ଏମିତି ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ହେଉ ବା ବିଭିନ୍ନ ସାକ୍ଷାତକାର ମାଧ୍ୟମରେ କିମ୍ବା ବଡ଼ବଡ଼ିଆ, ଅଣଓଡ଼ିଆ ତଥା ସୋସିଆଲ ମେଡ଼ିଆରେ ଦେଖାଣିଆ ଓଡ଼ିଆ-ପ୍ରୀତି ଥିବା ଯୁବ ବର୍ଗଙ୍କ ଠାରୁ ବହୁବାର ଏହି ଜ୍ଞାନ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଛି କି ପଖାଳ ହେଉଛି କୁଆଡେ ଗରିବଙ୍କର ଅବା ଗାଁ ରେ ଥିବା ଚାଷୀଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥ ଅଭାବ ଯୋଗୁ କଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ବା କେହି କେହି, ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଗରିବ ରାଜ୍ୟ ତେଣୁ ଏହା ଭିକାରିଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ବୋଲି ସମ୍ଭୋଧନ କରିବାକୁ ପଛେଇନାହାନ୍ତି ଓ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି! କିଛି ଅଣଓଡ଼ିଆ ତଥା ନିଜ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ବିମୁଖ ହୋଇ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆମନେ ତ ପଖାଳକୁ ଦେଖିଲେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ନାକ ଟେକନ୍ତି ତାଙ୍କୁ କୁଆଡେ ଏହା ଶସ୍ତା ଓ ଅପରିଷ୍କାର - ଅପ୍ରିତିକର ଲାଗିଥାଏ! ଘରେ ପଛେ କୌଣସିମତେ ଖାଇଦେବେ କିନ୍ତୁ ବାହାରେ କୋଉଠି ଏତେ ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ବେଲା ରେ ତୋରାଣିରେ ହାତ ବୁଡେଇ ଖାଇବାକୁ କେତେ ଲାଜ଼ ଲାଗେ ନୁହେଁ କି? କଣ ଏହା କେବଳ ଆଜି ଗୋଟେ ଫୋଟୋ ଉଠେଇ ଦେଇ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖେଇବା ପାଇଁ ସିମିତ?

"ଆପଣ ତ ଧନୀ ଲୋକ ଆଜ୍ଞା ବିରିୟାନୀ ଖାଉଛନ୍ତି ଆମେ ତ ଗରିବ ଶାଗ ପଖାଳ ଟିକେ ମିଳିଲେ ହେଇଗଲା!" ତାହାଲେ କଣ ଆମ ପ୍ରିୟ ପଖାଳର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଏତେ ତଳେ? ଏତେ ଶସ୍ତା? ଏତେ ଲାଜ଼ ଆମକୁ କାହିଁକି? ତାହାଲେ କଣ ଜଗନ୍ନାଥ ଶସ୍ତା? ଓଡ଼ିଆ ବାହାଘର ଶସ୍ତା? ଆମ ଖାଦ୍ୟ ପରମ୍ପରା ସଂସ୍କୃତି ସବୁ ଶସ୍ତା? ଏମିତି କଥା କହି ଆମେ ନିଜେ ହି ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟଦା କ୍ଷୁନ୍ନ କରୁନୁ କି?

କେବଳ ଗରିବଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ? ଅସୁବିଧା କଣ ସେଥିରେ? କିନ୍ତୁ ଯେ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ଅର୍ଥ ଅଭାବରୁ ତାହା କେବେହେଲେ ସ୍ୱୀକାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ! ଜଗତର ନାଥ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରାତ୍ରି ଭୋଜନର ତଥା ମହାପ୍ରସାଦର ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ପଖାଳ ! ପ୍ରତି ଓଡ଼ିଆ ବାହାଘର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ପରେ ବର -ବଧୂ ଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଖାଦ୍ୟ ଏହା! ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଆମ ଦେହ କୁ ସୁସ୍ଥ ରଖୁଥିବା ଔଷଧ ହେଉଛି ପଖାଳ! ଭାରତବର୍ଷର ଦକ୍ଷିଣରେ କାଞ୍ଜି ଠୁ ନେଇ ଆସାମର ପୋଇତା ଓ ବଙ୍ଗାଳିଙ୍କର ପାନ୍ତା ଭାତ ପଯ୍ୟନ୍ତ ପଖାଳ ପରି ସମ-ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ତାହାଲେତ ପୂରା ଭାରତ ଗରିବ! ଖାଇବା ରେ ଧନୀ ଗରିବ କଣ? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯେଉଁଠି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ଶାନ୍ତି!

ଆଛା କହିଲେ ଦେଖି କେତେ ଜଣ ଗରିବ ବା ଆମ ଚାଷୀ ଭାଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରୋଗ ରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହବାର ଦେଖିଛନ୍ତି ? ଆମ ସହରୀଙ୍କ ଠାରୁ ତ ଅନେକ ଗୁଣରେ ସେମାନେ ପରିଶ୍ରମୀ ଓ ଚିର ସକ୍ରିୟ ! କୋଭିଡ ସମୟରେ ତ ଅଖିଲ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ସଂସ୍ଥାନ (AIIMs) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ଗବେଷଣାରେ ଜଣାପଡିଲା କି ପଖାଳ ହେଉଛି ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ୟତମ!

କିନ୍ତୁ ବର୍ଗର, ପାସ୍ତା, ମଇଦାରେ ତିଆରି ମ୍ୟାଗି, ନାନ ଓ ରୁମାଲୀ ରୁଟି ସାଙ୍ଗେ ତେଲ ଘିଅ ପୋତି ହୋଇଥିବା ବଟର ମସଲା ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଭକ୍ଷଣ କଲା ବେଳକୁ କିନ୍ତୁ କଣ ଟିକେ ସଂକୋଚ ଥାଏ କି? ନା ନା କେବେ ନୁହଁ! ନିଜ ଖାଇବା ଟା ହିଁ ଖରାପ! ଭାତ ଖାଇଲେ ପରା ପେଟ ବାହାରି ପଡିବ କିନ୍ତୁ ଆମେ କଣ ପରିଶ୍ରମ କରିବୁ କି? ଆମେ ତ ଓଡ଼ିଆ ଅଳସୁଆ! ଭୁଲିସାରିଛୁ ଆମ ବୀର ଐତିହ ପ୍ରତାପୀ ଗାରିମା! କିଏ କହିଲେଣି ରସଗୋଲା ତାଙ୍କର ତ କିଏ କହିଲେଣି ଖଜା ତାଙ୍କର ଆମ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ କାହିଁକି ସବୁ ଜିନିଷ ଏତେ ଶେଷରେ ମନେ ପଡେ? କେବେ ଏ ଜାତି ତା ପରମ୍ପରା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ କୁ ନେଇ ଗର୍ବ କରିବ ଓ ଫେରି ପାଇବ କେଜାଣି? କଣ ଆମର ଆମ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି କିଛି କର୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ?

ଆପଣ ବିଚାର କରନ୍ତୁ! ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ!

ଆହ୍ବାନ ନାୟକ, କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ବକ୍ତା ତଥା ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତୀ ଗବେଷକ

ପଖାଳ ଦିବସ

ଦେଖାଣିଆ ନା ସତରେ ଗର୍ବିତ ?