ନୂଆ କରି ଛିଆଁ ହୋଇଥିବା କାଦ-ମାଟିର ଚାଳଘର। ପହିଲି ବର୍ଷାରେ ଚାଳ ସାରା ନୂଆ ଦିଶୁଛି। ଧଳା ଚୂନରେ ଫିକା ହଳଦିଆ ପେଡ଼ିଡେଣ୍ଟ୍ ମିଶାଇ ଫିକା ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଯାଇଛି ଚାଳଘରକୁ। ଚୂନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲାଣି। ତା'ର ପଛକୁ ଆଜ୍ ବେଷ୍ଟ୍ ଟିଣରେ ଚୂଲି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଗଣା। ତା'ପରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ବଡ଼ ଗମ୍ଭୁରୀ ବିଶିଷ୍ଟ ଛାତ ଘର। ଗଢ଼ା ହେବାର ତିରିଶ ବର୍ଷ ହେଲାଣି ରଙ୍ଗ ଟିକେ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଇଛି ସିନା ଘର ବେଶ୍ ମଜବୁତ୍। ତା' ପଛକୁ ଲ୍ୟାଟିନ୍- ବାଥ୍ ରୁମ୍। ଘର ବାରିରେ ବୋର୍ ଖୋଳାଯାଇ, ଦୁଇ ଛାତ ପକା ଘରକୁ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇପ୍ ଯୋଗେ। ଛାତ ଉପରେ Water tank । ଗୋଟିଏ ଗେଷ୍ଟ୍ ରୁମ୍ କହିଲେ ଚଳେ, ଆଉ ତା'ପାଖ ଗମ୍ଭୁରୀଟା ବେଡ୍ ରୁମ୍। ଲ୍ୟାଟିନ୍-ବାଥ୍ ରୁମ୍ ପଛକୁ ବାର ହାତ ଲମ୍ବାର ଯାଗା ପଡ଼ିଛି। ବାଉଁଶ ରଞ୍ଜା ଦେଇ ଚାରିପଟକୁ ଆବୃତ କରାଯାଇଛି। ସେଇଠି କିଛି ବାଇଗଣ, ଟମାଟ, ଧନିଆ, କୋଶଳା ଶାଗ, ଜହ୍ନି, ଦେଶୀ ପୋଟଳ, କାକୁଡ଼ି, କଲରା, ଝୁଡୁଙ୍ଗ ଓ ତିନି ଚାରୋଟି ଫୁଲଗଛ ଲାଗିଛି। ଛାମୁଟିଆ କରାଯାଇଛି ଲତା ଗୁଡ଼ାକ ମାଳିବା ପାଇଁ। ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ବାଡ଼ି ବଗିଚା କହିଲେ ଚଳେ। ଏଡ଼େ ବଡ଼ ଘର ସିନା ଘର ଖାଁ ଖାଁ। ପରିବାର କହିଲେ ସେଇ ସ୍ବାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁଇଜଣ। ସ୍ବାମୀ ନାମ ମୋହନ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ନାମ ସୁନାମୀ। ମୋହନର ବାପାମାଆ ଚାଲିଗଲେଣି ସୁନାମୀ ବୋହୂ ହୋଇ ଆସିବା ପରେ। ଦମ୍ପତିଙ୍କ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନାହିଁ। ବୋଧହୁଏ ସନ୍ତାନ ସୁଖ ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ନାହିଁ। ଏଣୁ ସ୍ଵାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମନ ଟିକେ ଦୁଃଖ। ତଥାପି ସେଥିପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ନ ଦେଇ ସେମାନେ ଖୁସିରେ ଚଳି ଯାଆନ୍ତି।

