ଗାଁ ଠାରୁ ସହର ଯାଏ ସବୁଆଡ଼େ ଅତି ଆଡମ୍ବର,ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

ବର୍ଷାର ଆଗମନରେ ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶେଷ ଓ ଆଷାଢ଼ ମାସର ଆରମ୍ଭରେ ରଜ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।ରଜ ସାଧାରଣତଃ ତିନି ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ଯେମିତିକି ପ୍ରଥମ ଦିନ ପହିଲି ରଜ,ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତି,ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦିନ ଭୁଇଁ-ଦହଣ ।ଏହି ତିନି ଦିନ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ପିଠାପଣା ଖାଇ ସାଙ୍ଗସାଥି ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ କଟିଥାଏ ।ପହିଲି ରଜ ପୂର୍ବଦିନକୁ ସଜବାଜ କୁହନ୍ତି କୁଆଁରୀ ଝିଅ ଓ ନୂଆ ବୋହୁ ମାନେ ରଜ ତିନି ଦିନ କୌଣସି କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଯେମିତି କଟାକଟି ବଟାବଟି ଠାକୁରପୂଜା ଏପରି ସିଲେଇ ଇତ୍ୟାଦି।ସଜବାଜ ଦିନ ଠାରୁ ସବୁ ପ୍ରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରି ରଖାଜାଇଥାଏ,ତାପର ଦିନ ପହିଲି ରଜ ରେ କୁଆଁରୀ ଝିଅମାନେ ପାହାନ୍ତାରୁ ନୂଆ ନୂଆ ଡ୍ରେସ୍ ପରିଧାନ କରି ଅଳତା କୁଙ୍କୁମ ସଜବାଜ ହୋଇ ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି ଗାଁ ଓ ସାହି ବୁଲିବାକୁ ସାଙ୍ଗ ମଉଜରେ ।ସଭିଏଁ ଏକାଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପିଠା ମିଠା ଓ ରଜପାନ ଖାଇ ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି ଏମିତି ଦିନଟି ବିତିଲାପରେ,ରଜ ଭାତ ଖାଇବାର ଗୋଟିଏ ପ୍ରଥା ରହିଛି ସନ୍ଧ୍ୟା ହେବା ଆଗରୁ ସଜଭାତ ଖାଇ ଜେଝା ଘରେ ଜିଏ ରୁହନ୍ତି ଏମିତି ଦିନ ହସ ଖୁସିରେ କଟି ଯାଏ ରଜ।ଭୁଇଁ-ଦହଣ ବା ଶେଷ ରଜର ପର ଦିନ ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ହୋଇଥାଏ ସେଦିନ ପାହାନ୍ତାରୁ ପ୍ରତି ଘରେ ମାଆମାନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି,ପହିଲି ରଜ ଦିନ ଶିଳ,ଚକି,ପୁଆ,ଘୋରଣା ଆଦି ରେ ଚିତା,ଚନ୍ଦନ,ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇ ବସାଇଥାଆନ୍ତି ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ଦିନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ନୁଆ ଶାଢି ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ଫଳଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି ଏମିତି ଭାବେ ରଜ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ ।

ସମୟର ବେଗରେ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସୁଅରେ ଆଜି ଅନେକ କିଛି ବଦଳିଯାଇଛି ବ୍ୟସ୍ତମୟ ଜୀବନରେ ଆଜି କାହା ପାଖରେ ସମୟ ନାହିଁ କାହା ପାଇଁ ।

ଏମିତି ଏକ ସମୟ ଥିଲା ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ହେଲେ ହେଁ ସାଙ୍ଗସାଥୀ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି ଖୁସିମଜାରେ ଆସର ସୁଅ ଖେଳେ ଏବେବି ସାଙ୍ଗସାଥି ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଏକାଠି ହେଉଛନ୍ତି ହେଲେ କୌଣସି ପର୍ବପର୍ବାଣୀ କି ସେଭଳି ଆତ୍ମୀୟତାରେ ନୁହେଁ କେବଳ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବାଟ ଚାଲିବା ପାଇଁ ଯାହାକୁ ଗୋଟେ ଛୋଟ ଶବ୍ଦ ଇଂରାଜୀ ରେ କୁହାଯାଏ get-together ।

