ଜ୍ୟୋଷ୍ଠ ମାସର ତାତିରେ ନବ ଅଙ୍କୁରୋଦ୍‌ଗମ ପ୍ରୀତିର ଲତାଟିଏ ଶୁଷ୍କ ଯୋଗୁଁ ନାଶ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ କଅଁଳ ତାତିର ନିସ୍ତାରରେ ରଜ ପର୍ବ ପୁନଃ ଧରାର କ୍ରୋଡ଼ମଣ୍ଡନ କରିଥାଏ l ତରୁଣୀ ନବବୟସୀ ବାଳାଟିଏ ପୃଥ୍ଵୀରେ ରଜସ୍ୱଳା ହୋଇ ରଜ ପରବକୁ ଅତି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥାଏ l ପ୍ରାଚୀନ ରଜକାଳୀନ ପର୍ବର ପାଳନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକଲେ, ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ୫ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା ; ଯଥା-ପ୍ରଥମ,ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ, ପରେ ପହିଲି ରଜ, ତତ୍ପରେ, ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ପରେ ଶେଷ ରଜ ଆଉ ସର୍ବଶେଷରେ ଭୂମି ଦହନ l କଦଳୀର ପାଟୁଆ ପାଦେ ପରିହିତା ରାଜୋବତୀ ଛଈଳୀ ରଜରେ ବୁଲୁଥାଏ l ନିଦାଘ ତାତିରେ କେତେବେଳେ ରଜ ବୁଲା ଆଜି ବନ୍ଦ୍ ହେଇଯାଉଛି ତା କେବେ ହାହୁତାଶ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଠପ୍ ହେଇଯାଉଛି l ଲୋକମୁଖରୁ ଶୁଭୁଥିବା "ରଜ ଦୋଳି କଟମଟ, ମୋ ଭାଈ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନା ମୁକୁଟ ", "ଜାମୁକୋଳି କଳା କଳା..., ଏପରି ସୁଆଦିଆ ମଜାଦାର୍ ଗୀତ ଆଉ ଶ୍ରୁତିଗୋଚର ହେଉନାହିଁ l DJ ଆଉ ଆଧୁନିକତାର ଦ୍ୱାହିରେ ରଜ ପୁରା ଏକ ଅସଜ୍ଜିତ ପର୍ବ ହେବାକୁ ବସିଲାଣି l ନୂଆ ନୂଆ ଭାଉଜରାଣୀର ଆଗମନେ ନଣନ୍ଦମାନଙ୍କ ଖୁସି ତ' ଅଲଗା ପ୍ରକାର, ହାତେ ମଞ୍ଜୁଆତି ଲଗେଇ ପୁଣି ପାଦେ ରକ୍ତଧୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅଲକ୍ତକ ବୋଳି ଆଉ ପାଟି କୁ ପବନରେ ଫୁଲେଇଲା ଭଳି ପାନ ଖାଇ ପୁଚି ସହ ଦୋଳି ଖେଳର ମଜା ନିଏ l ଆଜି ଗେହ୍ଲେଇ ଭାଉଜ ଋଷିଛି, ଫୁଲେଇ ନଣନ୍ଦ ତା'ର ପରଘରୀ ହୋଇ ତାଙ୍କଠୁଁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛି ଆଉ ବାପଘରୁ ମଧ୍ୟ ତା'ପାଇଁ ଭାର ତୂର ଆସିନାହିଁ l ତେଣୁ, ନାକଫୁଲେଇ ନୂଆ ଭାଉଜ ଆଜି ଭାଇନାଙ୍କ ଉପରେ ରାଗ ଅଭିମାନର ପଥର ଲଦି ଦେଇଛି l ତା'କୁ ତ ବୁଝେଇବା ଦୂର କଥା ମାତ୍ର ଭାଇନା କର୍ମବ୍ୟସ୍ତରେ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାଣିଚାଏ ସୁରାକ୍ ମଧ୍ୟ ପାଇନାହାନ୍ତି l ସରସ ନିରାମୟ ଜୀବନକୁ ରଙ୍ଗୀନ କରୁଥିବା ରଜ ପର୍ବ ପାଳନର ଅପ୍ରତିହତ ଧାରା ଆଜି ଅବରୁଦ୍ଧ l ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ମଣିଷ ରୋଗାଦିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସଫଳ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗ କରିବା ପରେ ବି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଦାଉରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ତା' ପକ୍ଷେ ସମ୍ଭବପର ହେଉନାହିଁ l ଆଧୁନିକୀକରଣର କୁପ୍ରଭାବ ଫଳରେ ଅଧୁନା ରଜ ପର୍ବରେ ନୂଆ ନୂଆ ମନୋମୁଖୀ ନୀତି ଅଵଲମ୍ବନ କରି ମଣିଷ ସମାଜ ସ୍ବେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ପାଳନ କରୁଛି l ବିଚ୍ଛେଦର ଯନ୍ତ୍ରଣାଠୁଁ ଦୂରେଇ ରହି ଏକାକୀନୀ ପଣରେ ନାରୀର ନାରୀତ୍ୱ ଓ ଅନେକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଏହି ପର୍ବର ବିଶେଷତା ପ୍ରତିପାଦିତ୍ୱ କରେ l ରଜ ଏକ ଅନୋଖା ପାଳିତ ପରବ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ନାରୀମାନଙ୍କ ଅସଲି ନାରୀତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହ ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ l ରଜର ମୋଉଜକୁ ଉଠେଇ ଆହୁରି ଦ୍ବିଗୁଣିତ ପାଇଁ ନାରୀଟିଏ ପୁଚି, ପୁରୁଷ କବାଡି, କୁସ୍ତି, ତାସ୍‌ ଆଦି ଖେଳ ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥା'ନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କବାଡିର ଉଚ୍ଚସ୍ୱର ଆଉ ଶୁଭୁନାହିଁ ଓ ଗୀତର ତାଳେ ତାଳେ ପୁଚି ଖେଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ l 'ଗଲା ବେଳ କଥା ଗଲାରେ ସଙ୍ଗାତ ' ; ଯୁଗ ର ପରିଵର୍ତ୍ତନତା କୁ ଧାରା କରି ମଣିଷ ପାପାଚାର ବଢ଼େଇ ଚାଲିଛି l ପୁରୁଣା ରଜ ଆଉ ଆଜିର ରଜ ପରବ ପାଳନକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର ବହୁତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ରଜ ସଜବାଜଠୁଁ ଶେଷ ରଜ ଯାଏଁ ପାନଫୁଲର ମଧୁରତା ଆଉ ନାହିଁ l ଦ୍ୱେଷମୂଳକ ମନୋଭାବ ଓ ଈର୍ଷାପରାୟଣତାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ମଣିଷ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ରୁରତା ପୋଷଣ କରି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରାଇ ବସୁଛି l ରଜର ମନମତାଣିଆ ଖୁସି ଆଉ ନାହିଁ, ଖେଳକୁ ନେଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ନ କଲେ ଲୋକ ଭିଡ଼ ହେବାର ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, ଏବଂ ମେଲୋଡି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନହେଲେ ପର୍ବ ପାଳନ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେଉନାହିଁ l ଜିଦାଜିଦି ଟକ୍କର ସହ ରାସ୍ତାରେ ମଦ ପିଇ ମଦ୍ୟପ ଗଡୁଛି, କୁଭାଷା ପ୍ରୟୋଗରେ ଗାଁ ଠୁଁ ସହର ଯାଏଁ ରାସ୍ତା ଶୋଭା ପାଉଛି l ରୋଜଗାରକ୍ଷମ ବାପ,ଭାଇ ବହିଃସ୍ଥାନ ରୁ ଫେରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପରିବାର ଚାପଯୋଗୁଁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଦିନ ରହିବାର ମନ ନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଅନ୍ୟତ୍ର ରହିବାକୁ ପଡୁଛି l ତାଙ୍କର ରଜ-ଫଜ କିଛି ନାହିଁ,, କର୍ମ ଆଉ ପରିବାରକୁ ସବୁକିଛି ମଣି ଖଟି ଖାଇବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରୁଛି l ଚମ୍ପକବର୍ଣ୍ଣି ଅନୂଢ଼ା କନ୍ୟା ଲାଜ ସରମକୁ ଭୁଲି ଆଜି ରଜରେ ଅଭଦ୍ରାମିର ସୀମା ମଧ୍ୟ ଟପିଯାଉଛି l କଦାକାରୀ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ କମ୍ ନୁହେଁ, କୁଟିଳତାର ପ୍ରୟୋଗରେ ନାରୀମାଂସଲୋଭୀ ସାଜି ଭିଡ଼ ଭିତରେ ଶିକାରର ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଭାବି କୁକର୍ମ ସବୁ କରିଯାଉଛି l

ସର୍ବୋପରି, ପୁରୁଣା ରଜ ଆଉ ନୂଆ ରଜ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶ ପାତାଳର ତଫାତ୍‌, ବହୁତ ପ୍ରଭେଦ ଆଉ ଅନେକ ପ୍ରଲମ୍ବନ l କିନ୍ତୁ ନିଆଁରା ରଜ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ସ୍ମୃତି ହୋଇରହିବ, ଆଧୁନିକତାର ନାଗଫାଶରେ ଏହା କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ ଛାରଖାର ହୋଇଛି l

"ରଜ ସେବେକା ହୋଉ କିବା ଏବେକା

ପାଳିବା ମିଳିମିଶି ଦୋଳି ପାନ ଖାଇକା "

ରଜ ପର୍ବ :ସେବେ ଆଉ ଏବେ

ଇନ୍ଦ୍ରଜୀତ ନାୟକ, କେନ୍ଦୁଝର