ଭାଗ - ୮

[ବି.ଦ୍ର. - ଧାରାବାହିକକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ପ୍ରଥମରୁ ସପ୍ତମ ଭାଗ ଯାଏଁ ପଢ଼ନ୍ତୁ।]

ଭୋଜନ ସେମାନଙ୍କ ସରିଲା। ଏଥର ଶାଶୂ, ବୋହୂମାନେ ଓ କସ୍ତୁରୀ ଦେବୀ ଖାଇବାକୁ ବସିଲେ। ଭୋଜନ ସାରି ପୁଅମାନେ ନିଜର ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଧରି ନିଜ ନିଜ ରୁମ୍ ଭିତରକୁ ଚାଲିଗଲେ ଶୋଇବା ପାଇଁ। ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ ଓ ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ ଚାଲିଲେ ଥଣ୍ଡା ପବନର ମଜା ନେବାକୁ ବାଲକୋନୀକୁ।

ଦୂରରୁ ଛୁଟି ଆସୁଥିଲା ଗୋଲାପ, ରଜନୀଗନ୍ଧା ଓ ଶେଫାଳୀର ବାସ୍ନା। ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କେମିତି ଲାଗୁଛି ମୋ ଘର ଓ ପରିବାର?" ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଠିକ୍ ସ୍ବର୍ଗ ପରି।" ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଗଲା। ସେ କହିଲେ, "କାଳେ ଏମିତି ମୋ ଘରଟା ବି ହୁଅନ୍ତା!" ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଆରେ ମନଟାକୁ ନିରାଶା କରନି। ଭଗବାନ ଉପରେ ଭରସା ରଖ। ଆଉ ନିଜକୁ ଏକ କର୍ମମୟ କୋଠରୀ ଭିତରେ ଆବଦ୍ଧ କରିଦେ। ଦେଖିବୁ ଦିନେ ନାଁ ଦିନେ ସବୁ ଠିକ୍ ହୋଇଯିବ। ମନୁଷ୍ୟ ଏଇ ମୋହମାୟା ଭିତରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ହିଁ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ପାଇଥାଏରେ...।" ନୀରବରେ ଠିକ୍ ସେମିତି ହିଁ ବସି ରହିଥିଲେ, ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ। ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଆରେ ତୁ କ'ଣ ଭାବୁଚୁ ତୁ ହିଁ କେବଳ ଜଣେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି! ଆରେ ତୋତେ ତୋ ପୁଅ ବୋହୂ ଓ ନାତିନାତୁଣୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା। ମୋତେ ନୁହଁ! ଦେଖ୍ ସମସ୍ତଙ୍କର ସମସ୍ୟା ଲାଗିରହିଛି। ଏମିତି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ଯିଏ ସବୁକିଛି ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଚାହେଁନା। ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ମିଳେନା। କିଛି ନା କିଛି ଦୁଃଖ ଅବଶ୍ୟ ରହିଯାଏ। ଏଣୁ ଏ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଭାବି ଭାବି ତୁ ଗୋଟାଏ ମାନସିକ ରୋଗୀ ହୋଇଯିବୁ। ଏଣୁ ଚିନ୍ତା ନ କରିବାଟା ଖୁବ୍ ଭଲ। ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଫେରିବେ।"

ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ହାଲୁକା କରିବା ପାଇଁ ସେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମତ ଉପସ୍ଥାପନା କରି କହିଲେ, "ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ C. G. Jung ସ୍ବରଚିତ ପୁସ୍ତକ 'Morden men in search of soul'ରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ କୌଣସି ବିଷୟରେ ଭାବି ଭାବି ଦିନେ ନାଁ ଦିନେ ମାନସିକ ରୋଗୀ ହୋଇଯାଏ। ଆଉ ସେ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତର ହରାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ପଦ୍ଧତିରେ ଚିକିତ୍ସା କରି ସ୍ଥାୟୀ ରୂପେ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବା କଷ୍ଟକର।" କାରଣ ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ ତାକୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ହରାଇଥିବା ବିଶ୍ଵାସକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାରେ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ରୋଗମୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ।

ଆଜିକାଲିକା ଯୁଗରେ ୧୦୦ରୁ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ମଧୁମେହ ଓ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଆଉ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି - ମୋ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ ଆଉ ରୋଗକୁ ନ କିଣୁ।

