ପରିଚୟ:

ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ଓଡିଶା ଅତ୍ୟଧିକ ପାଣିପାଗ ଘଟଣା ପାଇଁ ଅପରିଚିତ ନୁହେଁ। ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବନ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଆହ୍ୱାନର ଯଥାର୍ଥ ଅଂଶର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି | ଅବଶ୍ୟ, ନିକଟ ଅତୀତରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ବିପଦ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରୁଛି, ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ | ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମାସରେ ପ୍ରବଳ ତାପମାତ୍ରା କେବଳ ଲୋକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ନାହିଁ ବରଂ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ବଢାଇଛି । ଏଠାରେ ଆମେ ଓଡିଶାରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର କାରଣ, ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ।

ଓଡିଶାରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର କାରଣ:

ଓଡିଶାରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣର ଫଳାଫଳ | ବିଶେଷ କରି ଏପ୍ରିଲରୁ ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମାସରେ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭବ କରେ | ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀତା ଆର୍ଦ୍ରତା ସ୍ତରକୁ ବଢାଇଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ତାପକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରିଥାଏ ।

ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ, ସହରୀକରଣ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହେବା ସହରାଞ୍ଚଳର ଉତ୍ତାପ ଦ୍ୱୀପ ପ୍ରଭାବ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଘଟଣାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସହରଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି | ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ କଟକ ପରି ଘଞ୍ଚ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଭାବ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ସହରାଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିଥାଏ ।

ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

ଓଡିଶାରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରଭାବ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପଡିଥାଏ | ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ଉତ୍ତାପ ଜନିତ ରୋଗର କାରଣ ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ଉତ୍ତାପ କ୍ଳାନ୍ତି, ଉତ୍ତାପ ଏବଂ ଡିହାଇଡ୍ରେସନ୍ | ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଏବଂ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମେତ ଦୁର୍ବଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶେଷ ବିପଦରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ ।

ହସପିଟାଲ୍ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସୁବିଧା ଗରମ ତରଙ୍ଗ ସମୟରେ ଆଡମିଶନରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ସୀମିତ ଉତ୍ସ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇଥାଏ | ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳର ଅଭାବ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ବଢାଇ ଦେଇଥାଏ, ବିଶେଷକରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁଠାରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରାୟତଃ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ।

କୃଷି ପ୍ରଭାବ:

ରାଜ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଓଡିଶାର କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ, ଅମଳ ହ୍ରାସ ହୁଏ, ଏବଂ ଫସଲ ବିଫଳତା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ | ଶୁଖିଲା ମନ୍ତ୍ର ସମୟରେ ଜଳ ଅଭାବ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ବଢାଇଥାଏ, ଯେହେତୁ ଜଳସେଚନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଯାଏ, ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।

କୃଷକମାନେ ଫସଲ ଢାଞ୍ଚା ବଦଳାଇବା, ମରୁଡ଼ି ପ୍ରତିରୋଧକ କିସମରେ ବିନିଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ଡ୍ରପ୍ ଜଳସେଚନ ପରି ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କୌଶଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଭଳି ଆଡାପ୍ଟିଭ୍ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି | ତଥାପି, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡିକ ପ୍ରାୟତଃ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ମହତପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନିଯୋଗ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ କରେ, ଯାହା ସର୍ବଦା ଆଗାମୀ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ |

ଜୀବିକା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଭାବ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରେ | ନିର୍ମାଣ ଶ୍ରମିକ, ରାସ୍ତାଘାଟ ବିକ୍ରେତା ଏବଂ ରିକ୍ସା ଟାଣିବା ଭଳି ବାହ୍ୟ ଶ୍ରମିକମାନେ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଶେଷ ଅସୁରକ୍ଷିତ। ପ୍ରତିରକ୍ଷାର ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବିଶ୍ରାମ ବିରତିର ଅଭାବ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତାପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢାଇଥାଏ ।

ଅଧିକନ୍ତୁ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡିକ, ବିଶେଷକରି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିବାରୁ କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି | ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସାମଗ୍ରିକ ହ୍ରାସ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଆହୁରି ବଢାଇଥାଏ ।

ସରକାରୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ପଦକ୍ଷେପ:

ଏହି ସମସ୍ୟାର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଚିହ୍ନି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି।

ସେହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡିକ ହେଲା:-

(୧) ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ପ୍ରଣାଳୀ:

ଆସୁଥିବା ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ବିଷୟରେ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ପାଇଁ ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ପ୍ରାଧିକରଣ (OSDMA) ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ପ୍ରଣାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି | ଏହି ଚେତାବନୀଗୁଡିକ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷେଧକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ ଯେପରିକି ଶିଖର ସମୟରେ ଘର ଭିତରେ ରହିବା, ହାଇଡ୍ରେଟେଡ୍ ରହିବା ଏବଂ କଠିନ ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା |

(୨) ଜନସଚେତନତା ଅଭିଯାନ:

ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଜଡିତ ବିପଦ ଏବଂ ପ୍ରତିଷେଧକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଜନସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଚଳାନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନଗୁଡିକ ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଏବଂ ବଞ୍ଚିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଦୁର୍ବଳ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରନ୍ତି |

(୩) କୁଲିଂ ସେଣ୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା:

ଏୟାର କଣ୍ଡିସିନର ସୁବିଧା ନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ରିଲିଫ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସରକାର ସହରାଞ୍ଚଳରେ କୁଲିଂ ସେଣ୍ଟର ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ସମୟରେ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।

(୪) ସବୁଜ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପଦକ୍ଷେପ:

ସହରୀ ଉତ୍ତାପ ଦ୍ୱୀପ ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ସରକାର ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ, ସବୁଜ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଛାତ ବଗିଚାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଭଳି ସବୁଜ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ତାପମାତ୍ରା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥାଏ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ସାମଗ୍ରିକ ଜୀବନଧାରଣକୁ ବଢାଇଥାଏ ।

(୫) ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ତାଲିମ:

ସରକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା କର୍ମଚାରୀ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକାରୀ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତାପ ଜନିତ ରୋଗର ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି | ଏହି ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରୟାସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ସମୟରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାହିଦାକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଅଟେ ।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ:

ଓଡିଶାରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି ଏବଂ ଜୀବିକା ପାଇଁ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ ଆ‍ହ୍ୱ।ନ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବଢାଇଥାଏ | ତଥାପି, ସକ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଯୋଗଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ହିତାଧିକାରୀ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି ତଥା ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପ ଘଟଣାର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ | ଭବିଷ୍ୟତରେ ଉତ୍ତାପ ତରଙ୍ଗର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବରୁ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ପ୍ରଣାଳୀ, ଜନସଚେତନତା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଜରୁରୀ ଅଟେ | ଆଡାପ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ହ୍ରାସ କୌଶଳକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ, ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଜଳବାୟୁ ପାଇଁ ଓଡିଶା ଅଧିକ ସ୍ଥିର ହୋଇପାରିଲେ, ଏହାର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ନିଶ୍ଚିତ ଉନ୍ନତି ଘଟିବ ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

‌ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଓଡ଼ିଶାରେ ରୌଦ୍ରତାପର ପ୍ରବାହ (Heat wave in Odisha)

ଓଡ଼ିଶାରେ ରୌଦ୍ରତାପର ପ୍ରବାହ (Heat wave in Odisha)