ଦୁନିଆ କୁହଇ ଅଛୁଆଁ ବୋଲି ତାକୁ ଛୁଅଁନି ସେଚାରି ଦିନ।

ସେ ଛୁଆଁ ଚାରି ଦିନ ଯେବେ ନାରୀ ଜୀବନେ ନ ଆସେ ହୋଇଯାଏ ସେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ।।

ବରଷକ ଛଅ ଋତୁ ସବୁ ଋତୁ ନିଜ ନିଜ ଗୁଣରେ ବନ୍ଧା। ପ୍ରତିମାସେ ସେ ହୁଏ ଋତୁମତୀ ନେଇ ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ରଣା।।

ତାକୁ ମନ୍ଦିର ମନା,ଅର୍ଚ୍ଚନା ମନା,ପ୍ରସାଦ ମନା,ତାକୁ ଛୁଇଁବା ମନା ।

କଳଙ୍କ ନୁହଁଇ ଋତୁମତୀର ରକ୍ତ,ସେବା ଆଉ ଏକ ଜୀବନର ପ୍ରତୀକ ।।

ବସୁଧା ମା ବି ରଜସ୍ୱଳା ହୁଏ ଗରଭ ଯେବେ ତା ପୂରି ଉଠେ। ହେଲେ ଦୁନିଆ କାହିଁକି କହିବାକୁ କରେ ଲାଜ ଯାହା ଏକ ଗର୍ବର କଥା ।।

ଦେହରୁ ରକ୍ତ ବୁନ୍ଦାଏ ଝରିଲେ ଖୋଜାପଡ଼େ ସଞ୍ଜୀବନି।

ନାରୀ ତା ଶରୀରରୁ ଏତେ ରକ୍ତ ବୁହାଇ ବି ବଞ୍ଚୁଛି ହୋଇ ଆଜି ହିନୀମାନି।।

ରକ୍ତ ଜୁଡୁବୁଡୁ ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି ସଭିଏଁ ହୁଅନ୍ତି ଖୁସି ।ସେଇ ଶିଶୁ ସେଇ ରକତେଗଢ଼ା, ତାକୁ କାହିଁକି ଲୋକେ ନିନ୍ଦନ୍ତି ।।

ପହିଲି କରି ଝିଅଟିଏ ହେଲେ ଋତୁମତୀ ମା ଆଖିରୁ କାଇଁ ଆସେ ଲୁହ।

ବଡ଼ ହୋଇ ଘରେ ରହିଲା ମୋ ଝିଅ ତା ପାଇଁ ଏବେ ବର ଖୋଜ।।

ଅଜବ ଦୁନିଆ ଅଜବ ଭାବନା ।

ଯୁଗ ପରେ ଯୁଗ ବଦଳେ ହେଲେ ବଦଳୁନି ଆମ ଚିନ୍ତାଧାରା ।।

ଋତୁ-ନୀତିର ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣରେଖା ଡେଇଁଲେ ପଚାର-ତୁ କି ସତୀ?

କେତେ ସେ ଆଉ ସତୀତ୍ୱର ପରୀକ୍ଷା ଦେବ ଶୁଦ୍ଧ-ଅଶୁଦ୍ଧ ର ଧରି ନିକିତି।।

ଅନୁରୋଧ ଆଜିର ସମାଜ ଆଗରେ ଲୋଡା ନାହିଁ କୌଣସି ସଞ୍ଜିବନୀ।

ନିଜ ନାରୀ ମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ଆବଶ୍ୟକ ସେତିକି କର କୌଣସି ସଂକୋଚ ନ କରି ।।

ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ନୂତନ ଆଶା ଗର୍ବର କଥାକୁ କରିବାନି ଲୋକ ହସା।

ଘରେ-ଘରେ ଜନେ-ଜନେ କରିବା ଓ ରହିବା ସଚେତନ। ଶରୀର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ଦବାନି ଅସ୍ୱଚ୍ଛତାର ପରିଚୟ।

ସୁସ୍ଥ ଖାଇବା, ସୁସ୍ଥ ରହିବା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପିନ୍ଧିବା ଗଢ଼ିବା ନୂତନ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପିଢୀ ।।

ଋତୁମତୀ(Menstrual days)