ସେଦିନ ସକାଳୁ ଉଠି ଦାଣ୍ଡ ପହଁରିବାକୁ ଗଲା ବେଳେ ସୁନାମୀର ମୁଣ୍ଡଟା ଠାଏ୍ ପରା ବାଜିଲା ନୁଆଁଣିଆ ଚାଳରେ। ମରିଗଲି ଲୋ ବୋଉ... ବୋଲି ରଡ଼ିଟାଏ ଛାଡ଼ିଲା, ସୁନାମୀ। ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଣ୍ଡାଳି ଅଣ୍ଡାଳି ସେ ବସିପଡ଼ିଲା। ଆଜି ସକାଳୁ ସକାଳୁ କା ମୁ‌ହଁ ଚାହିଁ ଥିଲି କେଜାଣି! ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟାଟାରେ ଆଘାତ ଲାଗିଲାଣି...। ଓଃ... ଓଃ... କହି ବସିପଡ଼ିଲା ଦାଣ୍ଡ ମାଟି ପିଣ୍ଡାରେ। ସ୍ବାମୀ ମୋହନ ମୁହଁ ଧୋଉଥିଲା ସେଇ ସମୟରେ। ଦୌଡ଼ି ଆସି ଲୋଟା ରେ ଧରିଥିବା ପାଣିକୁ ନେଇ ମୁଣ୍ଡର ଆଘାତ ଅଂଶକୁ ପାଣି ମାରିଲା। ଛୋଟ ଆବୁଟିଏ ହୋଇଗଲା ମୁଣ୍ଡରେ। କ୍ରୋଧରେ ସୁନାମୀର ଆଖି ଲାଲ୍ ହୋଇଗଲା। ସେ ଚିଡ଼ି ଚିଡ଼ି ହୋଇ ରାଗରେ କହିଗଲା, "କେତେ ଦିନରୁ କହିଲିଣି ଏ ଚଢ଼େଇବସା ଘରକୁ ଭାଙ୍ଗି ନୂଆ ଛାତ ଘରଟିଏ କର। ମୋ କଥା କିଏ ଶୁଣୁଛି... ମୁଁ ତ ମରିଯାଇଥିଲେ..." ଏତକ କହୁ କହୁ ମୋହନ ତା'ର ଗାମୁଛାରେ ପାଟିକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା। ସୁନାମୀ ନିଜ ହାତରେ ଗାମୁଛାରେ ବନ୍ଦ କରିଥିବା ହାତକୁ ଛିଞ୍ଚାଡ଼ି ଦେଲା। କହିଗଲା ବକର ବକର ହୋଇ, "ଖାଲି ତ ଟଙ୍କା... ଟଙ୍କା... ଆଉ ଟଙ୍କା। ମଲା ଆସି ବୋହି ନେବ ନାଁ କ'ଣ? କିଏ ତ ଆଖକୁ ନାହିଁ କି ପାଖକୁ ନାହିଁ। ଭଲ ଘରଟିକେ କର। ସେକଥା ଶୁଣୁଛି କିଏ?..." ଅନ୍ତତଃ ଘର ଭଡ଼ା ବି ଦେଇ ପାରିବା। ରାଗରେ ତମ ତମ ହୋଇ ସେ ଦାଣ୍ଡ ଓଳାଇ, ବେଦି ଲିପି ଓ ମୁରୁଜ ପକାଇ ଘରକୁ ପଳାଇଲା।

ମୋହନକୁ ସୁନାମୀର କଥାଟା ପାଇଲା। କିନ୍ତୁ, ମନ ଭିତରେ ଏଇ ଚାଳଘର ଏକ ମମତା ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା ଯେଉଁଟାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ତା ପକ୍ଷରେ ସମ୍ଭବ ନଥିଲା। କେଉଁ ପିତୃପୁରୁଷ କାଳର ଚାଳଘର, କେତେ ସ୍ନେହ-ମମତା ଭରି ରହିଛି ସେ ଘରେ। କେତେ ପଥିକ, ଚିହ୍ନା ପରିଚିତ, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଏଠି ବିଶ୍ରାମ କରିଛନ୍ତି! ଖରାତରାରେ ହାଲିଆ ହୋଇ ଆସୁଥିବା ଲୋକ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି। କେବଳ ତା'ର ବାପାମାଆ ନୁହଁ, ଜେଜେ, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଏପରିକି ସାଇପଡିଶା ମଧ୍ୟ ଏଇ ଘରକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ମନା କରିଛନ୍ତିି। ବାଟୋଇଟିଏ ଚାଲିଆସି ଥକା ମେଣ୍ଟାଇବାକୁ ଯେତେବେଳେ ଏଇ ଚାଳଛାଇରେ ବସି ପଡ଼େ କେତେ କ'ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଗଦଗଦ ହୋଇ କହିପକାଏ। ଅନେକ ଲୋକଙ୍କଠୁ ଏଇ ଚାଳଘର ବୈକୁଣ୍ଠପୁର ବୋଲି ସେ ଶୁଣିଛି। ଘଡ଼ିଏ ସେଇ ଘରର ମାଟି କାନ୍ଥ ଓ ଭୂଇଁକୁ ସ୍ନେହରେ ଅଣ୍ଡାଳି ପକାଇ ବସିପଡ଼ିଲା। ଘରର ଦ୍ବାର ମୁହଁକୁ ଓଦା ବାଲି ଉପରେ ମାଟି କଳସରେ ଥିବା ପାଣିକୁ ସର୍ବଦା ଏକ ମାଟି ସରାଟିଏ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖାଯାଉଥାଏ। ତା' ଉପରେ ଏକ ଷ୍ଟିଲ୍ ଗ୍ଲାସ୍। ଥକା ଓ ତୃଷ୍ଣା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ଏଇ କଳସର ଶୀତଳ ଜଳ ହିଁ ଅନେକଙ୍କ ମନ ମୋହିନିଏ। ସତେ ଜଳ କଳସ ନୁହଁ ତ ଏକ ଅମୃତର କଳସ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ। ପ୍ରତିଦିନ ତା'ର ଜେଜେମା' ଗାଧୋଇ ସାରି ଆସି ନଳକୂପରୁ ଭଲ ଭାବରେ ପିଞ୍ଛୁଳାଇ ପରିଷ୍କାର କରି ଏଥିରେ ଜଳ ଭରି ରଖେ। ତା'ପରେ ତା'ର ବୋଉ। ଆଉ ଏବେ ବୋଉ ଚାଲିଗଲା ପରେ କେବେ ସିଏ ଭରୁଛି ତ କେବେ ସୁନାମୀ। ଯେମିତିକି ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଚଳିଆସୁଛି। କାଲି ଯଦି ସେ ଘର ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ନୂଆ ଘର ତୋଳେ, ତାହାଲେ ଏଇ ମାଟି କଳସକୁ ଆଉ କେହି ପଚାରିବେନି! ସବୁ ସମ୍ପର୍କ ଗୁଡ଼ାକ ଯେମିତି ଆପଣାଛାଏଁ ଦୂରିଭୁତ ହୋଇଯିବ। ନାଁ... ନାଁ... ସେ ଯାହାବି ହୋଇଯାଉ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଥିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଇ ଘର ଏମିତି ହିଁ ରହିବ। ତେଣିକି ଯାହା ହେବାର କଥା ହେଉ। ଏକଥା ମନରେ ସେ ଚିନ୍ତା କଲା।