ଜାଣିବା ସେମିତି କିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟ ସେବେର ରଜ ଓ ଏବେର ରଜ ମଧ୍ୟରେ ।

ସେତେବେଳର ରଜ :-

ରଜ ଏକ ଧର୍ମଭିତ୍ତିକ ପର୍ବ ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ଶେଷ ଆଷାଢର ଆରମ୍ଭ ରେ ରଜପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।ବୈଶାଖ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପ୍ରଖର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହରେ ଧରିତ୍ରୀମା ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ ହେଲେ ଆଷାଢ଼ର ପହିଲି ବର୍ଷା ବିନ୍ଦୁ ସ୍ପର୍ଶରେ ବସୁଧା ମା ଅସ୍ୱସ୍ତି ପାଇ ରଜସ୍ୱାଳା ହୋଇଥାନ୍ତି ।ରଜସ୍ୱଳା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀର ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପରିଚୟ ହେଲେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ ଅନେକ କଷ୍ଟ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବେଦନା ସେହିପରି ବସୁଧା ମା ର ସେହି କଷ୍ଟ ସମୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରେ ଅତିବାହିତ ହେବ ତାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ରଜପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ,ଯେମିତି ଭୁଇଁରେ ନଚାଲିବା,ଭୂମିରେ କୌଣସି ପ୍ରହାର ଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରିବା ଓ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ଏପରି ଅନେକ ।

ଉଠିଲା ବାଉଁଶ ଗଜା,ଉଠିଲା ବାଉଁଶ ଗଜା ।

ପରବ ଭିତରେ ରଜ ତ ରଜା,

ରଜତ ରଜାଲୋ ଆସ ମନେଇବା ମଜା।।

ବଉଳ ଲୋ ଆସ ମନେଇବା ମଜା ।

ଏମିତି ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଆଗ କାଳରେ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ରଜପର୍ବର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୋଳି ଲାଗୁଥିଲା ବାଉଁଶ ଦୋଳି ।ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ଏକତା ଥିଲା ଯାହା ଧିରେ ଧିରେ ଲୋପ ପାଇବାକୁ ଲାଗିଛି ସେତେବେଳେ ରଜ ପାଇଁ ମାସକ ଆଗରୁ ରଜ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥାଏ। ରଜରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ପର୍ବ ହୋଇଥିଲେ ବି ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ ଉତ୍କଣ୍ଠା ରହିଥାଏ ଯଦି କେହି ଘରଠାରୁ ଦୂରରେ ବା ସହରରେ ରହିଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ରଜରେ ସବୁ ଏକାଠି ହୋଇ ରଜ ପାଳନ ପାଇଁ ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରନ୍ତି ସବୁ ଏକାଠି ହେଲା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ଆସର ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଦୋଳି ବାନ୍ଧିବା ଠୁ ଚାନ୍ଦା ଆଦାୟ କରି ଭୋଜିଭାତ ମଜାମସ୍ତି ସବୁ ଏ ଏସବୁ ।ସେତେବେଳେ ଝିଅମାନେ ଭୁଇଁରେ ଚାଲୁ ନଥିଲେ ବସୁଧା ମାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ହେବ ବୋଲି ସେଥିପାଇଁ ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି ଏବଂ ପାଦରେ କଦଳୀ ପାଟୁକା ବେବହାର କରୁଥିଲେ ।ରଜ ପାଇଁ ସଜବାଜ ଦିନ ଠାରୁ ପିଠାପଣା ପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥାଏ ।

ରଜ ପିଠା :-ଅନେକ ପ୍ରକାର ପିଠା ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ରଜ ରେ ଯେମିତି କାକରା,ମଣ୍ଡା,ଚକୁଳି,ବୁଢା ଚକୁଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର।ହେଲେ ରଜ ର ମୁଖ୍ୟ ପିଠା ପୋଡ଼ ପିଠା ରଜ ନାଁ ଶୁଣିଲେ ମୁହଁରେ ଆଗ ନା ଆସେ ପିଠା ଭିତରେ ପୋଡ଼ ପିଠା ଶୁଣିବାକୁ ଯେମିତି ନିଆରା ଲାଗୁଥିଲେ ବନେଇବା ବି ସହଜ ଓ ତା ର ପ୍ରଣାଳୀ ବହୁତ ନିଆରା ହୋଇଥାଏ ।ପୋଡ଼ ପିଠା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରହିଥାଏ: -ତାଳ ପୋଡ଼ ପିଠା, ବିରି ପୋଡ଼ ପିଠା, ଚାଉଳ ପୋଡ଼ ପିଠା, ସୁଜି ପୋଡ଼ ପିଠା, କ୍ଷୀର ପୋଡ଼ ପିଠା ।