ମାନସିକ ପରିଶ୍ରମକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଆମେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛେ ତାକୁ ଆଗ୍ରହ ସହକାରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାର କଳା କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ ମାନସିକ ଉଦ୍ ବିଗ୍ନତାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳିବ ଏବଂ ହସ ଖୁସିମୟ ହାଲୁକା ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରାଯାଇପାରିବ। ମାନସିକ ଉଦ୍ ବିଗ୍ନତା ଜାତ କରୁଥିବା ଭାବନାତ୍ମକ ବିକୃତି ଓ ଭୟଜନିତ ଉଦ୍ ବେଗ ଅଧିକ ବିପଦଜନକ ଅଟେ। ଏ ଉଭୟରେ ଚିନ୍ତା ଓ ଭୟ ମୁଖ୍ୟ ଅଟେ। ଭାବନାତ୍ମକ ବିକୃତି ଘଟାଉଥିବା ଚିନ୍ତା ଦ୍ଵାରା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ପୀଡ଼ିତ ଅଟନ୍ତି। କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ସମସ୍ୟାରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼େ ସେକଥା ନୁହେଁରେ...। ବେଳେବେଳେ ଅତି ଛୋଟ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଥାଏ।

ମନୁଷ୍ୟର ମନ ବିଶ୍ଵସ୍ତ ଚାକର ଭଳି। ତା'କୁ ଯେପରି ଅଭ୍ୟସ୍ତ କରାଯିବ ସେ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରିବ। ଯେତେବେଳେ ନିଜର କିଛି ଚିନ୍ତା ନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ପଡ଼ୋଶୀର ବ୍ୟବହାର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଚିନ୍ତାର ନୂତନ ଦିଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ। ଯେମିତିକି - ଲୋକେ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାରୀ ହେବା, ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ମିଶ୍ରିତ ହେବା, କୌଣସି ଯୁବକ ଯୁବତୀ ପ୍ରେମ ବିବାହ କରିନେବା, ଗ୍ରାମର କୌଣସି ବରଯାତ୍ରୀର ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବା, କିଏ ଭୋଟ ଜିଣିବ ଓ କିଏ ଭୋଟ ହାରିବ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚଲାଇବା, କୌଣସି ନବ ଦମ୍ପତ୍ତିର ଯୋଡ଼ି ଠିକ୍ ନ ହେବା ଆଦି ନିରର୍ଥକ ଚିନ୍ତା ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରସନ୍ନତା ଓ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।

ମୋଟର ଯାନରେ ଜଣେ ବସି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବ ଯେ, ସାମ୍ନାରୁ ଆସୁଥିବା ଯାନ ସହିତ ଗାଡ଼ି ଧକ୍କା ଲାଗିଯିବନି ତ? ଉଡ଼ାଜାହାଜରେ ବସି ଚିନ୍ତା କରି ଚାଲିଥିବା ଯେ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ତଳେ ଖସି ପଡ଼ିଯିବ କି? ଧର୍ମପତ୍ନୀ କାହାରି ସହିତ ଘୋରେଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପତି ମହୋଦୟ ଚିନ୍ତା କରି ବସନ୍ତି ଯେ ଏ ଲୋକଟା ତା'ର ପରିଚିତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଖରାପ ଭାବରେ ପ୍ରତାରିତ କରିବ ନାହିଁ ତ? ସେ ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କିଛି ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ ନାହିଁ ତ? ସେହିପରି ପତି ଅଫିସ୍ ରୁ ଡ଼େରିରେ ଫେରିଲେ ପତ୍ନୀ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି ଯେ, ମୋ ଠାରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ କମି ଯାଉ ନାହିଁ ତ? ଯଦି କୌଣସି ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟମନସ୍କତା ବଶତଃ କାହାରିକୁ ନମସ୍କାର କଲା ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଭାବି ବସନ୍ତି ଯେ, ମୋ ପ୍ରତି ଏହାର ଭାବନା ବଦଳି ଯାଇନି ତ? ମନୁଷ୍ୟ ଏହିପରି ନାନା ବୃଥା, ହୀନ କଳ୍ପନା କରି ଚାଲିଥାଏ। ଆଉ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ତୋର ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ବି କିଛି ଏହି ପ୍ରକାରର।