ଏକଥାକୁ ମନ ଭିତରେ ରଖି ବାହାରିଲା ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରିବାକୁ। ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ପୂଜା ପାଠ ସାରି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛି କି ନାହିଁ ସୁନାମୀ ରାଗରେ ତମ ତମ ହୋଇ ଆସି କହିଗଲା, "ହେଇଟି ଶୁଣୁଛ..., କେବେ ଘର ଭାଙ୍ଗିବ? ଭଲ ଜ୍ୟୋତିଷ ପଣ୍ଡିତ ପାଖକୁ ଯାଇ ଗଣନା କରି ଭଲ ତିଥି-ବାର ଦେଖି ଭାଙ୍ଗିବା ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କର। ନ ହେଲେ ମୋ ଠୁ କିଏ ଖରାପ ହେବନି, ହାଁ...!!" କିଛି ସମୟ ନିରବ ରହି ସଫା ସଫା ମନା କରିଦେଲା ମୋହନ ଘର ଭଙ୍ଗାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେଇଠି ମୋ ସ୍ନେହ ମମତା ଭରି ରହିଛି ଓ ପୁରୁଣା ସ୍ମୃତି ରହିଛି। ଏଣୁ ଭଙ୍ଗାଯିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ହିଁ ଉଠୁନି। ସେଇଠୁ ସୁନାମୀର ମୁଣ୍ଡକୁ ପିତ୍ତ ଚଢ଼ିଗଲା। ସିଧା ଉଠିଯାଇ ଛାଞ୍ଚୁଣୀ ମୁଣ୍ଡାରେ ଚାରି ପାହାର ପିଟି ଦେଇ ଆସିଲା ଚାଳକୁ। ଦୁଇ ତିନୋଟି ବାଉଁଶ ବତାକୁ ଭାଙ୍ଗି ପକାଇଲା। ବହେ ଏଣୁତେଣୁ ଗାଳିଦେଇ ଗଲା। ସତେ ଯେମିତି ରଥଯାତ୍ରାରେ ମା' ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର କିଛି ଅଂଶ ମା' ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଇ ଆସନ୍ତି। ଏହାଦେଖି ମନେ ମନେ ହସି ମୋହନ ନିଜ କାମରେ ବାହାରିଗଲା। ସୁନାମୀର ରାଗ ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା। କବାଟ କିଳି ଦେଇ ଗାଧୋଇପାଧୋଇ ଠାକୁର ପୂଜା କଲା, ମାଁ ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ଜଳଦାନ କଲା ଧୂପଦୀପ ଭୋଗ ଲଗାଇଦେଲା। ତା'ପରେ ସଜବାଜ ହୋଇ ବାହାରିଲା ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟା ପୂଜାକୁ। ନୂଆ ନାଲି କାଞ୍ଚିପୁରମ୍ ପାଟଶାଢ଼ୀଟିଏ ପିନ୍ଧିଲା। ବଡ଼ ପୂଜାଥାଳିରେ ଯୋଗାଡ଼ିଲା ନାଲି-କଳା ଚୁଡ଼ି, ଆମ୍ବ, ଫୁଟି କାକୁଡ଼ି, ପଣସ ଖୋସା, କଞ୍ଚା ମୁଗଜାଇ, ଖଜୁରୀ କୋଳି, ତାଳ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ। ଘର ଚାରି ପଡ଼ିଶା ଛାଡ଼ି ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ହୁଏ ସେଠାକୁ ଚାଲିଲା। ଦିନ ଘ୧୧.୩୦ମି. ରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅପରାହ୍ଣ ଗୋଟାଏରେ ସରିଲା। ପୂଜା ସାରି ଘରକୁ ଫେରିଲା ବେଳକୁ ପଡ଼ୋଶୀ ଖୁଡ଼ି ପଚାରିଲେ, "କିଲୋ ସୁନାମୀ, କ'ଣ ହୋଇଛି ତୋର ମୁହଁ ଫଣଫଣିଆ ଦେଖାଯାଉଛି?" ସୁନାମୀ କହିଲା, "କ'ଣ କହିବି ଖୁଡ଼ି, ୟାଙ୍କୁ ଚାଳଘରଟା ଭାଙ୍ଗି କରି ଭଲ ଛାତଘରଟେ କର କେଉଁ କାଳରୁ କହିଲିଣି। ହେଲେ କଥା କ'ଣ ଶୁଣୁଛନ୍ତି? ଆଜି ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଚାଳ ବାଜି ମୁଣ୍ଡଟା ଆବୁ ହୋଇଗଲାଣି। କ'ଣ ମିଠା ରସ ଲାଗିଛି କେଜାଣି?..." ସେମାନଙ୍କ ମେଳରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ଭାଉଜ କହିଲେ,

