"ପୂର୍ବଦିଶଂ ସମାରଭ୍ୟ ଅଗ୍ନେୟାଦିକ୍ରମାନ୍ବିତମ୍ ।

ଉତ୍ତରଭାଗପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଂ କୁର୍ଯ୍ୟାତ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ମହତ୍ ।।

ନାରାୟଣ ନମସ୍କୃତ୍ୟଂ ପୁନର୍ନାରାୟଣଂ ପରମ୍ ।

ସର୍ବଦେବମୟଂ ଚାନ୍ତେ ପଶ୍ୟନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ।।"

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର କୁ ସିଂହଦ୍ୱାର କୁହାଯାଏ। ଏହି ସିଂହଦ୍ୱାର ଦେଇ ସାଧାରଣତଃ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି। ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ ଚଟାଣରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଫୁଟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଡାହାଣ ପଟେ ପତିତପାବନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୋଇଥାଏ। ୪ ଫୁଟ ଲମ୍ବା ଓ ଚାରି ଫୁଟ ପ୍ରସ୍ତର ମନ୍ଦିରାକାର କ୍ଷେତ୍ରଟିଏ ମୁଖଶାଳାର କାଁଥ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ରହିଛି। ଏହି ମନ୍ଦିରାକୃତି କ୍ଷେତ୍ରର ନିମ୍ନାଂଶରେ କେତୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶୋଭା ପାଉଛି। ଗୋଟିଏ ଧାଡିରେ ଥିବା ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ନମସ୍କାର ମୁଦ୍ରାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ୩ ଜଣ ପୁରୁଷ ; ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ରହିଛି ୩ଟି ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷ । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଏକ ଛୋଟ ପିଢ଼ ଦେଉଳ ସଦୃଶ୍ୟ। ପିଢ଼ର ଉପର ଭାଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ବସିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ତଥା ଏହି ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ଦଶାବତାର ଅଙ୍କା ଯାଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରଟିକୁ ଆବୋରି ରହିଛି ପତିତପବାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ବିଗ୍ରହ । ତେବେ ଏହି ବିଗ୍ରହ ଦାରୁରେ ନିର୍ମିତ ନ ହୋଇ ଓଷ ରେ ନିର୍ମିତ। ମୁଖାବୟବ , ରଙ୍ଗ ସମନ୍ୱୟ ପ୍ରଭୃତିରେ ଉଭୟ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରାୟ ଏକା ପରି ; ଗାଢ଼ କଳାରଙ୍ଗର ମୁଖଶ୍ରୀ , ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଆଖି ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ପରି ନାଲି ଅଧର , ଶ୍ରୀଭୁଜରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ପାଖରେ ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ଐତିହାସକ ତଥ୍ୟ :

ଭୋଇ ବଂଶର ଗଜପତି ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବାହ୍ୟ ମୁସଲମାନ ସୁଜା ଖାଁ ଆକ୍ରମଣରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସେ ଏହି ମୁସଲମାନ ସେନାପତିଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସନ୍ଧି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ମୁସଲମାନ ସେନାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର କୁ ପ୍ରବେଶ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଧର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିବାରୁ ସେ ଘୋର ମନସ୍ତାପରେ ସନ୍ତାପିତ ହୋଇଥିଲେ । ତେଣୁ ୧୭୩୮ ସାଲରେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟରେ ପତିତପାବନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସିଂହଦ୍ୱାରର ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ରହି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିଜ ହୃଦୟ ଭକ୍ତି ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ।

ସେବେଠୁ ଆଜିଯାଏଁ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟକୁ କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ପ୍ରବେଶ ନ କରିପାରନ୍ତି ସେମାନେ ସିଂହଦ୍ୱାର ରେ ଥିବା ପତିତପାବନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ନିଜ ଆଶା ପୁରଣ କରିଥାନ୍ତି।

ପତିତପାବନ ଶ୍ରୀପତିତପାବନ କାହିଁକି ଓ କେବେଠୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ

ପତିତପାବନ ଶ୍ରୀପତିତପାବନ କାହିଁକି ଓ କେବେଠୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