ହାଃ ହାଃ ହାଃ... (ଏକ ଖୋଲା ହସ ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁଙ୍କ)। ବୁଝିଲୁ ତୋତେ ଆଉ ପାରିହେବନିରେ, ଶୁଭାଶିଷ। ବାସ୍ତବିକ୍ ତୋ କଥାଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ, କହିଲେ ମୁଣ୍ଡକୁ ହଲାଇ ହଲାଇ, ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ।

ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଆରେ ମୁଁ ଥଟ୍ଟାମଜା କରୁନିରେ...। ଏକ କାଳ୍ପନିକ ବିଷୟ ଚିନ୍ତାର ଆକାର ଧାରଣ କରେ। ମନୁଷ୍ୟ ତାକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ଭୀତ ଓ ଉଦ୍ ବିଗ୍ନ ହୋଇପଡ଼େ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ଉପରେ ଏକ ଅନାବଶ୍ୟକ ବୋଝ ଲଦି ଦିଏ। ଏହାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ପରିଣାମ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଅଟେ। କାରଣ ପରିପାକ ଯନ୍ତ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ। ତା' ପରେ ଅନିଦ୍ରା, ସର୍ଦ୍ଦି, କାଶ, ମୁଣ୍ଡବ୍ୟଥା ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଏହା ହୃଦ୍ ରୋଗର ମୂଳ କାରଣ ହୋଇଥାଏ। ମନଃଶକ୍ତିର ଅପବ୍ୟୟ ହେତୁ ଏକାଗ୍ରତା ଓ ମନୋବଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ଶିଥିଳ ହୁଏ ଓ ଜୀବନ ବିଷାଦମୟ ହୋଇଯାଏ।

ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ମନ ନିଦ୍ରିତବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖେ ଓ ତା'ର ବିଚିତ୍ର ଅର୍ଥ କରେ। ଏହାଫଳରେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ମୂଢ଼ମାନ୍ୟତାର ଏକ ନୂତନ ଦୁନିଆ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ମନୁଷ୍ୟ ହତାଶ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଏ, ତା'ର ଶକ୍ତିର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଏଥିରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାରେ, ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଲଢ଼ିବାରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ବ୍ୟୟ କରି ସଫଳତା ଓ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ; ତାହା କାଳ୍ପନିକ ଭୟରେ ଛିନ୍ନବିଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ। କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସଫଳ ହେବା ଫଳରେ ଯେଉଁ ଚିନ୍ତା ଜାତ ହୁଏ, ତାହା ମୃତ୍ୟୁବତ୍ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ। ଏଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅସଫଳତା ଲାଗି ରହିଛି, ଏ ସାଧାରଣ ତଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଭୁଲି ଯାଆନ୍ତି। ଆଉ ତା'ର ସହ ଧୌର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଲଢ଼ିଲେ ହିଁ ସଫଳତା ମିଳିପାରିବ, ଏକଥା ମୁଣ୍ଡରେ ପସାନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଥର ବୁଝିଲୁ ତ!...."

ପିଠିକୁ ଥାପୁଡ଼ାଇ ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଚାଲ୍... ଶୋଇବାକୁ ଯିବା। ସମୟ ରାତି ୧୧ଟା ବାଜିଲାଣି।" ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମନରେ ଏଥର ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ଶୟନ କକ୍ଷକୁ ଗଲେ।

ଦିନ ଯାକର କ୍ଳାନ୍ତି ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିରେ ସୁଖନିଦ୍ରା ଦେବା ପାଇଁ ରଜନୀରାଣୀ ନିଜର ମାୟା ଜାଲ ଖେଳାଇଦେଇଛି। ସମସ୍ତେ ଶୋଇଛନ୍ତି ନିଘୋଡ଼ ନିଦରେ।