"ହଁ... ଲୋ ମାଆ!...

ଏ ପୁରୁଷଙ୍କ ହୃଦୟଟା ଅଟେ ପଥର,

ମୁଖରେ ପୀୟୂଷ ସିନା ଅନ୍ତରେ ଜହର;

କାର୍ଯ୍ୟ ବେଳେ ନାନା କଥା ଭୁଲାଇ କହନ୍ତି,

ପର ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସବୁ ପାଶୋରି ଦିଅନ୍ତି।"

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମାଆ କହିଲେ, "ହେଉ ଲୋ ମାଆ... ଛାଡ଼ ଛାଡ଼ ସେକଥା। ଆଜିର ଭଳି ଦିନରେ ସେକଥା ପାଶୋରି ଦେଇ ଘରକୁ ଚାଲ। ସମୟ ବହୁତ ହେଲାଣି।" ସମସ୍ତେ ମାଆଙ୍କ କଥାରେ ରାଜି ହୋଇ ଯିଏ ଯାହା ଘରକୁ ଫେରିଲେ।

ସମୟ ଅପରାହ୍ଣ ୩ଟା। ଭୋକରେ ସୁନାମୀ ବସିଛି, ସ୍ବାମୀଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି। ଏଯାଏଁ ଫେରି ନାହାନ୍ତି କାମରୁ। ୨ଟାରେ କାମରୁ ଫେରନ୍ତି। ତେଣେ ମୋହନ କମ୍ପାନୀର ସୁପରଭାଇଜର୍ ଆଜିକୁ ବୋଲି ଟିକେ ରେଷ୍ଟ୍ ନାହିଁ। କାମରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉ ଦେଉ ହଠାତ୍ ହାତରୁ ଫୋନ୍ ଟା ଖସିପଡ଼ି ଚୁର୍ ମାର୍। କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ସୁନାମୀ ମଧ୍ୟ ଫୋନ୍ କରି କରି ବିରକ୍ତ ହୋଇଗଲାଣି। ମୋହନ ମଧ୍ୟ ଭୁଲିଯାଇଛି ଆଜି ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟା ବୋଲି। ମଜୁରିଆ ମାନେ ଯିଏ ଯାହାର ଘରକୁ ଗଲେଣି ଦିନ ଗୋଟାଏ ରେ। ଆଜି ହାଫ୍ ଡେ। କିନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ ବହୁତ ଥିଲା। ସବୁ କାମ ସରିବା ବେଳକୁ ରାତି ସାଢ଼େ ସାତଟା। ବାଟରେ ବାଇକ୍ ଚଳାଇ ଗଲାବେଳକୁ ଆଜି ସହରଟା ଟିକେ ଅଲଗା ଦେଖାଯାଉଥିଲା ତାକୁ। ସେ ଯେଉଁ ଆଡ଼କୁ ଚାହୁଁ ଥିଲା ଖାଲି ସ୍ବାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଯୋଡ଼ି। ତାକୁ କେମିତି କେମିତି ଲାଗିଲା। ବାଇକ୍ କୁ ଚା' ଦୋକାନ ପାଖରେ ଲଗାଇ ଚାହା ଢ଼ୋକେ ପିଇଲା ବେଳକୁ ହଠାତ୍ ନୂଆ କରି ବାହା ହୋଇ ଥିବା ସ୍ବାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସପିଙ୍ଗ୍ ମଲ୍ ରୁ ବାହାରି ଆସୁଥିଲେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ। ନବ ବିବାହିତା ସ୍ତ୍ରୀ ଜଣଙ୍କ ହସି ହସି କହୁଥିଲା, "ଆଜି ଯେଉଁ ସୁନା ହାରଟି କିଣିଛ, ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ହୋଇଛି। ପୂର୍ବ ଥର ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଶାଢ଼ୀ ଖଣ୍ଡେ ଦେଇ ଭଣ୍ଡେଇ ଦେଇଥିଲ।" ହସାହସି ହୋଇ ସେମାନେ କାର୍ ରେ ବସିଲେ।

