ପରିବେଶ ମାନବ ସମାଜ, ପ୍ରାଣୀଜୀବ, ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଜୀବନର ମୂଳ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ପରିବେଶର ପ୍ରାକୃତିକ ସନ୍ତୁଳନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ଫଳ ହୁଏ ଗମ୍ଭୀର। ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଆଜିର ଦୁନିଆର ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗଣ୍ୟ। ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଅଧୁନିକିକରଣ, ଶିଳ୍ପାୟନ, ଓ ଅତିରିକ୍ତ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରଦୂଷଣ ନ କେବଳ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରବାହକୁ ମଧ୍ୟ ଅଶାନ୍ତ କରୁଛି।

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରକାର

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ ବୁଝିପାରିବା।

(୧) ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ:

ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ମାନବ ଜୀବନରେ ସବୁଠାରୁ ବିପଜ୍ଜନକ ପ୍ରଭାବ ହୋଇଥାଏ। କାରଖାନାର ଧୂଆଁ, ଯାନବାହନର ଗ୍ୟାସ, ଏବଂ ତାପବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ଧୂଆଁ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁରେ ରହିଥିବା ଅପଦୂଷକ ଗ୍ୟାସ (ଯଥା କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍‌, ସାଲଫର ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍‌, ନିତ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌) ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାସକୋଷରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ଏହି ପ୍ରଦୂଷଣ ଫଳରେ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଓୟାର୍ମିଂ ଓ ଓଜୋନ୍‌ ସ୍ତରର ହ୍ରାସ ହେଉଛି।

(୨)ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ:

ନଦୀ, ସାଗର, ଏବଂ ଆନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳସ୍ରୋତରେ କାରଖାନା ଓ ଘରୋଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ମିଶିବା ଫଳରେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏ। ଏହାର ତାତ୍କାଳିକ କାରଣ ହେଉଛି ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେହ ପାଣିର ମିଶ୍ରଣ ପ୍ରଦୂଷଣ ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଅସ୍ବସ୍ଥ କରେ।

(୩) ମାଟି ପ୍ରଦୂଷଣ:

ମାଟିର ଉର୍ବରତା ଘଟେଇବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ରାସାୟନିକ ସାର ଓ କୃତ୍ରିମ ପଦାର୍ଥର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବହାର। ମାଟି ପ୍ରଦୂଷଣ ଫଳରେ ଖେତରେ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା କମିଯାଏ ଏବଂ ଏହା ମାନବ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଶୃଂଖଳକୁ ବିପଦରେ ପକାଏ।

(୪) ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ:

ଯାନବାହନ, କାରଖାନା ଓ ସଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଅତିରିକ୍ତ ଶବ୍ଦ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ଏହା ମାନସିକ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ଉନ୍ମାଦର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ।

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ ମାନବ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଗଭୀର ଅଘାତ ହୁଏ। ଏହା ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯଥା କାନ୍ସର, ଶ୍ୱାସକୋଷ ରୋଗ, ହୃଦ୍ରୋଗ। ପ୍ରକୃତିର ସନ୍ତୁଳନ ଭଙ୍ଗ ହେବାର ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଉଜାଡ଼ ହୁଏ। ପ୍ରାଣୀ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଜାତି ମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିପଦରେ ପଡ଼େ।

ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଓୟାର୍ମିଂ ଏବଂ ବନ୍ଦା ଆବହାବର ପରିଣାମରେ ବିଶ୍ୱର ତାପମାନ ବଢ଼ୁଛି, ଯାହାର ଫଳରେ ତାପମାତ୍ରା ହାର ବଢ଼ି ଯାଉଛି। ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତନ ବଢ଼ାଇବାର ସଙ୍ଗେ ଏକାଧିକ ଦ୍ୱୀପର ମାପ ଘଟିଯାଇପାରେ।

ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାର ଉପାୟ ଓ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସଚେତନତା ଏବଂ ମିଳିତ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।

(୧) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା:

ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପଦାର୍ଥ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କମାଇ ଏବଂ ବିକଳ୍ପ ସାଧନ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ। ଯଥା, କାଗଜ, କପଡ଼ା ଏବଂ କିଛି ଜିନିଷ ପରିବେଶକୁ ଦୂଷିତ କରୁନଥିବ ଏପରି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ।

(୨) ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସର ଉପଯୋଗ:

ଅଧିକ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍‌ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଏନର୍ଜିର ଅସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବହାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି, ବାୟୁ ଶକ୍ତି ଓ ଜଳ ଶକ୍ତି ଯଥା ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ନିରାକରଣ କରିପାରିବ।

(୩) ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଓ ହରିତ ଅଭିଯାନ:

ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟ ହେଉଛି ବୃକ୍ଷରୋପଣ। ବୃକ୍ଷ ଦୂଷିତ ବାୟୁକୁ ସଫା କରେ ଏବଂ ପରିବେଶକୁ ନିର୍ମଳ କରେ। ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ବୃକ୍ଷର ଭୂମିକା ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

(୪) ଅବଶିଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର:

ଅବଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ପଦାର୍ଥକୁ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ପ୍ରଣାଳୀ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବ। ମୃତ୍ତିକା ଭାବରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଜଳ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିବ।

(୫). ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ:

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାରେ ଶିକ୍ଷାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂଷିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ସଭା, ଓ ସାମୁହିକ ଅଭିଯାନ କରାଯାଇପାରିବ।

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୂମିକା

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାରେ କେବଳ ସରକାର କିମ୍ବା ଏକ ଏକକ ସଂଗଠନର ଚେଷ୍ଟା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଏହାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକଜଣ ଆପଣାକୁ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରି ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବାରେ ଅଂଶୀଦାର ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ମୋଟରସାଇକେଲ ଏବଂ ଗାଡ଼ିର ତଳେ ସାଇକେଲ ନା କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରି ଜଳ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇପାରିବ।

ସରକାର ମଧ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥ ଏବଂ ଶିଳ୍ପାୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ତ୍ରିଣସ୍ତରୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ରାସ୍ତା ଓ ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଦୂଷକ ଦୂର କରି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରି ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିମାଣ କରିପାରିବ।

ପରିଶେଷରେ

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ସାଧାରଣ ଦୂର୍ବଳତା ନୁହେଁ। ଏହା ମାନବ ସମାଜ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମିଳିତ ଉପଦେଶ ଏବଂ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ। ଆମେ ସବୁଠାରୁ ଆଗେ ଆପଣାର ଦାୟିତ୍ୱ ନିବାହ କରି, ପ୍ରକୃତିର ସମ୍ପତ୍ତି ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ଆମ ପ୍ରକୃତିର ସବୁଠାରୁ ମହାନ ଉପହାର।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ (Environmental pollution)

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ (Environmental pollution)