ପୀଠାର ପ୍ରଣାଳୀ :-

ଅରୁଆ ଚାଉଳକୁ ଦୁଇରୁ ତିନି ଘଣ୍ଟା ପାଣିରେ ଭିଜାଇ ରଖିଥିବା ଚାଉଳ ଭିଜି ଗଲେ ପାଣିରୁ ଛାଣି ଶୁଖିଲା କପଡା ଉପରେ ପକାଇ ପଙ୍ଖାରେ ଶୁଖାଇ ଦେବା, ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା ନାହିଁ,ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ଗୁଡ଼ ନଡ଼ିଆ କୁ ଛୋଟ ଛୋଟ କାଟି ଦେବା ଏବଂ କିଛି ନଡ଼ିଆ କୋରାଇ ରଖିବା, ଗୁଜୁରାତି ଓ ଗୋଲମରିଚ ଛେଚି ସବୁ ଏକାଠି ସଜାଡ଼ି ରଖିବା, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଚୁଲି ଲଗାଇ କଡ଼େଇ ବସାଇ ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ଦେଇ ଗୁଡ ତରଳ ହବଜାଏ ଘାଣ୍ଟିବା ଗୁଡ ତରଳ ହୋଇଗଲେ ସେଥିରେ ଗୁଜୁରାତି ଓ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ଓ ନଡ଼ିଆ ପକାଇ ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ଲୁଣ ଟିକେ ପକାଇବା ଏବଂ ପରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ କରି ଚାଉଳ ଚୁନା ପକାଇ ଧିରେ ଧିରେ ଘାଣ୍ଟିବା ତାହା ଏକ ଯନ୍ତନି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ ଧୀରେଧୀରେ ସବୁ ଚାଉଳଗୁଣ୍ଡ ପକାଇ ସାରିବା ପରେ ଚୁଲିରୁ କଡ଼େଇ କାଢି ପୁଣି ଭଲସେ ମିଶ୍ରଣ କରିବା ଯେମିତି କୌଣସି ଗେଟା ବା ଅମିଶ୍ରଣ ନ ରହିଯାଏ,ଏବେ କଦଳୀପତ୍ରକୁ ଆଣି ସେଥିରେ ଘିଅ କିମ୍ବା ତେଲ ମାରି ଆଉ ଏକ କଡେଇ ଉପରେ ସଜାଡିକି ଚାରିଆଡ଼େ ଖେଳିକି ପତ୍ରଟିକୁ ରଖିବା ଓ ସେଥିରେ ପିଠା ଯନ୍ତନୀ କୁ ହାତରେ ସମାନ କରିବା, ସମାନ ହୋଇଗଲା ପରେ ଉପରେ ପୁଣି ସେଇ ତେଲମରା କଦଳୀପତ୍ର ପକାଇବ ସମାନ ହୋଇଗଲା ପରେ ଉପରେ ପୁଣି ସେ ତେଲମରା କଦଳୀପତ୍ର ପକାଇ ପୁରା ଯନ୍ତନୀ କୁ ଆବଦ୍ଧ କରିଦେବା ଏବେ ଚୁଲ୍ଲିରୁ କିଛି ନିଆଁ ଆଣି ସେ ଘୋଡା ହୋଇଥିବା ପତ୍ର ପରେ ପକାଇ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଚୁଲି ଲଗାଇ କଡ଼େଇଟିକୁ ବସେଇଦେବା କଡେଇ ତାତି ଆସିଲେ ଚୁଲିକୁ ଲିଭାଇ କଡ଼େଇଟିକୁ ସେଭଳି ସେ ସେ ଚୁଲି ଉପରେ ରାତିପାଇଁ ରଖିଦେବା ସେହି ଚୁଲି ରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପୋଡି ହୋଇ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ସେଥିପାଇଁ ତା ନାଁ ପୋଡ଼ ପିଠା ।