ମୋହନର ମନ ଭିତରେ ଛନକା ପଶିଗଲା। ମନେ ପଡ଼ିଗଲା ତା'ର ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟା କଥା। ପୂର୍ବ ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସୁନାମୀ କହିଥିଲା, "ଏଇ... ଶୁଣୁଛ!!.. ଏଇ କାନଫୁଲ ହଳକୁ ବଦଳାଇ ଆଉ କିଛି ଟଙ୍କା ମିଶାଇ ଏକ ନୂଆ ମଧୁବତୀ ଝିକା କାନଫୁଲ ଆଣିଦେବନି...।" ମୋହନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲା ଆର ବର୍ଷ ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନୂଆ କାନଫୁଲ ଆଣିଦେବାକୁ। କିନ୍ତୁ, ସେ ପୁରାପୁରି ଭୁଲି ଯାଇଛି। ଏବେ ସେ କ'ଣ କରିବ?... ଚାହା କପେ ପିଇ ସାରି ମନି ପର୍ସକୁ ଦେଖିଲା ବେଳକୁ ପର୍ସରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଶହ ଟଙ୍କା। ଆଉ ଦଶଟଙ୍କିଆ ଗେଣ୍ଡୁ ଦି ଟା। ଦଶଟଙ୍କିଆ ଗେଣ୍ଡୁ ଟିଏ ଦୋକାନୀକୁ ବଢ଼ାଇଦେଇ ପାନ ଖଣ୍ଡେ ମଗାଇଲା। ଏଥର ଘରମୁହାଁ ହେଲା। ବାଇକ୍ ରେ ଗଲାବେଳେ ଭାବୁଥିଲା କ'ଣ କହି ବୁଝାଇବ ସେ ସୁନାମୀକୁ। ସକାଳୁ ତ ମୁଣ୍ଡରେ ଆବୁ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯେ ରାଗରେ ଗରଗର ହେଉଥିଲା। ତା'ପରେ ପୁଣି ଘରଭଙ୍ଗା ପୁରାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲା। ଆଉରି ଆଜି ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟା!!... ଭୋକରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବ। ଘରେ ପହଞ୍ଚୁ ପହଞ୍ଚୁ ଘରେ ତାଣ୍ଡବ ଆରମ୍ଭ କରିଦେବ, ସୁନାମୀ। ଆଜି କିଛି ବି ଉପହାର ନେଇ ଯାଇନି। କ'ଣ ଭାବିବ ସେ? ହେଉ... ଯାହା ହେବାର ଥିବ, ସେଇଆ ହେବ ଆଉ କ'ଣ?! ଭାବି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଏମିତି ଭାବୁ ଭାବୁ ବାଟରେ ପେଟ୍ରୋଲ ସରିଗଲା। ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପକାଇ ଫେରିବା ବେଳକୁ ରାତି ନଅଟା। ତେଣେ ସୁନାମୀ କବାଟ କିଳି ଦେଇ ଭୋକରେ ଡହଳ ବିକଳ ହେଲାଣି। ରାଗିକି ପାଚିଗଲାଣି।

ଘର ଦାଣ୍ଡ ଆଗରେ ବାଇକ୍ ରଖି କବାଟ ବାଡ଼େଇଲା। ଧିରେ ମିଠା ସ୍ବରରେ କହିଲା, "ସୁନା... ଏ ସୁନା... କବାଟ ଖୋଲ।" କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ସୁନାମୀ ରାଗରେ ମୁହଁ ଫଣ ଫଣ କରି ଢ଼େଗଟାଏ ଘର ଭିତରୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା -

"ସ୍ବାମୀ ମୋର ଗଲେ କାମକୁ

ସ୍ତ୍ରୀ ମୁଁ ଏଠି ମାତ୍ର ନାମକୁ

ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନୂଆ ନୂଆ ବେଳେ ଲାଗୁଥିଲି ବଡ଼ ସୁନ୍ଦର

ଏବେ ହେଲେଣି ମୁଗୁନି ପଥର

ପର ପିରତିର ଲାଗିଛି ଛିଟା

ତେଣୁ ଫେରୁ ଫେରୁ ସାଢ଼େ ନଅଟା"

କବାଟ ସେପଟୁ ମୋହନ କହିଲା, "ଦେଖ ସୁନାମୀ ସେମିତି କିଛି ନାହିଁ। ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟସ୍ତତାରେ ସମୟ ଚାଲିଗଲା ମୁଁ ଜାଣିପାରିଲିନି। କବାଟ ଖୋଲ...।"

ସେପଟୁ ପୁଣି ଗୋଟାଏ ଢ଼େଗ ବାଜିଲା -

"ଆହା ଲୋ ଗେଲବସରିଆ ଗୁଣମନ୍ତ ସ୍ବାମୀ...!!