ହଠାତ୍ କିଚିରି ମିଚିରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଲା, ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁଙ୍କ। କାନ୍ଥଘଣ୍ଟାକୁ ଦେଖିଲା ବେଳକୁ ସକାଳ ସାଢ଼େ ପାଞ୍ଚ। ସେ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ। ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ ଶଯ୍ୟା ତ୍ୟାଗକରି ଫ୍ରେସ୍ ହେବାକୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଡ଼ାକ ଛାଡ଼ି କହିଲେ, "ମାଳତୀ!... ମାଳତୀ!... ଚାହା ଦୁଇ କପ୍ ମିଳିବ କି ନାହିଁ? ମଣିଂ ୱକ୍ ଟାଇମ୍ ହୋଇଗଲାଣି ପରା...।" ରୋଷେଇ ଘରୁ ମାଳତୀ ଦେବୀ କହିଲେ, "ହଁ... ହଁ... ନେଉଛି ନେଉଛି।" ସକାଳୁ ସକାଳୁ ସୁଗର୍ ଫ୍ରି ହର୍ବାଲ୍ ଟି ଦୁଇ କପ୍ ପିଇଦେଇ ଦୁଇଜଣ ଯାକ ସକାଳ ବୁଲା ପାଇଁ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଚପଲ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ପୋଷା କୁକୁର ଜନ୍ ଜାଣିଗଲା। ଏକ ଲମ୍ବା ବିକଳିଆ ସ୍ବରଟିଏ ଛାଡ଼ିଲା। ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ ହସି ହସି କହିଲେ, "ଦେଖୁଛୁ ନାଁ ଅମ୍ବରୀଷ..., କେମିତି ବିକାର କାଢୁଛି ଆମ ସାଥେ ସକାଳୁ ବୁଲିଯିବାକୁ।" ହାଃ ହାଃ ହାଃ... (ଏକ ଖୋଲା ହସଟିଏ ହସି ଦେଲେ, ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ)। ଆଉ କହିଲେ, "ହେଉ, ତା'କୁ ବି ନେଇଆ। ବେକରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ନେଇ।" ଛୋଟ କପ୍ ବୋର୍ଡରୁ କୁକୁର ବନ୍ଧା ପଟିଟିଏ ଆଣି ସେ ଜନ୍ ବେକରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ। ଏଥର ତିନିଜଣ ଯାକ ଚାଲିଲେ ସକାଳ ବୁଲା ପାଇଁ। ସବା ଆଗରେ ଚାଲୁଥାଏ ଜନ୍, ଜନ୍ ର ଚେନ୍ କୁ ଟାଣି ଧରିଥାନ୍ତି ଶୁଭାଶିଷ ଓ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ପାଦ ମିଳାଇ ଚାଲୁଥାନ୍ତି, ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ।

ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଆରେ ଅମ୍ବରୀଷ!, ଆଜି ତୋ'ର ଉଠିବାଟା କେମିତି ଲେଟ୍ ହୋଇଗଲା କିରେ?" ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ କହିଲେ, "କେଜାଣି କେତେ ଆରାମଦାୟକ ଓ ସୁଖନିଦ୍ରା ଥିଲା, ଆଖି ଖୋଲିଲାନି। ଗୋଟିଏ ନିଦରେ ସକାଳ ପାଇଗଲା।" ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଭାବୁଛି ଆଜି ତୁ ଭଲ ଶାନ୍ତିରେ ଶୋଇଛୁ। ମୁଁ ସକାଳ ଚାରିଟାରୁ ଉଠି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲି।" ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ କହିଲେ, "ଆରେ ବଡ଼ ଅଜବ ତ ତୁ! ତାହାଲେ ମୋତେ ଉଠାଇଲୁନି କାହିଁକି?" ଶୁଭାଶିଷ ବାବୁ କହିଲେ, "କ'ଣ କରିଥାନ୍ତୁ ଯେ? ତୁ ଏତେ ଦିନ ପରେ ଚିନ୍ତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଶୋଇଛୁ ଏହା ଦେଖି ମୋତେ ବହୁତ ଖୁସି ଲାଗିଲା। ବାସ୍ତବରେ ତୁ ଏମିତି ଆରାମ କରିବା କଥା। ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ତତଃ ୬ରୁ ୮ଘଣ୍ଟା ଆରାମଦାୟକ ନିଦରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ଦେଖ୍ ଆଜି ତୋତେ ବେଶ୍ ଫୁର୍ତ୍ତି ଲାଗୁଥିବ...।" ଅମ୍ବରୀଷ ବାବୁ ମୁଣ୍ଡ ଟୁଙ୍ଗାରି ସମ୍ମତି ଜଣାଇଲେ।

କ୍ରମଶଃ...

ପଙ୍ଗପାଳ

ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ପାରିବାରିକ କାହାଣୀ