ପାହାନ୍ତାରୁ ଝିଅମାନେ ଗାଧୋଇ ପାଧୋଇ ଅଳତା ଚନ୍ଦନ କୁଙ୍କୁମରେ ସଜ ହୋଇ ନୂଆ ଡ୍ରେସ ପିନ୍ଧି ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି ଗାଁ ବୁଲିବାକୁ ଏବଂ ମା ମାନେ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଦିଅଁ ବସିଥାନ୍ତି ଚିତା ଚନ୍ଦନ ,ସିନ୍ଦୂର, ଫୁଲ ଲଗାଇ ଶିଳ, ଘୋରଣା ,ଚକି ଆଦିରେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ଭୁଇଁ ଦହଣ ଜାଏଁ ଠାକୁରାଣୀ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି ଏହା, ପୁଣି ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ଦିନ ହଳଦୀ ମଥାଘଷା ଆଦି ସରଞ୍ଜାମରେ ଠାକୁରାଣୀ ସ୍ନାନ କରି ଫଳଫୁଲରେ ପୂଜାକରନ୍ତି ସକାଳୁ। ସକାଳୁ ପୋଡ଼ପିଠାକୁ ଆଣି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କାଟି ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡରେ ପରଷି ଦେଇଥାନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ଝିଅମାନେ ଦୋଳି ଖେଳିଲା ବେଳେ ପୁଆମାନେ ତାସ୍,କବାଡି,ଲୁଡୋ,ବାଗୁଡ଼ି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଖେଳିଥାନ୍ତି।ରଜର ସବୁଠାରୁ ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଥା ରଜ ପାନ କୁହନ୍ତି ରଜ ପାନ ଖୁଆଇ ସମ୍ପର୍କ ସୁଦୃଢ଼ କରନ୍ତି-ପାନ, ମିଠା ମସଲା ,ଗୁଆ ରେ ଭରପୂର ରଜପାନ ଭାରି ସୁଆଦିଆ ହୋଇଥାଏ ।ମିଠା ମିଠା ପାନଖାଇ ମଜା ମସ୍ତିରେ ଦିନଟି କଟିଯାଏ । ଆଉ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ରଜ ଭାତ ଖାଇବା ହୁଏ ନଅ ତିଅଣ ଛଅ ଭଜା ଯେଝା ଚାହିଁ ଯେମିତି ସକ୍ଷମ ଅନୁସାରେ ସବୁ ଏକାଠି ଝିଅମାନେ ରଜ ଭାତ ଖାଇ ଥାଆନ୍ତି କାରଣ ରାତିରେ ଭାତ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ଆଗୁ ପ୍ରଥା ରହିଯାଇଛି ଆଉ ଆମେ ବୁଢି ମା ଙ୍କ ଠାରୁ ସୁଣିଆସୁଛୁ।

ସବୁ ଗାଁ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ବର -କନିଆ ହୋଇ ଖେଳନ୍ତି ଏବଂ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ବାଟ ଓଗାଳି ପଇସା ଆଦାୟ କରି ମଜା ମସ୍ତି କରନ୍ତି ଓ ରଜ ପରେ ସେଇ ପଇସା ଏକାଠି କରି ଭୋଜିଭାତ ମଜାମସ୍ତି କରନ୍ତି।

ଏବେର ରଜ :-

ରଜ କହିଲେ ଆଗ ଦୋଳି, ପିଠା ଓ ଡ୍ରେସ୍ କୁ ବୁଝାଏ। ଆଜିର ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଘର ତିଆରି ପାଇଁ ଗଛ କଟା ଚାଲିଛି ଦୋଳି କଉଠି ଲାଗିବ, ବ୍ୟସ୍ତମୟ ଜୀବନରେ ତିନି ଟାଇମ ରୋଷେଇ କରିବା ଅସମ୍ଭବ କିଣିକି ଅଧାଦିନ ପେଟ ପୂରେ ପିଠା କରିବା ସାତ ସପନ, ତଥାପିବି ଏବେ ସହର ଏବଂ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାରେ ରଜ ମଉଜର ଆସର ରହିଛି ଅବଶ୍ୟ ଆଗ ପରି ଏତେ ଆଡ଼ମ୍ବର ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ପର୍ବର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିଛି ହେଲେ ଯୁଗ ଓ ସମୟ,ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରି ପ୍ରଥାର ବି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି ।