ସମୟ ଜାଣିପାରିଲନି!... ଆହାଃ... ଚୁ... ଚୁ... ଚୁ

ସାରୁ ଭିତରେ ମାରୁ

ସ୍ବାମୀ ଡୁବିଗଲେ ପର ପିରତିରେ

ମାଇପ ଏଠି ଯେ ଭୋକରେ ମରୁ"

ସେପଟୁ ସେମିତି ମୋହନ କହିଲା, "ଆରେ ସୁନାମୀ ଥରେ ମୋ କଥା ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। କବାଟ ଖୋଲ ଭୋକ ଲାଗିଲାଣି।"

ସେପଟୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଢେଗ ତୀର ପରି ଆସି ବାଜିଲା -

"ଆହାଃ... ସତରେ ଭୋକ ଲାଗିଲାଣି, ମୋ ପତି ଦେବଙ୍କୁ!

ମୋର ସ୍ବାମୀଙ୍କୁ ହେଲାଣି ଭୋକ

ଆସ ହେ ପଡ଼ିଶା ଲୋକ

ଖାଇବାକୁ ଦେବ ମନସଦ ଜାଣି

ସୁନାମୀ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଚାଲି ଗଲାଣି"

ମୋହନ ପୁଣି ଥରେ କହିଲା, "ଦେଖ ସୁନା, ମୁଁ ସତ କହୁଛି। କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହି ମୁଁ ଭୁଲିଯାଉଛି ସବୁକିଛି। ପ୍ଲିଜ୍ କବାଟ ଖୋଲ। ଲୋକମାନେ ସବୁ ବାହାରେ ମୋତେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।" ବହୁତ ଜୋରରେ କବାଟ ବାଡ଼େଇଲା, ମୋ‌ହନ। ସାହିପଡ଼ିଶା ଲୋକମାନେ ରୁଣ୍ଢ ହେଲେଣି। ପଡ଼ିଶାଘରର ବଡ଼ ଭାଇ ଆସି କବାଟ ବାଡ଼େଇ କହିଲେ, "ଝିଅ... କବାଟ ଖୋଲ। ଆଜିର ଭଳି ଦିନରେ ଏମିତି କଳି କରିବାଟା କ'ଣ ଭଲ!" ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ପାଟି ଶୁଣି ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଗ, ପ୍ରସାଦ ବାଢ଼ିଦେଲା, ସୁନାମୀ। ଦମ୍ ଦମ୍ ହୋଇ ରାଗରେ ଲୁ‌ହ ଛଳଛଳ ଆଖିରେ ଚାଲିଆସି କବାଟ ଫିଟାଇଦେଲା। ତା'ପରେ ମୁହଁ ମୋଡ଼ି ଦେଇ ଶୋଇବା ଘର ଶେଯ ଉପରକୁ ଚାଲିଗଲା। ଭିତରୁ କବାଟ କିଳିଦେଲା। ଏହାଦେଖି ପୁଣି ଶୋଇବା ଘରର କବାଟ ବାଡ଼େଇଲା, ମୋହନ। ପାଟି କରି ଡାକିଲା, "ସୁନାମୀ... ଆସ ଖାଇବ... ଆସ।" ଭିତରପଟୁ ସ୍ବର ଆସିଲା, "ମୁଁ ଖାଇବିନି। ମୋର ଆଜି ଉପବାସ। ତୁମେ ଖାଇ ନିଅ।" ସେମିତି ନ ଖାଇ ପିଇ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲା। ମୋହନ ବି ସେମିତି ଭୋକରେ ଶୋଇଗଲା।

ସକାଳୁ ଉଠି ମୁହଁ ମୋଡ଼ି ଦାଣ୍ଡ ପହଁରିବାକୁ ଚାଲିଗଲା, ସୁନାମୀ। ସେଦିନଠୁ ଆଉ ପରସ୍ପର ସହ କିଏ କାହା ସହ ଆଉ କଥା ହେଲେ ନାହିଁ। ସୁନାମୀ, ରାନ୍ଧି ବାଢ଼ି ଦେଲାପରେ ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ମୋହନ ଖାଇଦେଇ ଚାଲିଯାଏ। ତା'ପରେ ସୁନାମୀ ଖାଇନିଏ। କିଛି ଦିନପରେ ଚାଉଳ ଓ ପନିପରିବା ସରିଗଲା। ସେଦିନ ରାତିରେ ଦୁହେଁ ଭୋକ ଉପାସରେ ଶୋଇଲେ। ତା'ର ବାସି ଦିନ ମୋହନ ସବୁ ଜିନିଷ ଆଣି ରଖିଦେଲା।

ଆଉ କେତେ ଦିନ ବା ଏମିତି ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବେ? ଏଥର କଥା ଟିକେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଦୁହିଁଙ୍କ ଭିତର ମନ ମାଳିନ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ଥମିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏକଲା ଘରଣୀ କେତେ ବା ଆଉ ସହିବ। ଘରେ ତ ଆଉ କେଉଁ ପୁଅ କି ଝିଅ ବି ନାହିଁ। କାହାକୁ ନେଇ ଫୁଟାଣୀ ମାରିବେ? ଆଜି ଯଦି କାହାର କିଛି ହୋଇଯାଏ ଅଯଥା ଲୋକହସା ଓ ନିନ୍ଦା ଅପମାନ ହେବା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନୁହଁ। ଏଣୁ ପରସ୍ପରର ଜିଦ୍ ତ ଛାଡ଼ି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଥର କାନ୍ଥବାଡ଼କୁ ଦେଖି କଥା ହେବାର ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଇଛନ୍ତି।

ଦିନେ କ'ଣ ହେଲା ସୁନାମୀକୁ ଭିଷଣ ଥଣ୍ଡା ଜ୍ୱର ହେଲା। ଆଉ ଶେଯରୁ ଉଠି ପାରିଲା ନାହିଁ। ସ୍ବାମୀ ବି ନ ଖାଇ ପିଇ କାମକୁ ଯାଉଥାନ୍ତି। ଘରେ ଚା' କରିବାକୁ ଜିନିଷ ବି ନାହିଁ। ସୁନାମୀର ଗୋଟିଏ ବଦ୍ ଗୁଣ ଅଛି, ମରିଯିବ ପଛେ କେବେ କାହାକୁ ହାତ ପତେଇବ ନାହିଁ। କାହା ଘରୁ କୌଣସି ଜିନିଷ ମାଗିବ ନାହିଁ। ସେଦିନ ବର୍ଷା ପାଗକୁ ଥଣ୍ଡା ପ୍ରବଳ ହେଲା। ଆଉ ସମ୍ଭାଳି ପାରିଲାନି ସୁନାମୀ। ରାତିରେ ମୋହନ ଘରକୁ ଫେରୁ ଫେରୁ କାନ୍ଥକୁ ଚାହିଁ କହିଲା, "ଥଣ୍ଡା ପାଗଟାରେ ସୁପ୍ ଟିକେ ହୋଇଥିଲେ କେମିତି ହୁଅନ୍ତା? କେଜାଣି କିଏ ଶୁଣୁଛି କି ନାହିଁ!" ବିଲେଇ ଟା ମ୍ୟାଉଁ ମ୍ୟାଉଁ କରି ବୋବାଇଦେଲା ସେହି ସମୟରେ। ମୋହନ କାନ୍ଥକୁ ଚାହିଁ ଉତ୍ତର ଦେଲା, "ହଁ... ହଁ... ବିଲେଇ ଶୁଣୁଛି ପରା ଲାଗୁଛି।" ସୁନାମୀ ମୁହଁ ମୋଡ଼ି ଦେଇ କହିଲା, "ମଣିଷ ଅଛନ୍ତି ନାଁ ନାହିଁ ବା..." ମୋହନ କହିଲା, "ଅଛନ୍ତି ବା... ହେଲେ କିଏ କହିଲେ ତ..." ସୁନାମୀ ସଁ ସଁ ହୋଇ କହିଲା, "ହେଲେ କିଏ ଶୁଣିଲେ ତ..."। ଏଥର ମୋହନ ମନରେ ଟିକେ ଦୟା ଆସିଲା। ସେ କେତେବା ସହିବ ଅବଳାଟା। ବଜାରରୁ ଯାଇ ଗରମା ଗରମ୍ ସୁପ୍ ଓ ଚା' କରିବା ଜିନିଷ ଓ ଔଷଧ ପତ୍ର ଧରି ଆସିଲା। ଚା' ବସାଇଲା। ଗରମା ଗରମ୍ ସୁପ୍ କୁ ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ରଖିଦେଇ ଚାଲିଆସିଲା ରୋଷେଇ ଶାଳକୁ। ରୋଷେଇ ଶାଳକୁ ଆସି ବଡ଼ ପାଟି କହିଲା, "ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ସୁପ୍ ରଖାଯାଇଛି। କିଏ ପିଇଲେ ଥଣ୍ଡା ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତା ପରା।" ସୁନାମୀ କମଳ ଘୋଡ଼ି ହୋଇ ଗରମା ଗରମ୍ ସୁପ୍ ପିଇ ଶୋଇଗଲା। ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ଖାଲି ତାଟିଆ ରଖି ଦେଲା। ଗରମ ଚାହା, ପାଉଁରୁଟି ଓ ଔଷଧ ଧରି ଆସିଲା ଟେବୁଲ୍ ପାଖକୁ। ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ରଖିଦେଇ ଥଟ୍ଟା ପରିହାସ କରି କହିଦେଲା, "ବୋଧେ ବିଲେଇଟା ସୁପ୍ ସବୁ ପିଇଦେଲା ପରା। ସିଟ୍... ଏ ଘରେ ମଣିଷ ଅଛନ୍ତି ନାଁ ନାହିଁ କେଜାଣି!" ଫେଁ ଫେଁ ହୋଇ ହସିଦେଲା, ସୁନାମୀ। ରାଗିକି ମୋହନକୁ ଚିମୁଟି ଦେଲା ହାତକୁ ଆଉ ଝିକି ଦେଲା। ମୁହଁ ଫେରାନେଇ ଚାଲିଯିବାକୁ ଉପକ୍ରମ କରୁଥିଲା, ମୋହନ ସେହି ସମୟରେ। ଛିଟିକି ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା ସନାମୀର ପାଖରେ ମୋହନ ଶେଯ ପାଖରେ। କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଚାରି ଆଖି ମିଶିଗଲା। ସବୁ ଦୁଃଖ ଅଭିମାନ ଦୂରେଇ ଦେଇ ଦୁଇ ଓଠ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା। ହଠାତ୍ ସୁନାମୀ ଜୋରରେ ଛିଙ୍କିଦେଲା। ନାକର ପାଣି ଛିଞ୍ଚି ହୋଇଗଲା ମୁହଁ ସାରା ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ। ମଜାରେ ମୋହନ କହିଲା, "ବିଲେଇ ଛିଙ୍କ ରେ କରୋନା ହୋଇଯିବନି ତ..." ତକିଆ ଧରି ସୁନାମୀ ଗୋଡ଼ାଇଲା ବାଡ଼େଇବା ପାଇଁ। ଦୁହେଁ ହସା ହସି ହୋଇ ମୁହଁ ଧୋଇବାକୁ ଗଲେ। ମୁହଁ ଧୋଇ ସାରିଲା ପରେ ସୁନାମୀକୁ କୋଳକୁ ଉଠାଇ ନେଇ ମୋହନ କହିଲା -