ଆଜିର ରଜରେ ନାହିଁ ସେ କଦଳୀ ପାଟୁକା ର ପ୍ରଥା, ତିନିଦିନ ଦିନରେ ତିନିଟା ଡ୍ରେସ ହଉଛି ସତ ହେଲେ ସେ ମାସକ ଆଗରୁ ହଳକ ଡ୍ରେସ ପାଇଁ ଉତ୍କଣ୍ଠା ନାହିଁ।ପ୍ରେସର କୁକର୍ ଓ ଓଭେନ୍ ରେ ବି ପୋଡ଼ପିଠା ସୁଆଦିଆ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୂଆ ପ୍ରଣାଳୀ ରେ ପୋଡ଼ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି, ହେଲେ ଚୁଲି ଧୂଆଁରେ ସେ ବାସ୍ନା ପୋଡ଼ପିଠା ଏବେ ସାତ ସପନ ।

ଅବଶ୍ୟ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ରଜ ପର୍ବର ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି ଯେମିତି ରଜରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି ପିଲାମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ବଢାଇବା, ପିଠା ପ୍ରତିଯୋଗୀତା, ମେହେନ୍ଦି ପ୍ରତିଯୋଗିତା,ଦୋଳି ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ରଜ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ କରି ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋପ ପାଉଥିବା ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଜାରିରହିଛି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଏସବୁ ସହ ରଜ କୁଇନ୍ ଏବଂ ରଜସୁନ୍ଦରୀ ପରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସବୁ ଦୂରଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରି କଥା ସହ ମନୋରଞ୍ଜନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରୁଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରଜ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ହୋଟେଲ ମାନଙ୍କରେ ପିଠା ମିଠା ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟ କରି ଲୋକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି ସେତେବେଳ ପରି ଗାଁ ଗହଳି ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଦୋଳି ସିନା ନାହିଁ,ହେଲେ ଏବେ ବି ଝିଅମାନେ ବାହାରେ ବୁଲାବୁଲି କରି ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି ।ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଜାଗାରେ ଗଛ ଦେଖିବା ତ କଷ୍ଟ ଏଣୁ ଗଛ ଦୋଳି ଦେଖିବା ବହୁତ୍ କମ୍।ହେଲେ କିଛି ଘର ମାନଙ୍କରେ ଲୁହାକଢାରେ ଦୋଳି ଲଗାଇ ରଜ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି, ଗାଁ ଗଣ୍ଡା ପରି କି ସେତେବେଳେ ମାଆମାନଙ୍କ ପରି ବର୍ତ୍ତମାନ ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ହେଉନାହିଁ ପ୍ରାୟ କେହି କରୁନାହାଁନ୍ତି କାରଣ ଘରେ ଘରେ ଆଉ ଶିଳ ଘୋରଣା ସେସବୁ ଦେଖିବା ପ୍ରାୟ କମିଗଲାଣି,ଏଣୁ ପ୍ରାୟତଃ ଘରେ ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ହେଉ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦିର ଯାଇ କି ପୂଜା କରିଆସୁଛନ୍ତି।

କିନ୍ତୁ ହଁ ସମୟ ବଦଳିଲେ ବି ଆଜିକାଲି ଯୁଗ ବଦଳିଲେ ବି ସେ ଗାଁ ହେଉକି ସହର ଆଜି ବି ସୁଦ୍ଧା ଆମ ପର୍ବ ସଂସ୍କୃତି ଆମ ପରିବାର ପରମ୍ପରା ଜୀବନ୍ତ ଅଛି। ଆମେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ହୋଇ ତାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ସଭିଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଯାହା ଆମ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ।

ଧୀରେ ଧୀରେ ଝୁଲ ଦୋଳି,ଧୀରେ ଧୀରେ ଝୁଲ ଦୋଳି।

ଓଢଣୀ ଯାଉଛି ପବନେ ଉଡି,ପବନେ ଉଡିଲୋ ଗଢା ଫୁଲ ଯାଏ ଝଡି।

ବଉଳ ଲୋ ଗଭା ଫୁଲ ଯାଏ ଝଡି।।

ଓଡିଶାରେ ରଜ ପର୍ବ ସେବେ ଆଉ ଏବେ।(Raja in odisha-then & now)

ରଜ ମଉଜ