କ'ଣ ଏଇ ମହାଭାରତ ଏଇଠି ରହିବ,

ନାଁ ମୁଁ ଉପରକୁ ଗଲେ ରାଗ ଛାଡ଼ିବ!

ସୁନାମୀ ହାତର ବିଶି ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ମୋହନର ପାଟିରେ ରଖି ଚୁପ୍ ରହିବାକୁ କହିଲା। ଆଉ କହିଲା, "ଏମିତି କ'ଣ କହୁଚ? ଛିଃ... ଛିଃ... ଆଉ ଥରେ ବି କହିବନି।"

ମୋହନ କହିଲା,

"ଥାଉ... ଥାଉ...

ତୁମ ସୁହାଗିଆ ପ୍ରେମ ସେତିକି ଥାଉ

ଏଥର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଜାରି ରହୁ....।"

ମଉଳି ଯାଇଥିବା ପ୍ରେମ ଆଉ ଆଶା ପୁଣିଥରେ କଅଁଳି ଉଠିଲା। ଶେଯରେ ସୁନାମୀକୁ ବସାଇ ଦେଇ ପାଉଁରୁଟି ଓ ଗରମ ଚାହା ବଢ଼ାଇଦେଲା। ଏହାପରେ ଔଷଧ ବଢ଼େଇ ଦେଲା, ଗରମ ପାଣି ପିଇବାକୁ ଦେଲା। କମଳ ଘୋଡ଼ାଇ ଦେଇ କହିଲା, "ଶୋଇଯାଅ...।" ସେ ଚାଳଘରକୁ ଶୋଇବାକୁ ଯିବାକୁ ଉପକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ଏଥର ସୁନାମୀ ଉଠିପଡ଼ି ହାତକୁ ଭିଡ଼ି ଟାଣି ଦେଲା। ଆଉ କ‌ହିଲା, "କ'ଣ ପାଖରେ ଶୋଇବନି...! ଏକା ଛାଡ଼ି ଦେବ...!! ଏଥର ବିଲେଇ ଛିଙ୍କିବନି ମଁ... ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ ନେଇ ସାରିଲାଣି।" କାନ୍ଥଘଣ୍ଟାର ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟା ଓ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟା ସମୟ ଠିକ୍ ବାରଟା ବାଜିଲେ ଯେମିତି ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ, ଠିକ୍ ସେମିତି ଦୁଇ ମନ ପ୍ରାଣ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଗଲା।

ବି.ଦ୍ର. - ବୈବାହିକ ଜୀବନରେ ଏପରି ହଟହଟା ନ ହୁଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଲେଖକଙ୍କ କଡ଼ା ଅନୁରୋଧ।

=×=×=×=

ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତରୁ ମହାଭାରତ

ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ ପାରିବାରିକ କାହାଣୀ